Η Ισπανία ενδέχεται να αρχίσει να καταπολεμά τη διαδικτυακή κακοποίηση που στοχοποιεί επιστήμονες κλίματος, μετά τον εντοπισμό «ανησυχητικής» αύξησης ρητορικής μίσους
Η Ισπανία χαρακτήρισε τη «μάχη κατά της παραπληροφόρησης» ύψιστη προτεραιότητα, αφού διαπιστώθηκε έξαρση ρητορικής μίσους που στρέφεται κατά των επιστημόνων του κλίματος.
Η υπουργός Περιβάλλοντος Σάρα Άαγκενσεν λέει ότι το υπουργείο έχει εξετάσει αρκετές μελέτες που διαπίστωσαν μια «ανησυχητική» αύξηση στην ένταση, στη συχνότητα και στη βιαιότητα των επιθέσεων που πλήττουν μετεωρολόγους, επικοινωνιολόγους και δημοσιογράφους που ειδικεύονται σε ζητήματα κλίματος.
Μία από τις μελέτες δείχνει ότι το 17,6% των εχθρικών μηνυμάτων που αναρτήθηκαν στο X (πρώην Twitter) περιείχαν «ρητορική μίσους, προσωπικές επιθέσεις και διασυρμό» με στόχο επιστήμονες που μοιράζονται «σωστές και επαληθευμένες πληροφορίες».
Η Άαγκενσεν έχει πλέον απευθυνθεί εγγράφως στην Εισαγγελία για να προειδοποιήσει για την τάση αυτή, η οποία, όπως προειδοποιούν οι ειδικοί, μπορεί να διαβρώσει την κατανόηση της κοινής γνώμης για την κλιματική κρίση, δηλώνοντας ότι θα «τους βοηθήσει με κάθε τρόπο που εκείνοι κρίνουν κατάλληλο».
Οι επιστήμονες του κλίματος αντιμετωπίζουν καταιγισμό ύβρεων
Φυσικά, η διαδικτυακή κακοποίηση εις βάρος των επιστημόνων του κλίματος δεν είναι νέο φαινόμενο. Μια μελέτη του 2025 που δημοσιεύτηκε στο Social Inclusion εξέτασε μισό εκατομμύριο μηνύματα που αναρτήθηκαν στο X μεταξύ 31 Δεκεμβρίου 2021 και 19 Απριλίου 2023 και αναφέρονταν στην AEMET, την κρατική μετεωρολογική υπηρεσία της Ισπανίας.
Χρησιμοποιώντας αλγορίθμους ανίχνευσης ρητορικής μίσους και τεχνικές εξόρυξης κειμένου, διαπιστώθηκε ότι το ένα τέταρτο των μηνυμάτων του δείγματος εμφάνιζε «κάποιο βαθμό εχθρότητας» προς την AEMET, το προσωπικό της και το επιστημονικό της έργο.
«Σημαντικός όγκος ρητορικής μίσους εκφράστηκε μέσω υποτιμητικών σχολίων και προσβολών που στόχευαν τους μετεωρολόγους, γεγονός ενδεικτικό μιας ευρύτερης τάσης αντιδιανοουμενισμού και σκεπτικισμού απέναντι στην επιστημονική τεχνογνωσία», αναφέρει η μελέτη.
Οι ερευνητές προειδοποίησαν ότι η διάδοση θεωριών συνωμοσίας, ιδίως εκείνων που σχετίζονται με τη γεωμηχανική και τα chemtrails, συνδέεται άμεσα με την κακοποίηση των επιστημόνων του κλίματος.
«Στους τομείς της υγείας, της επιστήμης και της κλιματικής αλλαγής, αυτές οι εκστρατείες παραπληροφόρησης στα κοινωνικά δίκτυα πάνε χέρι χέρι με την παραγωγή ρητορικής μίσους που στοχεύει στην επίθεση κατά των κοινωνικών φορέων που εμπλέκονται», προσθέτει η μελέτη.
«Αυτό απονομιμοποιεί τον λόγο τους, υπονομεύει την αξιοπιστία της έρευνάς τους και επηρεάζει την υιοθέτηση μέτρων που συνεπάγονται οικονομικές ή κοινωνικές αλλαγές.»
Οι επιστήμονες του κλίματος έχουν αγανακτήσει
Το 2022, επιστήμονες του κλίματος σε όλη την Ευρώπη προσκλήθηκαν να συμμετάσχουν σε μια διαδικτυακή έρευνα που φιλοξενήθηκε από τη YouGov. Από τις 468 απαντήσεις, οι 183, ένας εντυπωσιακός αριθμός, δήλωσαν ότι έχουν υποστεί διαδικτυακή παρενόχληση ή κακοποίηση που επηρέασε την υγεία, τη δουλειά ή τον τρόπο επικοινωνίας τους.
Σύμφωνα με την Global Witness, στους περισσότερους αποδέκτες κακοποίησης στοχοποιήθηκαν η αξιοπιστία τους (81%) ή το έργο τους (91%). Για τις επιστήμονες που αυτοπροσδιορίστηκαν ως γυναίκες, προσωπικά χαρακτηριστικά ήταν επίσης συχνά στόχοι.
Στην πραγματικότητα, το φύλο τους αποτέλεσε στόχο «σε μεγάλο βαθμό» ή «αρκετά» για το 34% των γυναικών που επηρεάστηκαν και μόλις για το 3% των ανδρών.
Αυτή η ανεξέλεγκτη κακοποίηση έχει έντονο αντίκτυπο στην ευημερία των επιστημόνων του κλίματος, με πάνω από έναν στους πέντε να δηλώνουν ότι έχουν βιώσει κατάθλιψη. Το 8% ανέφερε ότι είχε επίσης δεχθεί απειλές θανάτου.
«Έχω βιώσει αρκετή διαδικτυακή παρενόχληση», λέει η δρ Σούρο Ντασγκούπτα, περιβαλλοντικός οικονομολόγος στο Ευρω-Μεσογειακό Κέντρο για την Κλιματική Αλλαγή.
«Κάθε φορά που εμφανίζομαι στα μέσα, υπάρχει κάποια παρενόχληση στο X και στο Facebook. Και συχνά προέρχεται, φυσικά, από τους συνήθεις υπόπτους, τους αρνητές του κλίματος, τον στρατό των bots, γενικά δυσάρεστους ανθρώπους.»
Η δρ Ντασγκούπτα έχει δεχθεί ρατσιστική κακοποίηση μέσω ιδιωτικών μηνυμάτων, γεγονός που, όπως λέει, εξηγεί γιατί πολλοί ειδικοί στο κλίμα κρατούν κλειστά τα προφίλ τους στα κοινωνικά δίκτυα.