«Κάθε ηλεκτρικό όχημα στον δρόμο μειώνει την έκθεση στις ασταθείς αγορές πετρελαίου, και όσο αυξάνονται οι στόλοι τόσο ενισχύεται η προστασία από μελλοντικά σοκ στην προσφορά.»
Οι στόλοι ηλεκτρικών αυτοκινήτων έχουν απορροφήσει μέρος της εκρηκτικής αύξησης του κόστους εισαγωγών πετρελαίου μετά τον πόλεμο εναντίον του Ιράν και την επακόλουθη ενεργειακή κρίση.
Το Brent, το είδος αργού πετρελαίου που χρησιμοποιείται ως παγκόσμιο σημείο αναφοράς για τις τιμές, έφτασε σχεδόν τα 100 δολάρια (περίπου 89 ευρώ) το βαρέλι στις 22 Οκτωβρίου, το υψηλότερο επίπεδο εδώ και πέντε εβδομάδες, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για πιθανή κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή.
Στις 27 Φεβρουαρίου, μία ημέρα πριν ξεσπάσει ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, το Brent διαπραγματευόταν στα 67 δολάρια (59,63 ευρώ) το βαρέλι, περίπου 32% χαμηλότερα από τις σημερινές τιμές.
Η άνοδος των τιμών αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στον ασφυκτικό έλεγχο που ασκεί το Ιράν στα Στενά του Χορμούζ, μια θαλάσσια οδό 167 χιλιομέτρων από την οποία περνά συνήθως περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων καθημερινών φορτίων πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) δια θαλάσσης.
Την ίδια στιγμή, οι παγκόσμιες πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων (EV) έχουν αυξηθεί κατά 11% σε ετήσια βάση, ενώ τα οχήματα με κινητήρα εσωτερικής καύσης υποχώρησαν κατά 6% τους πρώτους οκτώ μήνες του 2026.
Πώς τα ηλεκτρικά οχήματα εξοικονομούν δισεκατομμύρια στην Ευρώπη
Μια νέα ανάλυση της δεξαμενής σκέψης για την ενέργεια Ember δείχνει ότι η έκρηξη των ηλεκτρικών οχημάτων έχει υποκαταστήσει εκτιμώμενα 200 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου, αξίας 20 δισ. δολαρίων (17,82 δισ. ευρώ) την περίοδο Μαρτίου–Αυγούστου 2026.
Η μελέτη, που καλύπτει 56 χώρες οι οποίες μαζί αντιστοιχούν σε πάνω από το 90% των πωλήσεων EV και πάνω από το 80% όλων των πωλήσεων αυτοκινήτων παγκοσμίως, διαπιστώνει ότι η Κίνα αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο μέρος αυτών των εξοικονομήσεων.
Ο ηλεκτροκινητός στόλος της χώρας, που αποτελείται από περίπου 44 εκατομμύρια EV, έχει εξοικονομήσει αργό πετρέλαιο αξίας 14 δισ. δολαρίων (12,48 δισ. ευρώ).
Τα κράτη μέλη της ΕΕ ήταν υπεύθυνα για επιπλέον 3,1 δισ. δολάρια (2,76 δισ. ευρώ) αργού πετρελαίου που υποκαταστάθηκε από EV την περίοδο Μαρτίου–Αυγούστου 2026.
Η Γερμανία και η Γαλλία αντιστοιχούν στο μεγαλύτερο μέρος αυτών των εξοικονομήσεων, περίπου 760 εκατ. και 560 εκατ. δολάρια (677 εκατ. και 499 εκατ. ευρώ) αντίστοιχα.
Ωστόσο, αν συγκρίνουμε την υποκατάσταση πετρελαίου με την κατανάλωση πετρελαίου κάθε χώρας, η Δανία αναδεικνύεται σε ξεκάθαρη πρωταθλήτρια στην Ευρώπη.
Έως τον Αύγουστο του 2026, ο υφιστάμενος στόλος EV της χώρας είχε υποκαταστήσει 6,4 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ετησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 13% της κατανάλωσης πετρελαίου της Δανίας το 2025.
