Στο τραπέζι και το ψηφιακό ευρώ
Οι έξι μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζητούν από τις Βρυξέλλες να επιταχύνουν την πολυαναμενόμενη ενοποίηση των κεφαλαιαγορών, προκειμένου να «ενισχυθεί το δυναμικό ανάπτυξης της Ευρώπης», σύμφωνα με επιστολή που απέστειλαν την Τρίτη στον πρόεδρο του Eurogroup και σε αρκετούς επιτρόπους της ΕΕ.
Οι υπουργοί Οικονομικών της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Ολλανδίας, της Πολωνίας και της Ισπανίας χαρακτηρίζουν την πρόοδο στο αναβαθμισμένο πρόγραμμα «Ένωση Αποταμίευσης και Επενδύσεων» (Savings and Investment Union, SIU) ως «επείγουσα ανάγκη», δεσμευόμενοι να προωθήσουν «το σημαντικό αυτό σχέδιο», στην επιστολή τους προς τον Επίτροπο Οικονομίας της ΕΕ Valdis Dombrovskis και τον πρόεδρο του Eurogroup.
«Βαθύτερες και περισσότερο ενσωματωμένες κεφαλαιαγορές θα ενισχύσουν το αναπτυξιακό δυναμικό της Ευρώπης, θα αυξήσουν την οικονομική της κυριαρχία και θα δημιουργήσουν ισχυρότερη βάση για τη χρηματοδότηση κοινών προτεραιοτήτων», αναφέρεται στην επιστολή.
Προώθηση της ενοποίησης κεφαλαιαγορών
Οι υπουργοί ζητούν από τις ευρωπαϊκές θεσμικές αρχές να καταλήξουν σε συμφωνία μεταξύ των κρατών-μελών μέχρι το καλοκαίρι για ένα από τα βασικά στοιχεία της ατζέντας ενοποίησης κεφαλαιαγορών: το Πακέτο Ενοποίησης και Εποπτείας Αγοράς (Market Integration and Supervision Package, MISP).
Το MISP αποτελεί σύνολο νομοθετικών προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με στόχο την ενίσχυση της εποπτείας των υποδομών των χρηματοπιστωτικών αγορών σε όλη την ΕΕ και τη βελτίωση της λειτουργίας τους.
«Κεντρικός στόχος του πακέτου είναι η άρση των εθνικών εμποδίων και η βελτίωση της διασυνοριακής διάθεσης επενδυτικών κεφαλαίων, ώστε οι επενδυτές να έχουν καλύτερη πρόσβαση στις κεφαλαιαγορές της ΕΕ και οι επιχειρήσεις να επωφελούνται από βαθύτερα κεφαλαιακά αποθέματα», αναφέρεται στην επιστολή.
Ψηφιακές πληρωμές και ψηφιακό ευρώ
Οι έξι χώρες ζητούν επίσης την επιτάχυνση της πανευρωπαϊκής στρατηγικής για τις ψηφιακές πληρωμές, προωθώντας ιδιωτικά πανευρωπαϊκά δίκτυα πληρωμών που θα ανταγωνίζονται τις αμερικανικές Visa και Mastercard, αλλά και την ταχεία υιοθέτηση του ψηφιακού ευρώ.
Το ψηφιακό ευρώ, υπό διαπραγμάτευση, θα είναι ηλεκτρονική μορφή μετρητών που εκδίδεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, λειτουργώντας ως πρόσθετη επιλογή πληρωμών μαζί με μετρητά και τραπεζικές κάρτες.
Η υλοποίηση του έργου έχει σημειώσει σημαντικές καθυστερήσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ειδικά ο κύριος εισηγητής, ο Ισπανός κεντροδεξιός ευρωβουλευτής Fernando Navarrete, προτείνει να περιοριστεί η χρήση του ψηφιακού ευρώ μόνο σε offline πληρωμές, ώστε να μην ανταγωνίζεται άλλες ιδιωτικές υποδομές όπως η Visa και η Mastercard.
«Προωθούμε την ταχεία ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας για το ψηφιακό ευρώ και καλούμε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να ακολουθήσει την προσέγγιση του Συμβουλίου, καθιστώντας το ψηφιακό ευρώ – και σε online και σε offline μορφή – μια ολοκληρωμένη, διαλειτουργική και κυρίαρχη ευρωπαϊκή λύση πληρωμών για τους πολίτες», αναφέρεται στην επιστολή των έξι χωρών.
Αρχικά, οι συννομοθέτες στόχευαν στην πλήρη υιοθέτηση του ψηφιακού ευρώ έως το τέλος του 2026, αλλά λόγω καθυστερήσεων στο Κοινοβούλιο δεν έχει οριστεί πλέον συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Αξία κεφαλαιαγορών και εξάρτηση από Αμερικανικές εταιρείες
Οι κεφαλαιαγορές επιτρέπουν στις επιχειρήσεις και στα κράτη να συγκεντρώνουν κεφάλαια μέσω πωλήσεων μετοχών ή ομολόγων στους επενδυτές.
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΚΤ για το 2025, οι Visa και Mastercard επεξεργάζονται σήμερα το 61% όλων των πληρωμών με κάρτα και σχεδόν το 100% των διασυνοριακών εντός ΕΕ, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για στρατηγική αυτονομία στον ψηφιακό τομέα.