Ο Εμανουέλ Μακρόν θέτει διορία έως τον Ιούνιο για μια συνολική επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας και θεωρεί τα ευρωομόλογα αναπόσπαστο μέρος του σχεδίου
Πρόταση για «ένωση δύο ταχυτήτων» ώστε να αρθεί το πολιτικό αδιέξοδο σχετικά με τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για την επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας, εξέτασαν στην άτυπη σύνοδο κορυφής οι «27», με τον Εμανουέλ Μακρόν να δίνει διορία έως το καλοκαίρι για μια ευρεία συμφωνία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
"Αυτό που αποφασίσαμε σήμερα είναι ότι από σήμερα μέχρι τον Ιούνιο θα πρέπει να οριστικοποιήσουμε την ατζέντα", δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος κατά την αναχώρησή του από 'το κάστρο Άλντεν Μπίζεν στο Βέλγιο. "Εάν τον Ιούνιο δεν έχουμε συγκεκριμένες προοπτικές και συγκεκριμένη πρόοδο, θα συνεχίσουμε με ενισχυμένη συνεργασία", σημείωσε.
Ενώ η διαδικασία λήψης αποφάσεων στην ΕΕ βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη συναίνεση των 27, η απογοήτευση για τον ρυθμό των μεταρρυθμίσεων έχει προκαλέσει εκκλήσεις για δημιουργία μικρότερων ομάδων χωρών, απόφαση που θα σηματοδοτούσε σημαντική αλλαγή στην ευρωπαϊκή πολιτική, ευνοώντας την ταχύτητα έναντι της ομοφωνίας.
Η αποκαλούμενη "ενισχυμένη συνεργασία", διαδικασία που προβλέπεται στις συνθήκες της ΕΕ, επιτρέπει σε τουλάχιστον εννέα χώρες να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να προωθήσουν πρωτοβουλίες αυτοβούλως. Επέστρεψε στο προσκήνιο τον Δεκέμβριο, όταν οι ηγέτες της ΕΕ ενεργοποίησαν τον μηχανισμό για την έκδοση δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία χωρίς την Ουγγαρία, τη Σλοβακία και την Τσεχία.
"Συχνά προχωράμε με την ταχύτητα του πιο αργού, και με την ενισχυμένη συνεργασία το αποφεύγουμε αυτό", δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της συνόδου.
Η Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν ανέφερε ονομαστικά δύο φακέλους νομοσχεδίων για τους οποίους θα εξεταστεί η χρήση του εργαλείου: την πρώτη φάση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η οποία αποσκοπεί στη δημιουργία ενός διασυνοριακού συστήματος για την κινητοποίηση των ιδιωτικών αποταμιεύσεων σε στρατηγικά έργα, και το EU-INC, το οποίο αποσκοπεί στη δημιουργία ενός ενιαίου πλαισίου για τη σύσταση εταιρειών σε όλο το μπλοκ.
Η ενισχυμένη συνεργασία για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων θα μπορούσε να εξεταστεί ήδη από τον Ιούνιο, εάν "δεν επιτευχθεί επαρκής πρόοδος" από τις πρωτεύουσες, πρόσθεσε.
Στη συνέχεια, η φον ντερ Λάιεν στάθηκε στην ανάγκη δημιουργίας «ευρωπαϊκών πρωταθλητών», τονίζοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να διαθέτει επιχειρήσεις ικανές να ανταγωνιστούν σε παγκόσμιο επίπεδο.
Στο πλαίσιο αυτό, ανακοίνωσε ότι τον Απρίλιο θα παρουσιαστεί το σχέδιο για τις νέες κατευθυντήριες γραμμές συγχωνεύσεων, το οποίο θα τεθεί σε διαβούλευση με τα κράτη-μέλη. Όπως είπε χαρακτηριστικά, οι κανόνες θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη «την παγκόσμια αγορά και όχι μόνο την ευρωπαϊκή».
Παράλληλα, προανήγγειλε την παρουσίαση του Industrial Accelerator Act πριν από το επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο θα περιλαμβάνει την έννοια της «ευρωπαϊκής προτίμησης» σε στρατηγικούς τομείς.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στην ενέργεια, τονίζοντας ότι η στρατηγική βασίζεται στην ενίσχυση των υποδομών και των διασυνοριακών δικτύων, αλλά και στον σχεδιασμό της αγοράς και τον μηχανισμό διαμόρφωσης των τιμών - θέμα που θα συζητηθεί περαιτέρω στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Από την πλευρά του, ο Αντόνιο Κόστα, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, επισήμανε ότι παρά τα σημαντικά επιτεύγματα των τελευταίων δεκαετιών, η ενιαία αγορά εξακολουθεί να παρουσιάζει σοβαρά κενά και κατακερματισμό και η ολοκλήρωσή της αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αύξηση της παραγωγικότητας και τη στήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης στην ΕΕ.
Δήλωσε ότι θα "εργαστεί για να αποφύγει" όσο το δυνατόν περισσότερο την εμφάνιση μιας Ευρώπης "δύο ταχυτήτων" και θα επιδιώκει πάντα μια συμφωνία και από τα 27 κράτη μέλη.
