Την Κυριακή, το Βέλγιο τίμησε τη δέκατη επέτειο από τις τζιχαντιστικές επιθέσεις που αιματοκύλισαν τις Βρυξέλλες το 2016 - Η χώρα οχυρώνεται ενόψει νέων κινδύνων που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή
Πρόκειται για την πλέον πολύνεκρη επίθεση σε καιρό ειρήνης στην ιστορία του Βελγίου. Στις 22 Μαρτίου 2016, οι επιθέσεις στις Βρυξέλλες, για τις οποίες ανέλαβε την ευθύνη η οργάνωση Ισλαμικό Κράτος, στοίχισαν τη ζωή σε 32 ανθρώπους ενώ οι τραυματίες ξεπέρασαν τους 300. Δέκα χρόνια μετά το τραύμα παραμένει ανοιχτό στη χώρα που τίμησε τη μνήμη των θυμάτων.
«Η χώρα μας δεν θα ξεχάσει ποτέ», δήλωσε ο βασιλιάς Φίλιππος μπροστά σε εκατοντάδες ανθρώπους που είχαν συγκεντρωθεί γύρω από μνημείο αφιερωμένο στα θύματα. Μαζί με τη βασίλισσα Ματθίλδη και τον πρωθυπουργό Μπαρτ Ντε Βέβερ, άκουσε επιζήσαντες να αφηγούνται τις συγκλονιστικές σκηνές στις οποίες είχαν γίνει μάρτυρες εκείνο το πρωινό.
Οι εθνικές τελετές μνήμης ξεκίνησαν το πρωί της Κυριακής στο αεροδρόμιο των Βρυξελλών-Ζάβεντεμ, στις 8.00, την ώρα που χτύπησαν οι βομβιστές αυτοκτονίας.
Οι τελετές συνεχίστηκαν μία ώρα αργότερα στον σταθμό του μετρό Μάελμπεκ, που είχε επίσης αποτελέσει στόχο των συντονισμένων επιθέσεων αυτοκτονίας που συγκλόνισαν τη βελγική πρωτεύουσα, προτού ολοκληρωθούν στο μνημείο που είναι αφιερωμένο στα θύματα.
Οι επιθέσεις στις Βρυξέλλες ήταν έργο του ίδιου τζιχαντιστικού πυρήνα που είχε χτυπήσει το Παρίσι μερικούς μήνες νωρίτερα, στις 13 Νοεμβρίου 2015, σκοτώνοντας 130 ανθρώπους.
Αφού αναδιπλώθηκαν σε κρησφύγετα στις Βρυξέλλες, οι τζιχαντιστές οργάνωσαν νέα επίθεση στις ημέρες που ακολούθησαν τη σύλληψη, στις 18 Μαρτίου, του Σαλά Αμπντεσλάμ, του μοναδικού επιζώντος μέλους της ομάδας που ευθυνόταν για τις επιθέσεις στο Παρίσι.
Το πρωί της Τρίτης 22 Μαρτίου, τρεις βομβιστές αυτοκτονίας πυροδότησαν τα εκρηκτικά τους, πρώτα στο αεροδρόμιο και στη συνέχεια στον κατάμεστο σταθμό του μετρό κοντά στην έδρα των ευρωπαϊκών θεσμών.
Η τρομοκρατική απειλή παραμένει παρούσα στο Βέλγιο
Οι εκδηλώσεις μνήμης πραγματοποιήθηκαν ενώ ο πόλεμος που μαίνεται στη Μέση Ανατολή έχει κλιμακώσει τις ανησυχίες των αρχών για ενδεχόμενες νέες επιθέσεις.
Μέσα στον Μάρτιο, έκρηξη προκάλεσε ζημιές σε συναγωγή στην Λιέγη, στα ανατολικά της χώρας, χωρίς να υπάρξουν τραυματισμοί. Ακολούθησαν δύο παρόμοια περιστατικά στην Ολλανδία με στόχο την εβραϊκή κοινότητα.
Στο Βέλγιο, το επίπεδο απειλής παραμένει «σοβαρό», στο 3 σε κλίμακα τεσσάρων βαθμίδων, μετά την επίθεση που σημειώθηκε τον Οκτώβριο του 2023 στις Βρυξέλλες, όταν ένας ένοπλος σκότωσε δύο Σουηδούς φιλάθλους προτού πέσει νεκρός από πυρά της αστυνομίας.
Το Βέλγιο είχε δεχθεί επικρίσεις για τις αδυναμίες στον τομέα της ασφάλειας στη σκιά των επιθέσεων του 2016.
Δύο υπουργοί υπέβαλαν την παραίτησή τους, αφότου η Τουρκία ανακοίνωσε ότι το Βέλγιο είχε αγνοήσει τις προειδοποιήσεις της Άγκυρας, η οποία είχε απελάσει το 2015 τον Ιμπραχίμ ελ Μπακράουι, τον δράστη της επίθεσης στο αεροδρόμιο, μετά τη σύλληψή του κοντά στα συριακά σύνορα.
Ενίσχυση των μέσων αντιμετώπισης της τρομοκρατικής απειλής
«Οι υπεύθυνοι για την ασφάλειά μας έχουν καθήκον να αντλούν διδάγματα από το παρελθόν. Αντιμετωπίζω αυτό το καθήκον με απόλυτη σοβαρότητα», δήλωσε ο πρωθυπουργός Ντε Βέβερ στην πλατφόρμα X προτού παραστεί στις τελετές.
Σήμερα, η βελγική δικαιοσύνη, η αστυνομία και οι υπηρεσίες πληροφοριών διαβεβαιώνουν ότι έχουν βελτιώσει σημαντικά την ανταλλαγή πληροφοριών.
Ο αριθμός των στελεχών των υπηρεσιών κρατικής ασφάλειας αυξήθηκε από 600 σε 950 μέσα σε μία δεκαετία και δημιουργήθηκε κοινή βάση δεδομένων για άτομα με εξτρεμιστικό προφίλ.
Σε αυτή τη βάση δεδομένων έχουν πρόσβαση και μπορούν να συνεισφέρουν όλες οι υπηρεσίες ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων των δημοτικών αστυνομικών.
Πέρυσι περιείχε 555 ονόματα «υπό προτεραιότητα παρακολούθησης», εκ των οποίων το 86% είχε επισημανθεί για «ισλαμιστικό εξτρεμισμό», σύμφωνα με το OCAM.
Ωστόσο, ορισμένα θύματα καταγγέλλουν ότι, ακόμη και δέκα χρόνια μετά τις επιθέσεις, δεν έχουν καταφέρει να αναγνωριστούν οι σωματικές ή ψυχολογικές βλάβες, που έχουν υποστεί, γεγονός που περιορίζει το δικαίωμά τους σε αποζημίωση.