Η Φινλανδία ηγείται της κούρσας για την απανθρακοποίηση των βιομηχανικών εκπομπών θερμότητας, αξιοποιώντας την άμμο για την παραγωγή ατμού χωρίς ορυκτά καύσιμα
Η Φινλανδία αξιοποιεί την απρόσμενη δύναμη της άμμου για να απανθρακοποιήσει τη βιομηχανική θερμότητα, ένα σημαντικό «τυφλό σημείο» στις παγκόσμιες εκπομπές.
Η παραγωγή βιομηχανικής θερμότητας είναι μία από τις μεγαλύτερες και πιο δυσεπίλυτες πηγές εκπομπών άνθρακα, και αντιστοιχεί περίπου στο ένα πέμπτο της συνολικής παγκόσμιας κατανάλωσης ενέργειας.
Θερμός ατμός απαιτείται σε πολλούς κλάδους, από την παραγωγή τροφίμων έως τη χημική επεξεργασία, και το μεγαλύτερο μέρος αυτής της θερμότητας παράγεται σήμερα από ορυκτά καύσιμα (περίπου το 80% προέρχεται από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο).
Το πρόβλημα με τη ζήτηση για θερμότητα
Η ηλεκτροποίηση της βιομηχανικής θερμότητας μόνο εύκολη υπόθεση δεν είναι, λόγω της μεταβλητής διαθεσιμότητας των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η βιομηχανία χρειάζεται σταθερή παροχή θερμότητας όλον τον χρόνο, ενώ οι ΑΠΕ όπως η αιολική ενέργεια εξαρτώνται από τις κατάλληλες καιρικές συνθήκες.
Αυτό οδήγησε τη φινλανδική νεοφυή επιχείρηση καθαρής τεχνολογίας TheStorage να δοκιμάσει να αξιοποιεί καθαρή ηλεκτρική ενέργεια όταν είναι άφθονη και φθηνή και να τη μετατρέπει σε θερμότητα πολύ υψηλής θερμοκρασίας, η οποία στη συνέχεια αποθηκεύεται στην άμμο. Η αποθηκευμένη αυτή θερμότητα μπορεί να χρησιμοποιείται σε βιομηχανικές διεργασίες, ανεξάρτητα από τη διαθεσιμότητα ηλεκτρικής ενέργειας σε πραγματικό χρόνο.
«Οι επιχειρήσεις εδώ και χρόνια επιδιώκουν την απανθρακοποίηση, αλλά ρεαλιστικές λύσεις απλώς δεν υπήρχαν», λέει ο Timo Siukkola, διευθύνων σύμβουλος της TheStorage.
«Επιτέλους, η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ μπορεί να καλύψει τη ζήτηση για βιομηχανική θερμότητα με τρόπο που είναι και οικολογικά ορθός και οικονομικά βιώσιμος.»
Πώς λειτουργεί η αποθήκευση θερμότητας σε άμμο;
Η αρχή της αποθήκευσης θερμότητας σε άμμο είναι σχετικά απλή. Η θερμότητα αποθηκεύεται σε συνηθισμένη άμμο, χρησιμοποιώντας δύο μονωμένα σιλό, έναν ηλεκτρικό θερμαντήρα και έναν εναλλάκτη θερμότητας.
Η κρύα άμμος μεταφέρεται από ένα ψυχρό σιλό σε έναν ηλεκτρικό θερμαντήρα, όπου φτάνει σε θερμοκρασίες έως 800°C. Η θερμαινόμενη άμμος αποθηκεύεται στη συνέχεια σε ένα θερμό σιλό, όπου η ενέργεια διατηρείται αποδοτικά στην ακίνητη άμμο.
«Με την κυκλοφορία της άμμου μέσω ενός εξωτερικού εναλλάκτη θερμότητας, το σύστημα παρέχει ατμό με έως και δεκαπλάσια απόδοση μεταφοράς θερμότητας σε σύγκριση με τα συμβατικά στατικά συστήματα αποθήκευσης», εξηγεί η TheStorage.
«Η αποθηκευμένη θερμότητα μπορεί να αποδίδεται κατά παραγγελία ως ατμός ή ως θερμικό έλαιο, προσφέροντας σταθερή παροχή που μπορεί να προσαρμόζεται γρήγορα ώστε να ανταποκρίνεται στη ζήτηση.»
Η TheStorage ξεκίνησε να δοκιμάζει την ιδέα τον Ιανουάριο του 2026, εγκαινιάζοντας το πρώτο πιλοτικό έργο βιομηχανικής κλίμακας σε ζυθοποιία στη Φινλανδία. Η νεοφυής εταιρεία λέει ότι η λύση της θα μπορούσε να μειώσει το ενεργειακό κόστος έως και 70% και τις εκπομπές άνθρακα έως και 90%.
Υποστηρίζει ότι η βιομηχανική θερμότητα χωρίς ορυκτά καύσιμα είναι καθοριστική για την επίτευξη των κλιματικών στόχων της ΕΕ, που προβλέπουν μείωση των εκπομπώνκατά 90% έως το 2040 και πλήρη κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.