Οι επιστήμονες ανέλυσαν σχεδόν 30 χρόνια δεδομένων για να ανακαλύψουν πώς οι φάλαινες στον Βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό μαθαίνουν να συνυπάρχουν σε έναν θερμαινόμενο κόσμο.
Η άνοδος της θερμοκρασίας και η αυξημένη ανθρώπινη δραστηριότητα στον Βόρειο Ατλαντικό έχουν προκαλέσει «απότομες αλλαγές» στα θαλάσσια οικοσυστήματα, ιδίως για τις φάλαινες.
Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Frontiers in Marine Science εξέτασε πώς η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τη διατροφή τριών ειδών ρυγχοφαλαινών που ζουν στον Κόλπο του Αγίου Λαυρεντίου (GSL), μια περιοχή τροφοληψίας με εποχική σημασία για πολλές φάλαινες.
Αναλύοντας δεδομένα 28 ετών, οι ερευνητές διαπίστωσαν αύξηση στον διαχωρισμό των πόρων μεταξύ πτεροφαλαινών, καμπουροφαλαινών και ρυγχοφαλαινών. Πρόκειται για μια οικολογική στρατηγική όπου τα είδη μοιράζουν πόρους, όπως την τροφή και τον χώρο διαβίωσης, ώστε να ελαχιστοποιούν τον ανταγωνισμό και να μπορούν να συνυπάρχουν. Με απλά λόγια, οι φάλαινες γίνονται αρκετά καλές στο να μοιράζονται.
Πώς η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τη διατροφή των φαλαινών
Οι επιστήμονες συνέλεξαν περισσότερα από 1.000 δείγματα δέρματος για τα τρία είδη φαλαινών, προκειμένου να διαπιστώσουν τι τρώνε και ποια θέση καταλαμβάνουν στην τροφική αλυσίδα. Τα δείγματα ελήφθησαν σε τρεις περιόδους ( 1992-200, 2001-2010 και 2011-2019), που αντιστοιχούν σε «μεταβολές των περιβαλλοντικών συνθηκών», όπως υψηλότερες θερμοκρασίες και τήξη των πάγων.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η τροφή των φαλαινών στον GSL μπορεί να μειώνεται, αλλά οι φάλαινες μπορούν και ίσως έχουν ήδη προσαρμόσει τη διατροφή τους στο διαθέσιμο θήραμα.
«Είδη με υψηλή κινητικότητα, όπως οι μυστοκοιλές φάλαινες (baleen whales), μπορούν να χρησιμοποιούν διάφορες στρατηγικές για να μειώνουν τον ανταγωνισμό, για παράδειγμα μεταβάλλοντας τον χρόνο ή την περιοχή τροφοληψίας ή επιλέγοντας διαφορετικό θήραμα εντός μιας περιοχής τροφοληψίας», λέει η πρώτη συγγραφέας Σαρλότ Τεσιέ-Λαριβιέρ.
Με την πάροδο του χρόνου, όλα τα είδη που περιλήφθηκαν στη μελέτη στράφηκαν σε πιο ιχθυοφαγικές δίαιτες. Οι πτεροφάλαινες τρέφονταν κυρίως με κριλ τη δεκαετία του 1990, αλλά άρχισαν να τρώνε καπέλιν, ρέγγα και σκουμπρί στη δεκαετία του 2000, προτού στραφούν σε αμμοκέφαλο (sand lance) και βόρειο κριλ τη δεκαετία του 2010.
Οι ρυγχοφάλαινες έτρωγαν κυρίως πελαγικά είδη ψαριών, αλλά προς τα τελευταία χρόνια της μελέτης κατανάλωναν και κριλ συχνότερα, ενώ οι καμπουροφάλαινες στηρίζονταν σε λίγα είδη ψαριών, όπως καπέλιν, ρέγγα ή σκουμπρί, σε όλη τη διάρκεια της μελέτης.
Οι ερευνητές λένε ότι αυτή η στροφή σε νέους πόρους τροφής μπορεί να αντανακλά μείωση της αφθονίας του αρκτικού κριλ.
Το κόλπο με τις φυσαλίδες που βοηθά τους πληθυσμούς φαλαινών να ανακάμψουν
Η αλλαγή διατροφής και το μοίρασμα πόρων δεν είναι τα μόνα που οι φάλαινες έχουν τελειοποιήσει για να προσαρμοστούν στον σύγχρονο κόσμο.
Νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Σεντ Άντριους διαπίστωσε ότι η «τροφοληψία με δίκτυ φυσαλίδων» (bubble-net feeding) υπήρξε καθοριστική για την ανάκαμψη των καμπουροφαλαινών στον βορειοανατολικό Ειρηνικό, όπου οι πληθυσμοί είχαν καταρρεύσει λόγω της θήρας.
Πρόκειται για περιπτώσεις όπου μια ομάδα φαλαινών συνεργάζεται για να δημιουργήσει σύννεφα φυσαλίδων που παγιδεύουν μικρά κοπάδια ψαριών σε μεγαλύτερες πυκνότητες, ώστε να μπορούν να τα καταπιούν μαζί.
«Η τροφοληψία με δίκτυ φυσαλίδων δεν είναι απλώς ένα κόλπο αναζήτησης τροφής, είναι μια μορφή συλλογικής γνώσης που ενισχύει την ανθεκτικότητα ολόκληρου του πληθυσμού», λέει η επικεφαλής συγγραφέας Δρ Éadin O’Mahony.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι η μελέτη αναδεικνύει την αυξανόμενη ανάγκη να ενσωματωθεί η κουλτούρα των ζώων στη θαλάσσια διαχείριση, ιδίως καθώς οι ανθρώπινες επιπτώσεις στα θαλάσσια οικοσυστήματα «εντείνονται».