Τα τρία μέτωπα που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι Βρυξέλλες
Οι Βρυξέλλες και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί βρίσκονται σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής, καθώς εντείνονται οι εμπορικές πιέσεις από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Το βράδυ της Τετάρτης, ευρωβουλευτές, διπλωμάτες και αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναμένεται να συμμετάσχουν σε κλειστή σύσκεψη με στόχο την οριστικοποίηση της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ πριν προκύψουν νέες εντάσεις.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε από το Ερεβάν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι «προετοιμασμένη για κάθε ενδεχόμενο», σε περίπτωση που οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρήσουν μονομερώς σε αύξηση δασμών έως και 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα — απειλή που διατυπώθηκε την προηγούμενη εβδομάδα.
Διπλωματική πηγή ανέφερε στο Euronews ότι η Ένωση ακολουθεί κανονικά τις θεσμικές διαδικασίες για την εφαρμογή της συμφωνίας, υπογραμμίζοντας ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για τον ρυθμό ή τη συμμόρφωση της Ευρώπης.
Η ενδεχόμενη αύξηση δασμών θα παραβίαζε τη λεγόμενη «συμφωνία του Turnberry», η οποία προβλέπει ανώτατο όριο 15% στους αμερικανικούς δασμούς για ευρωπαϊκά προϊόντα. Ο Τραμπ κατηγόρησε την ΕΕ μέσω ανάρτησης ότι «δεν τηρεί πλήρως τη συμφωνία», χωρίς να δώσει περαιτέρω εξηγήσεις.
Η φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η Ένωση βρίσκεται «στα τελικά στάδια» εφαρμογής βασικού πυλώνα της συμφωνίας, ο οποίος αφορά την άρση δασμών σε ευρύ φάσμα αμερικανικών προϊόντων.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν σημείωσε ότι η ΕΕ διαθέτει «εργαλεία αντίδρασης» σε περίπτωση εμπορικής κλιμάκωσης, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ενεργοποίησης του μηχανισμού κατά του οικονομικού εξαναγκασμού, γνωστού και ως «trade bazooka».
Η πρώην επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάθριν Άστον επισήμανε ότι οι ευρωπαϊκές αγορές έχουν ανάγκη από σταθερότητα και προβλεψιμότητα στην εμπορική πολιτική. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι ευρύτερες γεωπολιτικές εντάσεις —ιδίως στη Μέση Ανατολή— καθιστούν αναγκαία τη συνεργασία.
«Η συναλλακτική προσέγγιση είναι ο τρόπος με τον οποίο επιλέγει να κινηθεί ο Τραμπ και έτσι καλούνται να απαντήσουν και οι εταίροι του», δήλωσε, προσθέτοντας ότι οι παγκόσμιες εξελίξεις απαιτούν συλλογική δράση.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Αμερικανός πρόεδρος κάλεσε το Ιράν να «πράξει το σωστό» και να προχωρήσει σε συμφωνία, δηλώνοντας ότι δεν επιθυμεί περαιτέρω απώλειες ανθρώπινων ζωών.
Ρωσικά πλήγματα στην Ουκρανία εν μέσω συζητήσεων για εκεχειρία
Τουλάχιστον 26 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε ρωσικά πλήγματα σε όλη την Ουκρανία, σύμφωνα με τις αρχές του Κιέβου. Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι κατήγγειλε τον «απόλυτο κυνισμό» της Μόσχας, η οποία εξαπολύει επιθέσεις ενώ ταυτόχρονα επιδιώκει εκεχειρία ενόψει των εορτασμών της 9ης Μαΐου.
Στη Ζαπορίζια, 12 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από αεροπορική επιδρομή, ενώ στο Κραματόρσκ τουλάχιστον πέντε άμαχοι σκοτώθηκαν μετά από πλήγμα στο κέντρο της πόλης.
Ο Ζελένσκι πρότεινε εκεχειρία από τα μεσάνυχτα της 5ης Μαΐου, τονίζοντας ότι «η ανθρώπινη ζωή είναι πιο σημαντική από κάθε επετειακό εορτασμό». Προειδοποίησε επίσης ότι η Ουκρανία θα ανταποδώσει «συμμετρικά» σε περίπτωση μη τήρησης συμφωνίας.
Πολιτική κρίση στη Ρουμανία
Σε πολιτική αβεβαιότητα εισέρχεται η Ρουμανία, μετά την κατάρρευση της φιλοευρωπαϊκής κυβέρνησης. Ο πρωθυπουργός Ιλίε Μπολοζιάν έχασε την ψήφο εμπιστοσύνης στο κοινοβούλιο, με 281 βουλευτές να ψηφίζουν υπέρ της πρότασης μομφής.
Η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο ήδη έντονης αστάθειας για τη χώρα, η οποία αντιμετωπίζει υψηλό δημοσιονομικό έλλειμμα, αυξημένο πληθωρισμό και τεχνική ύφεση. Υπενθυμίζεται ότι οι προεδρικές εκλογές του Δεκεμβρίου 2024 είχαν ακυρωθεί, εντείνοντας το πολιτικό αδιέξοδο.
Στο επίκεντρο της ημέρας
Ο δήμαρχος της Μαριούπολης, Βαντίμ Μποϊτσένκο, αναμένεται να ενημερώσει την Επιτροπή Περιφερειακής Ανάπτυξης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη διοίκηση πόλης υπό κατοχή.
Παράλληλα, η ανώτατη αξιωματούχος εμπορίου της ΕΕ Σαμπίνε Βέιαντ θα παρουσιάσει την κατάσταση των ευρωπαϊκών εμπορικών σχέσεων στην Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου.
***Στην επιμέλεια του κειμένου συνέβαλαν οι Πέγκι Κόρλιν και Σάσα Βακουλίνα.