Από ττους ηγέτες του κόσμου ζητήθηκε να ξεκαθαρίσουν τις προτεραιότητές τους και να επενδύσουν στην ανάπτυξη, όχι στην καταστροφή, καθώς μπαίνουμε στη νέα χρονιά: «Οι συγκρούσεις δεν ήταν ποτέ τόσο σφοδρές μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο»
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες κάλεσε στο πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του τους ηγέτες όλου του κόσμου να αναλάβουν τις «ευθύνες» τους και να δώσουν «προτεραιότητα στον άνθρωπο και στον πλανήτη», προειδοποιώντας για έναν κόσμο που βυθίζεται στο «χάος».
«Ο κόσμος βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι. Γύρω μας, όλα είναι χάος και αβεβαιότητα. Οι διχασμοί. Η βία. Η κατάρρευση του κλίματος. Οι συστηματικές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. Η αμφισβήτηση των θεμελιωδών αρχών που μας ενώνουν ως ανθρώπινη οικογένεια», τόνισε ο Γκουτέρες σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα που μεταδόθηκε από τις υπηρεσίες Τύπου του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
«Το 2026, απευθύνω έκκληση στις ηγέτιδες και τους ηγέτες όλου του κόσμου: αναλάβετε τις ευθύνες σας. Φτάνει πια με τα δεινά. Προτεραιότητα στον άνθρωπο και στον πλανήτη. Προτρέπω όλες και όλους όσοι ακούν αυτό το μήνυμα να διαδραματίσουν τον ρόλο τους. Το μέλλον μας εξαρτάται από την ικανότητά μας να βρούμε συλλογικά το θάρρος να δράσουμε», αναφέρει μεταξύ άλλων ο Γκουτέρες, καταγγέλλοντας για ακόμη μία φορά την ανισορροπία μεταξύ στρατιωτικών δαπανών και χρηματοδότησης της βοήθειας προς τους πιο ευάλωτους.
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ επεσήμανε ότι «την ώρα που γυρίζουμε τη σελίδα μιας ταραγμένης χρονιάς, η διαπίστωση είναι ξεκάθαρη: οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά σχεδόν 10% για να ανέλθουν σε 2,7 τρισεκατομμύρια δολάρια». Όπως υπογράμμισε, το ποσό αυτό είναι «13 φορές περισσότερο από το συνολικό ποσό της αναπτυξιακής βοήθειας και ισοδύναμο με το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν όλης της Αφρικής», ενώ οι συγκρούσεις «δεν ήταν ποτέ τόσο σφοδρές μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο».
«Αυτή τη νέα χρονιά, ας πάρουμε την απόφαση να αναθεωρήσουμε τις προτεραιότητές μας. Για να κάνουμε τον κόσμο πιο ασφαλή, πρέπει να επενδύσουμε περισσότερο στην καταπολέμηση της φτώχειας και λιγότερο στους πολέμους. Η ειρήνη πρέπει να νικήσει», κατέληξε στο μήνυμά του ο Αντόνιο Γκουτέρες, ο οποίος εισέρχεται στην τελευταία χρονιά της θητείας του.
Πρωτοχρονιάτικη καταδίκη του νέου νομου του Ισραήλ
Ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες καταδίκασε την απόφαση της Κνέσετ, του κοινοβουλίου του Ισραήλ, να απαγορεύσει διά νόμου την παροχή ηλεκτροδότησης και υδροδότησης σε εγκαταστάσεις του Γραφείου Αρωγής και Έργων για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες στην Εγγύς Ανατολή (UNRWA), σύμφωνα με ανακοίνωση που δημοσιοποίησε ο εκπρόσωπός του.
Ο Στεφάν Ντουζαρίκ επισήμανε πως ο νόμος που εγκρίθηκε για τον «τερματισμό των επιχειρήσεων της UNRWA», θα έχει αποτέλεσμα να «εμποδιστεί περαιτέρω» το έργο της. Η Σύμβαση περί των προνομίων και των ασυλιών των Ηνωμένων Εθνών «παραμένει εφαρμοστέα» στην περίπτωση της υπηρεσίας, «των ιδιοκτησιών και των πόρων της, των αξιωματούχων της και άλλου προσωπικού. Οι ιδιοκτησίες που χρησιμοποιούνται από την UNRWA είναι απαραβίαστες», επέμεινε ο Ντουζαρίκ, θυμίζοντας πως η υπηρεσία για τους παλαιστίνιους πρόσφυγες είναι «αναπόσπαστο» μέρος του διεθνούς οργανισμού.
Ο Γενικός Επίτροπος της UNRWA, ο Φιλίπ Λαζαρινί, καταδίκασε επίσης τον νόμο, που χαρακτήρισε «σκανδαλώδη», βλέποντας τη συνέχιση «συστηματικής εκστρατείας για να δυσφημιστεί» η υπηρεσία του και να «παρεμποδιστεί» ο ρόλος της στην χορήγηση βοήθειας στον παλαιστίνιους πρόσφυγες.
Ήδη το 2024 η Κνέσετ πέρασε νόμο που απαγόρευσε στην υπηρεσία να δρα στην ισραηλινή επικράτεια και επίσης απαγόρευσε σε οποιονδήποτε δημόσιο λειτουργό ή αξιωματούχο να συνεργάζεται μαζί της και ακόμη και να έχει οποιαδήποτε επαφή μαζί της. Εξαιτίας της κίνηση αυτής, η UNRWA δρα πλέον μόνο στην ανατολική Ιερουσαλήμ, που θεωρείται από τον ΟΗΕ παλαιστινιακό έδαφος υπό ισραηλινή κατοχή. Το Ισραήλ έχει προσαρτήσει κι ανακηρύξει την ιερή για τρεις θρησκείες πόλη «αιώνια και αδιαίρετη» πρωτεύουσά του.
Η UNRWA παρέχει εκπαίδευση, ιατρική και φαρμακευτική περίθαλψη και διανέμει ανθρωπιστική βοήθεια σε εκατομμύρια Παλαιστίνιους, στη Λωρίδα της Γάζας, στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, στην Ιορδανία, στον Λίβανο και τη Συρία. Είχε επί σειρά ετών τεταμένες σχέσεις με το Ισραήλ, αλλά η ένταση ανέβηκε κατακόρυφα μετά το ξέσπασμα του πολέμου με τη Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας και η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει απαιτήσει επανειλημμένα να διαλυθεί κι οι αρμοδιότητές της να μεταφερθούν σε άλλες υπηρεσίες του ΟΗΕ.
Η κίνηση του Ισραήλ να απαγορεύσει την παροχή βασικών υπηρεσιών στην UNRWA καταγράφτηκε καθώς παράλληλα η κυβέρνηση απαγόρευσε σε δεκάδες διεθνείς μη κυβερνητικές οργανώσεις να εργάζονται στη Λωρίδα της Γάζας, εξαιτίας της μη συμμόρφωσής τους με πολύ πιο αυστηρούς ελέγχους των μελών του προσωπικού τους.
Με κοινή ανακοίνωσή τους ο Καναδάς, η Δανία, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Ισλανδία, η Ιαπωνία, η Νορβηγία, η Σουηδία, η Ελβετία και η Βρετανία επισήμαναν ότι η κίνηση αυτή θα έχει πολύ σοβαρές συνέπειες όσον αφορά την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών υγείας. Εξήγησαν πως η μια στις τρεις δομές υγείας στη Γάζα θα απειληθεί να κλείσει αν σταματήσουν να δρουν στον θύλακο διεθνείς ΜΚΟ.