Προειδοποίηση για λανθασμένες επιδοτήσεις και στρεβλώσεις στις τιμές της ενέργειας
Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες απέτυχαν να εφαρμόσουν στοχευμένα μέτρα για την προστασία των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων που πλήττονται από την εκτίναξη των τιμών της ενέργειας, δήλωσε στην εκπομπή Europe Today του Euronews ο αναπληρωτής διευθυντής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Χέλγκε Μπέργκερ, καλώντας τα κράτη-μέλη να επικεντρωθούν σε συγκεκριμένες λύσεις για τους πιο ευάλωτους.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Οι περισσότερες κυβερνήσεις έχουν, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, παρέμβει στις τιμές της ενέργειας, κάτι που δεν είναι ο σωστός δρόμος. Καθώς περνά ο χρόνος, αν η κατάσταση συνεχιστεί, πρέπει να γίνουμε πιο στοχευμένοι», δήλωσε ο Μπέργκερ, ο οποίος είναι αναπληρωτής διευθυντής του Ευρωπαϊκού Τμήματος του ΔΝΤ.
Ο Μπέργκερ ανέφερε ότι ο βασικός στόχος θα πρέπει να είναι τα ευάλωτα νοικοκυριά και κάλεσε τις κυβερνήσεις της ΕΕ να διασφαλίσουν ότι τα μέτρα δεν θα προκαλέσουν «περισσότερη ζημιά παρά όφελος», αναγνωρίζοντας ότι από την έναρξη του πολέμου κατά του Ιράν υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, που εκτόξευσε τις τιμές της ενέργειας, τα κράτη-μέλη έχουν υιοθετήσει «ένα μείγμα καλών και κακών πολιτικών».
Σύμφωνα με το ΔΝΤ, οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί περίπου κατά 70%, ενώ οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη παραμένουν περίπου 45% υψηλότερες σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα.
Παρότι η κατάσταση είναι λιγότερο σοβαρή από το σοκ του 2022, οι αυξήσεις εξακολουθούν να αναμένεται ότι θα επιβαρύνουν σημαντικά την ανάπτυξη.
Προειδοποιήσεις για τις επιδοτήσεις και τις φοροελαφρύνσεις
Ως απάντηση στην κρίση, αρκετές κυβερνήσεις της ΕΕ μείωσαν τους φόρους στην ενέργεια, καθιστώντας την τεχνητά φθηνότερη και αποθαρρύνοντας τους πολίτες από το να περιορίσουν την κατανάλωση ή να στραφούν σε εναλλακτικές λύσεις, προειδοποίησε ο Μπέργκερ.
Ο εκπρόσωπος του ΔΝΤ προειδοποίησε τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να μην «αμβλύνουν το μήνυμα των τιμών» που προκύπτει από την αύξηση των τιμών πετρελαίου, φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά αντίθετα να επικεντρωθούν σε στοχευμένη στήριξη.
«Οι μη στοχευμένες παρεμβάσεις δεν είναι η λύση»
Κατά τη συνεδρίαση του Eurogroup το βράδυ της Δευτέρας, το ΔΝΤ ενημέρωσε τους υπουργούς Οικονομικών ότι περίπου το 70% του συνολικού κόστους των μέτρων που λήφθηκαν το 2022, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, είτε δεν ήταν στοχευμένα είτε προκαλούσαν στρεβλώσεις στις τιμές — ή και τα δύο.
Στη σημερινή ενεργειακή κρίση, το ΔΝΤ σημείωσε ότι το 33% των επιδοτήσεων ηλεκτρικής ενέργειας, εφόσον δεν είναι στοχευμένες, ενδέχεται να καταλήξει στο πλουσιότερο 20% του πληθυσμού, έναντι μόλις 11% για το φτωχότερο τμήμα.
Το χάσμα αυτό είναι ακόμη μεγαλύτερο στις επιδοτήσεις καυσίμων μεταφορών, τις οποίες το ΔΝΤ θεωρεί ότι μπορεί να ωφελήσουν κυρίως τα πλουσιότερα νοικοκυριά (34%) αντί για τα φτωχότερα (9%), όταν τα μέτρα δεν είναι στοχευμένα.
Το ΔΝΤ υπογράμμισε επίσης ότι η βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας και το καθαρότερο ενεργειακό μείγμα έχουν καταστήσει την Ευρώπη πιο ανθεκτική, με τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά να έχουν 12% μικρότερο ενεργειακό κόστος τα τελευταία πέντε χρόνια.
Παρέμβαση Πιερρακάκη μετά το Eurogroup
Ο επικεφαλής του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, δήλωσε το βράδυ της Δευτέρας ότι οι προσδοκίες για ταχεία εξομάλυνση της κρίσης στη Μέση Ανατολή δεν επιβεβαιώθηκαν, μετά τη συνάντηση των υπουργών της ευρωζώνης.
«Αυτή είναι η δύσκολη πραγματικότητα που αντιμετωπίζουμε και πρέπει να την προσεγγίσουμε με ρεαλισμό και υπευθυνότητα», δήλωσε ο Έλληνας αξιωματούχος.
Ανέφερε ότι το ΔΝΤ αναγνώρισε το «θετικό σημείο εκκίνησης» της Ευρώπης, κάνοντας λόγο για «ισχυρή αγορά εργασίας» και «ιστορικά» χαμηλή ανεργία, αλλά υπογράμμισε ότι οι συνέπειες της κρίσης δεν κατανέμονται ισότιμα.
«Οι καθαροί εισαγωγείς ενέργειας και οι οικονομίες με περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο αντιμετωπίζουν προφανώς μεγαλύτερες πιέσεις. Αυτό μας υποχρεώνει να ενεργήσουμε με προσοχή, με σωστά σχεδιασμένες και στοχευμένες πολιτικές», πρόσθεσε ο Πιερρακάκης.
Η Ευρώπη πιο ανθεκτική από το 2022
Σύμφωνα με το ΔΝΤ, ο πόλεμος με το Ιράν και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ ανέδειξαν την ευρωπαϊκή ευαλωτότητα λόγω της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Ωστόσο, η κατάσταση της Ευρώπης δεν είναι τόσο σοβαρή όσο το 2022, όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία.
Ο Μπέργκερ δήλωσε ότι η ήπειρος είναι πλέον πιο ανθεκτική χάρη στη μεγαλύτερη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα.
«Κάθε αύξηση στις τιμές της ενέργειας εξακολουθεί να είναι κακή για την οικονομία, αλλά δεν είναι τόσο καταστροφική όσο παλαιότερα», κατέληξε.