Σε άλλα σημεία της Ευρώπης, ο στόλος ηλεκτρικών οχημάτων του Ηνωμένου Βασιλείου έχει υποκαταστήσει περίπου 790 εκατ. δολάρια (704 εκατ. ευρώ) αργού πετρελαίου στο εξάμηνο από την έναρξη της κρίσης στα ορυκτά καύσιμα. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, το Ηνωμένο Βασίλειο εισήγαγε αργό πετρέλαιο αξίας 21,5 δισ. λιρών (25,64 δισ. ευρώ) στους 12 μήνες έως τα τέλη Αυγούστου 2026, σύμφωνα με την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου.
Έξι ευρωπαϊκές χώρες (Δανία, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο) έχουν εξοικονομήσει συνολικά σχεδόν 2 δισ. ευρώ μειώνοντας τις εισαγωγές πετρελαίου.
Τα ηλεκτρικά οχήματα μειώνουν την «έκθεση στις ευμετάβλητες αγορές πετρελαίου»
«Οι χώρες που επένδυσαν στα ηλεκτρικά οχήματα πριν από αυτή την κρίση είναι τώρα καλύτερα προστατευμένες και ολοένα περισσότερες ακολουθούν», λέει ο Euan Graham, ανώτερος αναλυτής ενέργειας στην Ember (πηγή στα Αγγλικά).
«Κάθε ηλεκτρικό όχημα που κυκλοφορεί στους δρόμους μειώνει την έκθεση στις ευμετάβλητες αγορές πετρελαίου και όσο οι στόλοι μεγαλώνουν, τόσο αυξάνεται η προστασία από μελλοντικές διαταραχές στην προσφορά.»
Ο Graham προσθέτει ότι η παγκόσμια στροφή στα ηλεκτρικά οχήματα ξεπερνά τη μείωση των εκπομπών, προσφέροντας στις χώρες μεγαλύτερη «ενεργειακή ασφάλεια και οικονομική ανθεκτικότητα» σε συνθήκες πολιτικής αστάθειας.
Είναι τα ηλεκτρικά οχήματα καλύτερα για το περιβάλλον;
Το περιβαλλοντικό όφελος των EV εξαρτάται από τον τρόπο κατασκευής της μπαταρίας και από το αν φορτίζεται με καθαρή ηλεκτρική ενέργεια ή με ορυκτά καύσιμα.
Έκθεση του 2020 από τη ΜΚΟ Transport & Environment διαπίστωσε ότι τα EV υπερτερούν των πετρελαιοκίνητων και βενζινοκίνητων αυτοκινήτων σε όλα τα σενάρια, ακόμη και σε δίκτυα με υψηλό ανθρακικό αποτύπωμα όπως της Πολωνίας, όπου είναι περίπου 30% καθαρότερα από τα συμβατικά οχήματα.
Στο καλύτερο δυνατό σενάριο, όταν ένα EV κινείται με καθαρή ηλεκτρική ενέργεια και η μπαταρία του έχει παραχθεί επίσης με καθαρή ηλεκτρική ενέργεια, τα ηλεκτρικά οχήματα είναι ήδη περίπου πέντε φορές πιο καθαρά από τα συμβατικά αντίστοιχα.
Ενόψει της συνόδου κορυφής για το κλίμα COP31 του ΟΗΕ, η συμπροεδρεύουσα Türkiye παρουσίασε την «καθοριστική της προτεραιότητα» να αυξήσει το παγκόσμιο μερίδιο της ενεργειακής ζήτησης που καλύπτεται από ηλεκτρισμό στο 35%, από περίπου 20%, έως το 2035.
Οι ειδικοί ανησυχούν ότι η δέσμευση θα μπορούσε να επιτρέψει στις κυβερνήσεις να προσμετρούν την αύξηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο ως πρόοδο προς τους στόχους ηλεκτροποίησης, μια κίνηση που, όπως λένε, θα «υπονόμευε σοβαρά τους κλιματικούς στόχους».
«Ας μην επιτρέψουμε να γίνει η ηλεκτροποίηση ο Δούρειος Ίππος της εποχής μας, χρησιμοποιούμενος για να κρύψει νέα κατανάλωση ορυκτών καυσίμων αντί να προωθήσει την ανανεώσιμη ενέργεια», λέει η Claire Smith από τον συνασπισμό εκστρατειών Beyond Fossil Fuels.