Η επιβίωση από την ασθένεια δεν σημαίνει πλήρη ανάρρωση: πολλοί ασθενείς αντιμετωπίζουν μακροχρόνια σωματικά και ψυχικά προβλήματα υγείας.
Δύο βασικοί παράγοντες τροφοδοτούν τον φόβο γύρω από τον hantavirus, συμπεριλαμβανομένων των πρόσφατων κρουσμάτων σε επιβάτες κρουαζιερόπλοιων: μια μακρά περίοδος επώασης έως και οκτώ εβδομάδες (πηγή στα Αγγλικά)και η απουσία οποιασδήποτε εγκεκριμένης αντιικής θεραπείας ή εμβολίου.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Όταν η λοίμωξη με τον ιό Andes εξελίσσεται σε σύνδρομο καρδιοπνευμονικού hantavirus (HCPS), μια σοβαρή αναπνευστική νόσο με θνητότητα έως και 50%, η έγκαιρη εντατική θεραπεία είναι κρίσιμη για την επιβίωση.
Ο ιός Andes δεν είναι νέος. Η έρευνα εδώ και χρόνια περιγράφει πού κυκλοφορεί, πώς μεταδίδεται και πώς προκαλεί νόσο. Γι’ αυτόν τον λόγο ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) υπογραμμίζει ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πως θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μια νέα πανδημία COVID-19.
Υπάρχει κάτι σαν long hantavirus;
Η πανδημία COVID-19 όμως έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες σκέφτονται τις λοιμώδεις νόσους, όχι μόνο ως προς την οξεία φάση της λοίμωξης, αλλά και ως προς όσα συμβαίνουν μετά.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι ερευνητές άρχισαν να αναρωτιούνται αν μπορεί να υπάρχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της λοίμωξης από τον ιό Andes, παρόμοιες με αυτές που έχουν παρατηρηθεί στο Long COVID μετά από λοίμωξη με SARS-CoV-2.
Στην Pontificia Universidad Católica de Chile ερευνητές παρακολούθησαν 21 επιζώντες (πηγή στα Αγγλικά) για διάστημα μεταξύ 3 και 6 μηνών μετά την έξοδό τους από το νοσοκομείο.
Οι ασθενείς κατηγοριοποιήθηκαν ανάλογα με τη βαρύτητα της νόσου και το αν χρειάστηκαν εξωσωματική οξυγόνωση μεμβράνης (ECMO), μια εντατική θεραπεία υποστήριξης της ζωής όταν η καρδιά και οι πνεύμονες καταρρεύσουν, προκειμένου να αξιολογηθούν η μακροπρόθεσμη ανάρρωση, τα συμπτώματα και η ποιότητα ζωής.
Κανένας επιζών δεν είχε αναρρώσει πλήρως μετά από 3 έως 6 μήνες
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Κάθε ένας από τους επιζώντες είχε ακόμη συμπτώματα μήνες μετά την έξοδο από το νοσοκομείο. Συνολικά, και οι 21 ασθενείς ανέφεραν τουλάχιστον ένα επίμονο σύμπτωμα 3 έως 6 μήνες μετά τη λοίμωξη με σύνδρομο καρδιοπνευμονικού hantavirus (HCPS). Περισσότεροι από 60% δήλωσαν ότι δεν είχαν αναρρώσει πλήρως και το συνολικό φορτίο συμπτωμάτων ήταν υψηλό, με τους ασθενείς να αναφέρουν κατά μέσο όρο περίπου 11–12 συμπτώματα ο καθένας. Μόνο τα πιο βαριά περιστατικά, συμπεριλαμβανομένων των ασθενών με ECMO, είχαν λάβει αποκαταστατική φροντίδα, όπως φυσικοθεραπεία ή υποστήριξη ανάρρωσης. Στους επιζώντες με ηπιότερη νόσο, μόνο περίπου το 30% είχε κάποια μορφή τέτοιας παρακολούθησης μετά την έξοδο από το νοσοκομείο.
