Τα στοιχεία από τα λύματα αποκαλύπτουν μετατόπιση στις προτιμήσεις των χρηστών, με τους νέους να στρέφονται σε νέες ουσίες και έντονες διαφοροποιήσεις μεταξύ χωρών και πόλεων.
Η κατανάλωση MDMA, γνωστής και ως έκσταση, μειώνεται στην Ευρώπη, την ώρα που αυξάνεται η χρήση κεταμίνης και κοκαΐνης.
Το 2025, τα ίχνη MDMA που εντοπίστηκαν σε λύματα ευρωπαϊκών πόλεων μειώθηκαν σχεδόν κατά 16% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία για τα Ναρκωτικά (EUDA), η οποία ανέλυσε δείγματα από 115 πόλεις.
«Θα έλεγα ότι η απότομη πτώση στη χρήση MDMA είναι η μεγαλύτερη έκπληξη που βλέπουμε φέτος στην Ευρώπη», δήλωσε στο Euronews ο Ζοάο Ματίας, επιστημονικός αναλυτής για τη χρήση ναρκωτικών στην EUDA.
Ένας από τους λόγους φαίνεται να είναι η μείωση της χρήσης MDMA στις νεότερες ηλικίες.
«Στις ηλικίες 15 έως 24 ετών, παρατηρούμε ότι οι προτιμήσεις στρέφονται προς άλλες ουσίες, όπως η κεταμίνη αλλά και οι συνθετικές καθινόνες. Αυτό μπορεί να εξηγεί τη μείωση που καταγράφουμε», σημείωσε.
Η πτώση αυτή δεν είχε καταγραφεί κατά την περίοδο της πανδημίας, παρά το γεγονός ότι η νυχτερινή διασκέδαση και οι σχετικοί χώροι είχαν κλείσει, πρόσθεσε.
Άνοδος σε κοκαΐνη και κεταμίνη
Αντίθετα, μεταξύ 2024 και 2025, τα ίχνη μεταβολίτη της κοκαΐνης στα ευρωπαϊκά λύματα αυξήθηκαν κατά 22%.
«Για την κοκαΐνη, βλέπουμε σταθερή αύξηση τα τελευταία τρία έως τέσσερα χρόνια. Αυτό συνδέεται και με τη μεγαλύτερη διαθεσιμότητά της στην ευρωπαϊκή αγορά, αλλά και διεθνώς. Δεν μας εκπλήσσει ιδιαίτερα», εξήγησε ο Ματίας.
Την ίδια περίοδο, τα επίπεδα κεταμίνης αυξήθηκαν κατά 41%, εξέλιξη που αποδίδεται εν μέρει στην ευκολότερη πρόσβαση στη μαύρη αγορά και στη μεγαλύτερη δημοφιλία της στους νέους.
«Στους νεότερους χρήστες, η κεταμίνη είναι συχνά από τις βασικές επιλογές, κυρίως λόγω των επιδράσεών της», ανέφερε.
Διαφορές ανά περιοχή
Η μελέτη καταγράφει σημαντικές διαφοροποιήσεις στη χρήση ναρκωτικών ανά την Ευρώπη.
Τα υψηλότερα επίπεδα MDMA εντοπίστηκαν σε πόλεις του Βελγίου, της Ισπανίας και της Ολλανδίας, ενώ η κεταμίνη καταγράφηκε περισσότερο στο Βέλγιο, τη Γερμανία και την Ολλανδία.
Η κάνναβη παραμένει η πιο διαδεδομένη παράνομη ουσία στην Ευρώπη, με περίπου 24 εκατομμύρια χρήστες. Περίπου το 8,4% των ενηλίκων δηλώνει ότι έκανε χρήση τον τελευταίο χρόνο. Τα υψηλότερα επίπεδα καταγράφηκαν στην Ολλανδία, τη Γερμανία και τη Σλοβενία, χωρίς σημαντική μεταβολή σε σχέση με πέρυσι.
Οι αμφεταμίνες εμφανίζονται συχνότερα στη Βόρεια Ευρώπη, ενώ η μεθαμφεταμίνη καταγράφεται κυρίως στην Τσεχία και τη Σλοβακία.
Η συγκέντρωση της χρήσης μεθαμφεταμίνης στις δύο αυτές χώρες συνδέεται με την εγχώρια παραγωγή της ουσίας, σύμφωνα με τον αναλυτή.
Τα δεδομένα από τα λύματα δείχνουν ότι η χρήση κοκαΐνης παραμένει υψηλότερη στη Δυτική και Νότια Ευρώπη, όπως στο Βέλγιο, την Ολλανδία και την Ισπανία.
Παρότι οι χώρες αυτές αποτελούν βασικές πύλες εισόδου της κοκαΐνης στην Ευρώπη, ο Ματίας διευκρίνισε ότι δεν μπορεί να τεκμηριωθεί άμεση αιτιώδης σχέση με τα επίπεδα χρήσης.
Διαφορές καταγράφονται ακόμη και μεταξύ πόλεων της ίδιας χώρας, κάτι που συνδέεται με παράγοντες όπως η παρουσία πανεπιστημίων, η νυχτερινή ζωή και η ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η χρήση κοκαΐνης και MDMA αυξάνεται τα Σαββατοκύριακα, ενώ η κάνναβη, οι αμφεταμίνες και η μεθαμφεταμίνη εμφανίζουν πιο σταθερά επίπεδα μέσα στην εβδομάδα.