Το τρίτο τρίμηνο του 2025, τα κράτη-μέλη της ΕΕ προχώρησαν στην απομάκρυνση σχεδόν 42.000 πολιτών τρίτων χωρών
Όλο και περισσότεροι μετανάστες στην Ευρωπαϊκή Ένωση επιστρέφονται στις χώρες καταγωγής τους ή μεταφέρονται αλλού, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat.
Το τρίτο τρίμηνο του 2025, τα κράτη-μέλη της ΕΕ προχώρησαν στην απομάκρυνση σχεδόν 42.000 πολιτών τρίτων χωρών.
Πρόκειται για αύξηση 19% σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2024, όταν είχαν πραγματοποιηθεί περίπου 35.000 επαναπατρισμοί.
Η συντριπτική πλειονότητα των επιστροφών, ποσοστό 82%, αφορούσε έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ περίπου το 18% κατευθύνθηκε προς άλλα κράτη-μέλη.
Μεταξύ των χωρών, η Γερμανία φαίνεται να έχει εντείνει αποφασιστικά τις επιχειρήσεις επιστροφών.
Μέσα σε έναν χρόνο, το Βερολίνο τριπλασίασε τον αριθμό των επαναπατρισμών, φτάνοντας σχεδόν τις 12.000 το τρίτο τρίμηνο του 2025, ξεπερνώντας τη Γαλλία, η οποία κατέγραψε σχεδόν 5.000, καθώς και τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ.
Αντίστοιχη πορεία φαίνεται να ακολουθεί και το γειτονικό Βέλγιο, όπου οι επιστροφές πολιτών τρίτων χωρών σχεδόν διπλασιάστηκαν, από 730 το τρίτο τρίμηνο του 2024 σε 1.210 το ίδιο διάστημα του 2025.
Ποιες εθνικότητες επιστρέφονται περισσότερο;
Οι μεγαλύτεροι αριθμοί επαναπατρισμών στην ΕΕ το τρίτο τρίμηνο του 2025 αφορούσαν Αλγερινούς (12.325) και Μαροκινούς (6.670).
Σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο, οι αυξήσεις ήταν εντονότερες για Τούρκους πολίτες (+15%), Σύρους (+9%), Ρώσους (+7%), Γεωργιανούς (+5%) και Αλβανούς (+2%).
Η Eurostat αναφέρει ότι το 40% όλων των επιστροφών χαρακτηρίστηκαν ως «αναγκαστικές», δηλαδή αφορούσαν περιπτώσεις όπου τα άτομα που έλαβαν εντολή αποχώρησης δεν έφυγαν οικειοθελώς αλλά υποχρεώθηκαν με κάποιον τρόπο.
Ωστόσο, τα ποσοστά αυτά διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών-μελών.
Η Δανία καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό αναγκαστικών επιστροφών (91%), ακολουθούμενη από τη Ρουμανία (82%) και τη Βουλγαρία (80%).
Η Ιταλία, μάλιστα, εμφανίζει ποσοστό 100%. Η Eurostat επισημαίνει πάντως ότι ένα τόσο «στρογγυλό» ποσοστό ενδέχεται να αντικατοπτρίζει διαφορές στις πρακτικές καταγραφής μεταξύ των χωρών της ΕΕ, στο πλαίσιο ενός ήδη κατακερματισμένου συστήματος επιστροφών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, περίπου το 77% όλων των επιστροφών συνοδεύεται από κάποια μορφή οικονομικής βοήθειας, όπως κάλυψη του κόστους εισιτηρίων ή χρηματικό επίδομα κατά την αναχώρηση ή την άφιξη.
Γιατί εκτελούνται λίγες εντολές επιστροφής;
Παραμένει σημαντικό το χάσμα μεταξύ των εντολών επιστροφής που εκδίδουν τα κράτη-μέλη και εκείνων που τελικά υλοποιούνται. Οι 41.890 επιστροφές αντιστοιχούν σε περίπου 36% του συνολικού αριθμού των σχετικών αποφάσεων.
Η Γαλλία, για παράδειγμα, εξέδωσε τις περισσότερες εντολές επιστροφής – σχεδόν 34.000 το τρίτο τρίμηνο του 2025 – αλλά κατάφερε να υλοποιήσει μόλις το 14% αυτών, ποσοστό αντίστοιχο με της Ελλάδας (14%) και της Ισπανίας (13%).
Το χάσμα αυτό εξηγείται από διάφορους παράγοντες.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αρχές αδυνατούν να εξακριβώσουν τη χώρα καταγωγής ενός μετανάστη. Σε άλλες, οι επιστροφές καθυστερούν ή αναστέλλονται για λόγους υγείας ή επειδή το άτομο είναι ασυνόδευτος ανήλικος.
Στις αρχές Δεκεμβρίου, τα κράτη-μέλη της ΕΕ ενέκριναν νομοσχέδιο που αποσκοπεί στην επιτάχυνση των επιστροφών.
Στο νέο πλαίσιο, τα κράτη-μέλη θα μπορούν να συνάπτουν διμερείς συμφωνίες με τρίτες χώρες για τη δημιουργία κέντρων φιλοξενίας μεταναστών εκτός ΕΕ.
Τα κέντρα αυτά θα χρησιμοποιούνται για τη φιλοξενία μεταναστών όσο εξετάζονται οι αιτήσεις τους και ελέγχεται το καθεστώς τους.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ωστόσο, προειδοποιούν ότι η μεταφορά αυτών των κέντρων εκτός ευρωπαϊκού εδάφους ενδέχεται να οδηγήσει σε παράνομες επιστροφές και αυθαίρετες κρατήσεις.