Κόπωση, κινητικά προβλήματα, τριχόπτωση, αϋπνία, άγχος…
Ενώ μόνο η ομάδα των σοβαρών περιστατικών ανέφερε διαταραχές κίνησης ή κινητικά προβλήματα και αίσθημα παλμών, τόσο οι σοβαροί όσο και οι λιγότερο σοβαροί επιζώντες ανέφεραν έναν συνδυασμό σωματικών συμπτωμάτων και ψυχολογικών ή νευρολογικών προβλημάτων. Και οι δύο ομάδες δήλωσαν ότι η ποιότητα ζωής τους είχε μειωθεί μετά την ασθένεια. Τα συχνότερα προβλήματα δεν ήταν μόνο σωματικά, αλλά και νευρολογικά και ψυχολογικά. Κόπωση, κινητικά προβλήματα, τριχόπτωση, αϋπνία, άγχος, προβλήματα μνήμης, εφιάλτες και αισθητηριακές διαταραχές ήταν όλα συχνά. Ασθενείς που δεν χρειάστηκαν ECMO παρουσίαζαν επίσης μακροχρόνια συμπτώματα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ίδια η νόσος παρατείνει την ανάρρωση, και όχι μόνο η εντατική θεραπεία.
Πολλοί επιζώντες άρχισαν να αυτοθεραπεύονται για να αντιμετωπίσουν τα επίμονα συμπτώματα, κυρίως με παυσίπονα, υπνωτικά και βιταμίνες.
Αυτό ήταν ιδιαίτερα συχνό μεταξύ όσων δεν είχαν χρειαστεί ECMO και έφτανε ακόμη και το 100% σε όσους είχαν ταξινομηθεί ως ήπια περιστατικά συνδρόμου καρδιοπνευμονικού hantavirus.
Μακρύς δρόμος για την επιστροφή στις συνήθεις δραστηριότητες
Πολλοί επιζώντες δυσκολεύτηκαν να επιστρέψουν στην καθημερινότητα. Σχεδόν ένας στους πέντε δεν είχε επιστρέψει στη δουλειά ή στο σχολείο έξι μήνες αργότερα. Από όσους επέστρεψαν, η ανάρρωση συνήθως διήρκεσε περίπου 3,5 μήνες. Πολλοί ανέφεραν μειωμένη απόδοση όταν γύρισαν.
Ο χρόνος ανάρρωσης ήταν παρόμοιος, ανεξάρτητα από τη βαρύτητα της νόσου ή το αν οι ασθενείς χρειάστηκαν εξωσωματική οξυγόνωση μεμβράνης.
Το 45,5% των ασθενών στην ομάδα ECMO ένιωθε ότι στιγματιζόταν στο σχολείο ή στη δουλειά, κάτι που συνδεόταν με τον φόβο για «μετάδοση από τρωκτικά».
Τι πρέπει να αλλάξει
Η δυνατότητα γενίκευσης της μελέτης είναι περιορισμένη λόγω του σχετικά μικρού μεγέθους του δείγματος.
Παρόλα αυτά, τα ευρήματα δείχνουν ότι η ανάρρωση από hantavirus δεν είναι μόνο σωματική. Οι επιζώντες ανέφεραν επίσης κοινωνική απομόνωση, στιγματισμό στη δουλειά ή στο σχολείο και εκτεταμένη προσφυγή στην αυτοθεραπεία για τη διαχείριση των επίμονων συμπτωμάτων.
Οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι η επιβίωση των ασθενών στην οξεία φάση δεν αρκεί (πηγή στα Αγγλικά). Απαιτείται επίσης καλύτερη, μακροπρόθεσμη, πολυεπιστημονική φροντίδα μετά την έξοδο από το νοσοκομείο, μαζί με ισχυρότερη κοινωνική στήριξη και κατανόηση, ώστε οι επιζώντες να μπορέσουν να ξαναχτίσουν πραγματικά τη ζωή τους.