Στο συνέδριο τονίστηκε η ανάγκη για άμεσες πολιτικές στήριξης της γονιμότητας, ενίσχυση των υπηρεσιών υγείας και διαφοροποιημένες λύσεις ανά περιοχή, με ιδιαίτερη έμφαση στα νησιά και την περιφέρεια
Στην καρδιά της Ιθάκης, ένας προσωπικός αγώνας ενός ζευγαριού να αποκτήσει παιδί έγινε η πιο χαρακτηριστική εικόνα ενός εθνικού προβλήματος που βαθαίνει: του δημογραφικού. Ο μηχανικός Δημήτρης Αρκουζής περιέγραψε στο συνέδριο «Greece at Demographic Crossroads» που πραγματοποιήθηκε στην Ιθάκη τη δύσκολη διαδρομή του ίδιου και της συζύγου του μέσα από επαναλαμβανόμενα ταξίδια στην Αθήνα για εξωσωματική γονιμοποίηση, ζώντας την απόσταση από βασικές υπηρεσίες υγείας ως καθημερινό εμπόδιο στη δημιουργία οικογένειας. Όπως σημείωσε, το ζήτημα δεν είναι μόνο ιατρικό ή οικονομικό, αλλά και βαθιά ψυχολογικό, με πολλούς νέους να αποφεύγουν την τεκνοποίηση λόγω ανασφάλειας για την παιδεία, την υγεία και την ποιότητα ζωής στην περιφέρεια.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η προσωπική αυτή μαρτυρία λειτούργησε ως αφετηρία για μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από τις δραματικές δημογραφικές προοπτικές της χώρας, όπως τις παρουσίασε ο καθηγητής Βύρων Κοτζαμάνης, Διευθυντής του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανέδειξε, έως το 2060 η Ελλάδα ενδέχεται να καταγράφει περίπου 60.000 περισσότερους θανάτους από γεννήσεις ετησίως, οδηγώντας σε μείωση του πληθυσμού κατά περίπου 1,7 εκατομμύρια άτομα. Ο ίδιος ωστόσο διευκρίνισε ότι το σενάριο αυτό δεν περιλαμβάνει πιθανές θετικές επιδράσεις από τη μετανάστευση.
Ακόμη πιο ανησυχητική, όπως τόνισε, είναι η μείωση του αναπαραγωγικού πληθυσμού κατά περίπου 35%, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την αναστροφή της δημογραφικής τάσης, καθώς απλώς δεν θα υπάρχει επαρκής αριθμός ανθρώπων σε ηλικία τεκνοποίησης για να εξισορροπηθεί το ισοζύγιο γεννήσεων–θανάτων. Ο καθηγητής υπογράμμισε επίσης ότι οι δημογραφικές αιτίες διαφοροποιούνται σημαντικά ανά περιοχή, με τις αστικές ζώνες, την περιφέρεια και τα μικρά νησιά να απαιτούν ξεχωριστές πολιτικές προσέγγισης.
Στην ίδια κατεύθυνση, ο Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής Κωνσταντίνος Πάντος ανέδειξε τη ραγδαία μεταβολή των αναγκών στη γονιμότητα, επισημαίνοντας ότι η μεγαλύτερη και ταχύτερα αυξανόμενη ομάδα που αναζητά πλέον υπηρεσίες είναι άτομα άνω των 40 ετών. Τόνισε την ανάγκη έγκαιρης και ισότιμης ενημέρωσης για τη γονιμότητα, τις επιλογές διατήρησής της και τις πραγματικές πιθανότητες τεκνοποίησης, προτείνοντας μάλιστα την ενσωμάτωση της σχετικής πληροφόρησης στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας.
Από την πλευρά της τοπικής αυτοδιοίκησης, ο Δήμαρχος Ιθάκης Διονύσης Στανίτσας περιέγραψε με έντονο ρεαλισμό τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα μικρά νησιά, επισημαίνοντας ότι το δημογραφικό δεν αποτελεί μόνο εθνικό αλλά και τοπικό ζήτημα επιβίωσης. Τόνισε την ανάγκη αξιοποίησης της διεθνούς εμπειρίας και διεκδίκησης αλλαγών στο θεσμικό πλαίσιο, ειδικά για τις νησιωτικές περιοχές, όπου η έλλειψη υποδομών και υπηρεσιών λειτουργεί αποτρεπτικά για τη δημιουργία οικογένειας.
Το συνέδριο ανέδειξε τελικά ότι το δημογραφικό δεν αποτελεί απλώς ένα στατιστικό πρόβλημα, αλλά μια πολυπαραγοντική κρίση που συνδέεται με την υγεία, την περιφερειακή ανάπτυξη, την κοινωνική συνοχή και το μέλλον της χώρας. Από την Ιθάκη, το μήνυμα που εκπέμφθηκε ήταν σαφές: χωρίς άμεσες και στοχευμένες παρεμβάσεις, η δημογραφική πρόκληση εξελίσσεται σε καθοριστικό παράγοντα για τη βιωσιμότητα της Ελλάδας.