Η φυματίωση παραμένει ζήτημα δημόσιας υγείας στην Ευρώπη καθώς η περιοχή απέχει από τους στόχους εξάλειψης, σύμφωνα με νέα έκθεση του ΠΟΥ και του ECDC
Μία στις πέντε περιπτώσεις φυματίωσης στην ευρωπαϊκή περιοχή δεν διαγιγνώσκεται, ενώ η αντοχή στα φάρμακα παραμένει υψηλότερη από ό,τι σε άλλα μέρη του κόσμου, σύμφωνα με νέα έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC).
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Παρά τη μείωση του συνολικού αριθμού κρουσμάτων, η φυματίωση (TB) εξακολουθεί να αποτελεί ζήτημα δημόσιας υγείας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η πρόοδος προς την εξάλειψή της παραμένει ανεπαρκής, σύμφωνα με την έκθεση.
Η φυματίωση αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου από έναν μόνο λοιμογόνο παράγοντα παγκοσμίως. Πρόκειται για λοιμώδες νόσημα που μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο, όταν άτομο με πνευμονική φυματίωση αποβάλλει βακτήρια στον αέρα με τον βήχα.
Τα συμπτώματα διαφέρουν ανάλογα με το τμήμα του σώματος που προσβάλλεται. Τα πιο συχνά είναι ο επίμονος βήχας που διαρκεί πάνω από 2 εβδομάδες, ο πυρετός, οι νυχτερινές εφιδρώσεις και η απώλεια βάρους.
Η επίπτωση σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του ΠΟΥ, που περιλαμβάνει 53 χώρες στην Ευρώπη και την Κεντρική Ασία, έχει μειωθεί κατά 39% από το 2015, ενώ ο αριθμός των θανάτων έχει μειωθεί κατά 49%.
Ωστόσο, και οι δύο δείκτες υπολείπονται των οροσήμων για το 2025 της στρατηγικής «Τερματισμός της Φυματίωσης (End TB)» του ΠΟΥ, που είναι 50% και 75% αντίστοιχα.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τα κρούσματα έχουν μειωθεί κατά 33% και οι θάνατοι κατά 17%, ποσοστά που δεν επαρκούν για την επίτευξη των στόχων για το 2030, «με αποτέλεσμα χιλιάδες νέες λοιμώξεις και θανάτους που θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί», όπως σημείωσαν οι υγειονομικοί οργανισμοί.
Το 2024, στην περιφέρεια καταγράφηκαν πάνω από 160.000 νέες διαγνωσμένες περιπτώσεις φυματίωσης, ενώ ο εκτιμώμενος πραγματικός αριθμός κρουσμάτων ήταν 204.000 – πράγμα που σημαίνει ότι δηλώθηκε μόνο το 79% των εκτιμώμενων νέων και υποτροπιαζουσών περιπτώσεων.
Σύμφωνα με τον Χανς Κλούγκε, περιφερειακό διευθυντή του ΠΟΥ για την Ευρώπη, ο αριθμός των αδιάγνωστων περιπτώσεων δεν αντανακλά μόνο μια αποτυχία στον εντοπισμό, αλλά και μια χαμένη ευκαιρία για έγκαιρη θεραπεία των ασθενών, πρόληψη της ταλαιπωρίας και διακοπή της περαιτέρω μετάδοσης.
«Επενδύοντας στη γρήγορη διάγνωση, σε συντομότερα πλήρως από του στόματος θεραπευτικά σχήματα και σε ισχυρότερη παρακολούθηση, οι χώρες μπορούν να φτάνουν νωρίτερα σε περισσότερους ανθρώπους, να βελτιώνουν τα αποτελέσματα και να μας επαναφέρουν στην πορεία προς τους στόχους μας», πρόσθεσε.
Η καθυστερημένη διάγνωση, όπως διαπίστωσε η έκθεση, δεν επηρεάζει μόνο τον ασθενή, καθώς η θεραπεία γίνεται δυσκολότερη, αλλά αυξάνει και τον κίνδυνο μετάδοσης σε άλλους.
Η αντοχή στα αντιβιοτικά αυξάνεται
Η φυματίωση με αντοχή στα φάρμακα εξακολουθεί να αποτελεί μείζονα πρόκληση σε ολόκληρη την Ευρώπη, σύμφωνα με την έκθεση. Η πολυανθεκτική φυματίωση μεταξύ νέων και προηγουμένως θεραπευμένων περιστατικών ανήλθε σε 23% και 51% αντίστοιχα, ποσοστά που υπερβαίνουν σημαντικά τους παγκόσμιους μέσους όρους 3,2% και 16%.
Σύμφωνα με την έκθεση, τα υψηλά επίπεδα αντοχής στα φάρμακα, ιδίως μεταξύ των ασθενών που έχουν ήδη λάβει θεραπεία, υπερβαίνουν κατά πολύ τους παγκόσμιους μέσους όρους και αντανακλούν συνεχιζόμενη μετάδοση.
Η τυπική θεραπεία για τη μη ανθεκτική φυματίωση περιλαμβάνει ένα εξάμηνο σχήμα με τέσσερα φάρμακα πρώτης γραμμής (ισονιαζίδη, ριφαμπικίνη, εθαμβουτόλη και πυραζιναμίδη), με ποσοστά επιτυχίας που συνήθως υπερβαίνουν το 85%.
Ανθεκτικά στα αντιβιοτικά στελέχη απαιτούν μακρύτερες θεραπείες με περισσότερα φάρμακα και συνδέονται με χαμηλότερα ποσοστά επιτυχίας.
Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες είναι χώρες χαμηλής επίπτωσης, με δείκτη δήλωσης κάτω από 10 ανά 100.000 κατοίκους, όπου η φυματίωση πλήττει κυρίως ευάλωτες ομάδες όπως μετανάστες, κρατουμένους και άτομα με συνλοίμωξη από HIV.
Σύμφωνα με τον Ραλφ Ότο-Κναπ, από τη Γερμανική Κεντρική Επιτροπή κατά της Φυματίωσης, ο οποίος δεν συμμετείχε στη σύνταξη της έκθεσης, οι χαμηλότεροι αριθμοί κρουσμάτων στη Δυτική Ευρώπη απομακρύνουν την προσοχή του κοινού από τη νόσο, γεγονός που δυσχεραίνει την αντιμετώπιση των νέων περιστατικών πολυανθεκτικής φυματίωσης.
«Πρέπει να προετοιμαστούμε γι’ αυτό, ενισχύοντας τις υπηρεσίες θεραπείας και πρόληψης, διασφαλίζοντας εύκολη πρόσβαση στα νέα φάρμακα και ενθαρρύνοντας τη διασυνοριακή συνεργασία», πρόσθεσε.