Ο τρόπος που τα παιδιά μιλούν για αγχωτικά ή δύσκολα γεγονότα μπορεί να προδικάζει μελλοντικές δυσκολίες ψυχικής υγείας, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Ερευνητές του Πανεπιστημίου Στάνφορντ διαπίστωσαν ότι ο τρόπος με τον οποίο ένα παιδί μιλά για αγχωτικά ή δύσκολα γεγονότα προβλέπει καλύτερα μελλοντικούς κινδύνους για την ψυχική του υγεία από ό,τι το ίδιο το περιεχόμενο όσων λέει.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η έκθεση σε στρες από πολύ μικρή ηλικία αποτελεί μείζονα πρόκληση για τη δημόσια υγεία, καθώς ευθύνεται για έως και το ένα τρίτο των ψυχιατρικών διαγνώσεων στους ενήλικες παγκοσμίως, σημειώνουν οι συγγραφείς, προσθέτοντας ότι λείπουν τα εργαλεία για τον εντοπισμό των πιο ευάλωτων.
«Η μελέτη αυτή παρέχει μια ισχυρή απόδειξη επί της αρχής για την ανάπτυξη κλιμακούμενων εργαλείων που εντοπίζουν δείκτες κινδύνου πριν διαγνωστούν τα άτομα», δήλωσε ο Τσέιζ Αντονάτσι, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης στη Σχολή Ανθρωπιστικών και Θετικών Επιστημών του Στάνφορντ.
Η εφηβεία είναι η περίοδος κατά την οποία η κατάθλιψη και το άγχος εμφανίζονται συχνότερα και, όταν πια παγιωθούν, είναι γνωστό ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να αντιμετωπιστούν, σημείωσε ο Αντονάτσι.
Οι συγγραφείς τόνισαν ότι δεν θα αναπτύξει κάθε παιδί που βιώνει δυσμενή γεγονότα σε μικρή ηλικία ψυχικές ή συμπεριφορικές διαταραχές, και ότι πολλοί μπορεί μάλιστα να επιδείξουν ανθεκτικότητα.
Αυτή η ποικιλία δημιουργεί ένα σημαντικό «κενό πρόβλεψης», καθιστώντας δύσκολο να εντοπιστεί ποιος ακολουθεί μια προβληματική πορεία προσαρμογής, προσθέτουν.
Οι ερευνητές πήραν συνεντεύξεις από περισσότερα από 200 παιδιά, ηλικίας 9 έως 13 ετών, σχετικά με αγχωτικές εμπειρίες. Χρησιμοποιώντας εργαλεία ανάλυσης γλώσσας με τεχνητή νοημοσύνη, μπόρεσαν να προβλέψουν ποια παιδιά θα εμφάνιζαν στη συνέχεια προβλήματα όπως άγχος και κατάθλιψη, βασιζόμενοι απλώς στη γλώσσα που χρησιμοποιούσαν.
Η μελέτη εντόπισε ορισμένα χαρακτηριστικά στοιχεία στον λόγο που συνδέονταν με αυξημένο κίνδυνο ψυχικών δυσκολιών αργότερα στη ζωή.
Για παράδειγμα, η συχνότερη χρήση προθέσεων, ένδειξη μεγαλύτερης αφηγηματικής πολυπλοκότητας, ήταν βασικός προγνωστικός δείκτης για μελλοντικά εσωτερικευμένα προβλήματα.
Ένα ακόμη στιλ που σχετιζόταν με αυξημένο κίνδυνο ήταν η «βεβαιότητα», δηλαδή η απόλυτη γλώσσα, με λέξεις όπως «πάντα» ή «ποτέ».
Αντίθετα, ένα στιλ με συχνότερη χρήση αντωνυμιών τρίτου προσώπου, όπως she, her, he, him, they, που δείχνει εστίαση στους άλλους και στον εξωτερικό κόσμο και όχι μόνο στον εαυτό, συνδεόταν με χαμηλότερο κίνδυνο.
Περιεχόμενο έναντι ύφους
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης το περιεχόμενο των αφηγήσεων των παιδιών και διαπίστωσαν ότι, παρότι δεν ήταν τόσο αποτελεσματικό όσο το ύφος στην πρόβλεψη της εμφάνισης κλινικών διαταραχών, ήταν αποτελεσματικό στην πρόβλεψη της βαρύτητας των συμπτωμάτων.
Αφηγήσεις που εστίαζαν στη σύγκρουση, την οδύνη και τον φόβο, με λέξεις όπως «καβγάς», «τρομακτικό» και «δέχτηκα επίθεση», αναδείχθηκαν ως θεματικές που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο. Περιλάμβαναν ωμές περιγραφές σωματικής βίας, έντονο κοινωνικό αποκλεισμό και υψηλή συναισθηματική διέγερση, όπως ουρλιαχτά.
Αντίθετα, αφηγήσεις επικεντρωμένες σε θετικές δραστηριότητες και χόμπι, με λέξεις όπως «παίζω», «ποδόσφαιρο» και «σκύλος», συνδέονταν με χαμηλότερο κίνδυνο, όπως και οι συναισθηματικά ουδέτερες περιγραφές δομημένων, καθημερινών δραστηριοτήτων και οι άμεσες αναφορές σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας.
Οι συγγραφείς διαπίστωσαν ότι το τι έλεγαν οι συμμετέχοντες αποκάλυπτε τις συγκεκριμένες λεπτομέρειες του στρεσογόνου παράγοντα ή της ζωής του παιδιού, ενώ το πώς το έλεγαν, δηλαδή το ύφος, έδειχνε πώς οργανώνουν και πλαισιώνουν αυτές τις εμπειρίες.
Η ομιλία είναι ένα φθηνό και κλιμακούμενο μέσο, δήλωσε ο Ίαν Γκότλιμπ, επικεφαλής της μελέτης. «Είναι εύκολη, είναι προσβάσιμη και μπορεί να αποτελεί ισχυρότερο προγνωστικό δείκτη για την εμφάνιση προβλημάτων από οποιονδήποτε από αυτούς τους παράγοντες μεμονωμένα».