"Αυτός είναι ο πρώτος μας στόχος", υπογράμμισε ο Αντόνιο Κόστα. "Εάν αυτό δεν λειτουργήσει, φυσικά, η Συνθήκη της Λισαβόνας προσφέρει αρκετές λύσεις. Μία από αυτές είναι η ενισχυμένη συνεργασία".
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν συμφώνησε: "Μην με παρεξηγήσετε, προτιμώ να γίνει με 27", είπε.
Ανυπομονησία για αλλαγή
Την ώθηση για την άρση του αδιεξόδου συμμερίστηκαν και άλλοι ηγέτες που συμμετείχαν στη σύνοδο στο κάστρο Άλντεν Μπίσεν στο ανατολικό Βέλγιο, η οποία επικεντρώθηκε σε μεγάλο βαθμό στην ανταγωνιστικότητα.
Οι «27» αναζητούν εναγωνίως λύση για το διευρυνόμενο χάσμα μεταξύ της ΕΕ και των κύριων παγκόσμιων ανταγωνιστών της, δηλαδή των ΗΠΑ και της Κίνας.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος προσπάθησε να παρουσιάσει μια εικόνα ενότητας με τον Μακρόν μετά τις δημόσιες διαφωνίες σχετικά με τα ευρωομόλογα (κοινό χρέος) και την προτίμηση "Made in Europe", μίλησε για μια "ισχυρή αίσθηση επείγοντος" για την πραγματοποίηση αλλαγών.
"Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να δράσει γρήγορα και αποφασιστικά", είπε.
Νωρίτερα την Πέμπτη, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν περιέγραψε την Ευρώπη "δύο ταχυτήτων" ως τον κατάλληλο τρόπο για να προχωρήσει στο σημερινό πλαίσιο.
"Αν με ρωτούσατε πριν από πέντε ή δέκα χρόνια, θα έλεγα όχι", δήλωσε στους δημοσιογράφους. "Τώρα με ρωτάτε σήμερα και τότε θα έλεγα ναι. "
"Αρκετές (χώρες) μπορούν να εμποδίσουν την Ευρώπη να κάνει αυτό που είναι σωστό για την Ευρώπη και νομίζω ότι θα δούμε κυβερνήσεις που είναι φιλορωσικές και που στην πραγματικότητα είναι εναντίον της Ευρώπης", πρόσθεσε η Δανή πρωθυπουργός, λέγοντας ότι είναι απαράδεκτο "να μην κάνουμε αυτό που χρειάζεται για την Ευρώπη εξαιτίας μιας ή δύο χωρών".
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ εξέφρασε επίσης την υποστήριξή του.
Ο Μάριο Ντράγκι, πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ο οποίος συνέταξε μια έκθεση με μεγάλη επιρροή για την ανταγωνιστικότητα και παρακολούθησε τη σύνοδο κορυφής της Πέμπτης ως ειδικός προσκεκλημένος, υπερθεμάτισε.
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του προς τους ηγέτες, ο Ντράγκι συνέστησε τη διερεύνηση της χρήσης της ενισχυμένης συνεργασίας για να "προχωρήσουμε ταχύτερα" σε τομείς υψηλής προτεραιότητας, όπως η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η ενιαία αγορά και οι τιμές της ενέργειας, δήλωσε αξιωματούχος της ΕΕ.
Η Ευρώπη των δύο ταχυτήτων είναι εκ φύσεως αμφιλεγόμενη, επειδή χωρίζει τα κράτη μέλη σε διαφορετικές κατηγορίες, αλλά είναι, από πολλές απόψεις, ήδη μια πραγματικότητα. Η ευρωζώνη και ο χώρος Σένγκεν είναι τα πιο απτά παραδείγματα ενός συστήματος δύο ταχυτήτων.
Πριν από το δάνειο για την Ουκρανία, η ενισχυμένη συνεργασία είχε χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO), την καθιέρωση ενός ενιαίου διπλώματος ευρεσιτεχνίας και την εναρμόνιση του δικαίου των διαζυγίων.
Εκτός από αυτές τις δομές, οι οποίες στηρίζονται σε νομικά καθεστώτα, οι ευρωπαϊκές χώρες συνεργάζονται τακτικά σε άτυπες ομάδες για την υπεράσπιση κοινών συμφερόντων, όπως οι "φειδωλοί του Βορρά" (Frugal Four) και οι "φίλοι της συνοχής" (Friends of Cohesion) κατά τη διάρκεια των συνομιλιών για τον προϋπολογισμό. Το Τρίγωνο της Βαϊμάρης, η MED9, η ομάδα Visegrád και η οκτάδα Σκανδιναβίας-Βαλτικής είναι άλλα παραδείγματα.
Τον περασμένο μήνα, οι υπουργοί Οικονομικών της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ολλανδίας, της Πολωνίας και της Ισπανίας εγκαινίασαν έναν νέο συνασπισμό, που ονομάστηκε Ε6, για να πιέσουν για "αποφασιστική δράση και ταχεία πρόοδο" σε τέσσερις στρατηγικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένων αυτών της άμυνας και των αλυσίδων εφοδιασμού.
"Εμείς δίνουμε την ώθηση και άλλες χώρες είναι ευπρόσδεκτες να συμμετάσχουν", δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπεϊλ, απευθύνοντας ανοιχτή πρόσκληση.