Η περίοδος έντονου καύσωνα επιμηκύνεται: οι θερμότερες νύχτες απειλούν τον ύπνο και την υγεία, προειδοποιούν οι ερευνητές.
Όσο αυξάνονται οι θερμοκρασίες, τόσο μεγαλώνει και ο κίνδυνος για έναν κακό ύπνο τη νύχτα. Αν και στη διάρκεια των καυσώνων η προσοχή στρέφεται κυρίως στην ασφάλεια όταν ο υδράργυρος ξεπερνά τους 35°C, οι επιπτώσεις των ζεστών νυχτών στον ύπνο και την υγεία παραμένουν λιγότερο κατανοητές.
Μια πρόσφατη μελέτη με χρήση δεδομένων από την Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Copernicus (πηγή στα Αγγλικά) έδειξε ότι οι νύχτες ζεσταίνονται ιδιαίτερα γρήγορα. Από τη δεκαετία του 1970, η ελάχιστη θερμοκρασία «αίσθησης» κατά τη διάρκεια των 10 πιο ζεστών νυχτών του χρόνου έχει αυξηθεί παγκοσμίως κατά 0,32°C ανά δεκαετία, σύμφωνα με τη μελέτη της Copernicus. Ο δείκτης αυτός, γνωστός ως Universal Thermal Climate Index (UTCI), λαμβάνει υπόψη τη θερμοκρασία, την υγρασία, τον άνεμο και την ακτινοβολία.
Ο αριθμός των τροπικών νυχτών, όταν η θερμοκρασία δεν πέφτει κάτω από τους 20°C, έχει επίσης αυξηθεί κατά περίπου δύο νύχτες ανά δεκαετία.
Η νύχτα είναι η ώρα που το σώμα πρέπει να ανακάμπτει
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η τάση αυτή έχει σημασία, επειδή οι ζεστές νύχτες αφήνουν στο σώμα λιγότερο περιθώριο να ανακάμψει από τη ζέστη που βιώνει κατά τη διάρκεια της ημέρας. Οι ζεστές ημέρες που ακολουθούνται από ζεστές νύχτες γίνονται επίσης πιο συχνές: στην Ευρώπη, τα λεγόμενα «σύνθετα επεισόδια καύσωνα» έχουν αυξηθεί κατά 73% από τη δεκαετία του 1970.
Κατά τη διάρκεια του ύπνου, ο καρδιακός ρυθμός και η σωματική δραστηριότητα μειώνονται, ενώ η θερμοκρασία στο εσωτερικό του σώματος πέφτει. Αυτό βοηθά το νευρικό, το ανοσοποιητικό και το καρδιαγγειακό σύστημα να ανακάμψουν από τις απαιτήσεις της ημέρας.
Όταν όμως η κρεβατοκάμαρα παραμένει υπερβολικά ζεστή, το σώμα δυσκολεύεται να αποβάλει τη θερμότητα. Τα αιμοφόρα αγγεία κοντά στο δέρμα διαστέλλονται για να απελευθερώσουν θερμότητα και η καρδιά πρέπει να δουλέψει πιο έντονα για να κυκλοφορήσει το αίμα. Η εφίδρωση μπορεί επίσης να οδηγήσει σε αφυδάτωση.
Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι μεγαλύτερη δυσκολία στο να αποκοιμηθεί κανείς, πιο συχνές αφυπνίσεις και λιγότερο αναζωογονητικός ύπνος.
Το πρόβλημα μπορεί να γίνει ιδιαίτερα σοβαρό όταν οι ζεστές νύχτες διαρκούν για αρκετές συνεχόμενες ημέρες. Μετά από μια νύχτα διακοπτόμενου ύπνου και ανεπαρκούς δροσισμού, το σώμα ξεκινά την επόμενη ημέρα ήδη επιβαρυμένο, τη στιγμή που οι θερμοκρασίες αρχίζουν πάλι να ανεβαίνουν.
Οι επιστήμονες εξετάζουν όλο και περισσότερο κατά πόσο αυτή η επαναλαμβανόμενη έλλειψη νυχτερινής αποκατάστασης μπορεί να συμβάλλει στην εξήγηση του γιατί οι παρατεταμένοι καύσωνες αποτελούν τόσο σοβαρό κίνδυνο για την υγεία.
Τι μπορείτε να κάνετε για να μένετε δροσεροί τη νύχτα
Τα περισσότερα σπίτια σε περιοχές που δεν ήταν συνηθισμένες στη ζέστη δεν είναι προσαρμοσμένα στις αυξανόμενες θερμοκρασίες και δυσκολεύονται να δροσιστούν μετά τη δύση του ήλιου. Ως αποτέλεσμα, οι κρεβατοκάμαρες μπορεί να παραμένουν ζεστές και υγρές πολύ μετά το τέλος της έντονης ζέστης της ημέρας.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) συνιστά τη διατήρηση της θερμοκρασίας στους εσωτερικούς χώρους κάτω από τους 24°C τη νύχτα, (πηγή στα Αγγλικά)όπου είναι δυνατόν, ώστε να διευκολύνεται η ψύξη του σώματος και να υποστηρίζεται καλύτερος ύπνος στη διάρκεια καυσώνων.
Ακολουθούν επτά μέτρα που μπορείτε να λάβετε για να δροσίσετε το σπίτι σας και να εξασφαλίσετε καλύτερο ύπνο τη νύχτα στη διάρκεια καυσώνων:
- Ανοίξτε τα παράθυρα μετά το σκοτάδι, αν ο αέρας έξω είναι πιο δροσερός από τον εσωτερικό.
- Κλείστε τα στόρια, τα παραθυρόφυλλα ή τις κουρτίνες στη διάρκεια της ημέρας, ώστε να μην ζεσταίνεται υπερβολικά το δωμάτιο.
- Χρησιμοποιήστε ελαφρύ κλινοσκεπάσματα και άνετα, λεπτά ρούχα.
- Κάντε ένα δροσερό ντους ή μπάνιο πριν πέσετε για ύπνο.
- Πίνετε νερό τακτικά, αλλά αποφύγετε την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και καφεΐνης.
- Μετακινηθείτε στο πιο δροσερό δωμάτιο του σπιτιού, αν η κρεβατοκάμαρά σας γίνει υπερβολικά ζεστή.
- Κλείστε τις ηλεκτρικές συσκευές που δεν είναι απαραίτητες, καθώς παράγουν επιπλέον θερμότητα.