Η ευρωπαϊκή «ασπίδα», οι δασμοί Τραμπ και το στοίχημα των διαπραγματεύσεων
Αφού παρακολούθησε την αντιπαράθεση της αμερικανικής κυβέρνησης με τη Δανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση για τη Γροιλανδία, η κυβέρνηση της Ισλανδίας στρέφεται πλέον προς την πιθανότητα ένταξης στην ΕΕ. Το σκανδιναβικό νησιωτικό κράτος προγραμματίζει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος στις 29 Αυγούστου 2026 για το εάν θα πρέπει να επανεκκινήσει τις διαπραγματεύσεις ένταξης στην Ένωση.
Η υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Θόργκερντουρ Κατρίν, δήλωσε στο Euronews ότι, παρά το γεγονός πως η Ισλανδία είναι ήδη μέλος του ΝΑΤΟ, η ένταξη στην ΕΕ θα ενίσχυε την οικονομική ασφάλεια της χώρας, παρέχοντας παράλληλα πρόσθετη κάλυψη στη θέση της μεταξύ κρατών με παρόμοια αντίληψη.
Τον περασμένο Ιανουάριο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή δασμών 10% στο εμπόριο με οκτώ ευρωπαϊκά κράτη, αφότου αυτά δήλωσαν ότι θα συμμετάσχουν σε αποστολή αναγνώρισης στη Γροιλανδία, εν μέσω των αμερικανικών απειλών.
«Ορισμένα κράτη είπαν, εντάξει, αν πρόκειται να μας επιβάλετε δασμούς επειδή στεκόμαστε στο πλευρό της Γροιλανδίας και της Δανίας, τότε θα επιβάλουμε και εμείς δασμούς σε εσάς», δήλωσε η Κατρίν, η οποία ανήκει στο κεντρώο φιλελεύθερο κόμμα Μεταρρύθμισης της Ισλανδίας.
Όπως ανέφερε, αυτή η πράξη ευρωπαϊκής αλληλεγγύης προκάλεσε αντίδραση στις αγορές και οδήγησε τον Τραμπ να συμφωνήσει σε μια συμφωνία για ενισχυμένη ασφάλεια στην Αρκτική, στο πλαίσιο της Συμμαχίας του ΝΑΤΟ.
«Φυσικά, επηρέασε τις αγορές στις Ηνωμένες Πολιτείες. Και αυτός είναι ένας από τους λόγους που, κατά τη γνώμη μου, η αμερικανική κυβέρνηση αντέδρασε», δήλωσε στην εκπομπή Europe Today του Euronews την Πέμπτη.
Παρότι τα επιχειρήματα υπέρ της ένταξης στην ΕΕ είναι σαφή για την ίδια – μεγαλύτερη ασφάλεια εντός μιας ομάδας 28 χωρών σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον – η Κατρίν επισημαίνει ότι η εμπειρία του Brexit στο Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί προειδοποιητικό παράδειγμα για το να μη θεωρείται τίποτα δεδομένο.
«Όλοι γνωρίζουν το Brexit και όλα τα ψεύδη που τέθηκαν στο τραπέζι κατά τη διάρκεια εκείνης της διαδικασίας», ανέφερε.
«Δεν θα είναι εύκολος δρόμος, αλλά στο τέλος, ξέρετε, πρέπει να εμπιστευτείτε το έθνος», πρόσθεσε.
🟨 Δημοψήφισμα για την επανεκκίνηση των συνομιλιών ένταξης
Δημοψήφισμα πρόκειται να διεξαχθεί τον Αύγουστο, όπου οι ψηφοφόροι θα κληθούν να αποφασίσουν εάν τάσσονται υπέρ της επανεκκίνησης των επίσημων συνομιλιών για ένταξη στην ΕΕ. Σε περίπτωση θετικής ψήφου, θα ενεργοποιηθούν διαπραγματεύσεις ένταξης με τις Βρυξέλλες. Οποιαδήποτε τελική συμφωνία για την ένταξη θα τεθεί στη συνέχεια σε νέο δημοψήφισμα.
«Είναι απλώς μια απλή ερώτηση: πρέπει να συνεχίσουμε τις διαπραγματεύσεις, ναι ή όχι;», δήλωσε η υπουργός Εξωτερικών στο περιθώριο συναντήσεων με κορυφαίους αξιωματούχους στις Βρυξέλλες. «Και από τη δική μου οπτική, αν πείτε όχι, κλείνετε πολλές πόρτες».
«Αν πείτε όχι, φοβάμαι ότι η Ισλανδία θα μείνει ουσιαστικά μόνη», πρόσθεσε.
Η Ισλανδία είναι μέλος της ενιαίας αγοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών από το 1970, γεγονός που σημαίνει ότι ήδη λειτουργεί σύμφωνα με τα ρυθμιστικά πρότυπα της Ένωσης. Το ευρωπαϊκό κεκτημένο – το σύνολο των νόμων, δικαιωμάτων, πολιτικών και υποχρεώσεων που ισχύουν για όλα τα κράτη-μέλη – εμπίπτει στο πλαίσιο της ΕΖΕΣ.
Το νησί, με πληθυσμό περίπου 400.000 κατοίκους, αποτελεί επίσης μέρος της ζώνης ελεύθερης κυκλοφορίας Σένγκεν της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως εκ τούτου, η ένταξη στην ΕΕ – εφόσον εγκριθεί από τον πληθυσμό – θα μπορούσε θεωρητικά να αποτελέσει μια σχετικά ομαλή διαδικασία. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι οι διαπραγματεύσεις ένταξης θα μπορούσαν να ολοκληρωθούν έως το 2028.