Το Δικαστήριο της ΕΕ εν μέρει υπέρ της Meta, πλήγμα για την Κομισιόν

Το Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ακύρωσε τον χαρακτηρισμό του Facebook Marketplace από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως «φύλακα πύλης», κρίνοντας ότι το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ δεν αιτιολόγησε επαρκώς αυτή την απόφαση.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Η απόφαση του δικαστηρίου, που εκδόθηκε την Τετάρτη στο Λουξεμβούργο, ακυρώνει εν μέρει μια απόφαση της Επιτροπής του Σεπτεμβρίου 2023 με την οποία η Meta είχε χαρακτηριστεί ως φύλακας πύλης, απόφαση που ο τεχνολογικός κολοσσός είχε προσβάλει ειδικά ως προς τις υπηρεσίες Messenger και Marketplace.

Τι σημαίνει η απόφαση;

Στον νόμο για τις ψηφιακές αγορές (DMA) της ΕΕ, ο ρόλος του «φύλακα πύλης» αφορά τον έλεγχο του σημείου εισόδου από το οποίο πρέπει να περάσουν οι επιχειρήσεις για να φτάσουν στους πελάτες τους στο διαδίκτυο.

Για παράδειγμα, αν είστε μια μικρή επιχείρηση που προσπαθεί να πουλήσει μεταχειρισμένα αγαθά στο διαδίκτυο και το Facebook Marketplace είναι τόσο κυρίαρχο ώστε ουσιαστικά πρέπει να το χρησιμοποιήσετε για να προσεγγίσετε τους πελάτες σας, τότε η Meta λειτουργεί ως φύλακας πύλης. Ελέγχει την ψηφιακή πύλη ανάμεσα σε εσάς και τους εν δυνάμει αγοραστές σας και μπορεί να καθορίζει τους όρους υπό τους οποίους θα περάσετε.

Ο DMA δημιουργήθηκε για να αποτρέψει αυτούς τους φύλακες πύλης από το να κάνουν κατάχρηση της θέσης τους.

Η απόφαση αποτελεί σημαντικό πλήγμα για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία έχει παρουσιάσει τον νόμο αυτό ως το βασικό της εργαλείο για τον περιορισμό της ισχύος των μεγαλύτερων πλατφορμών της Σίλικον Βάλεϊ.

Η πρακτική επίπτωση της ακύρωσης σε ό,τι αφορά το Marketplace είναι ωστόσο περιορισμένη. Η Επιτροπή είχε ήδη αφαιρέσει το Marketplace από τη λίστα των φυλάκων πύλης τον Απρίλιο του 2025, καθώς οι αλλαγές που έκανε η Meta στην πλατφόρμα σήμαιναν ότι δεν πληρούσε πλέον τα όρια χρηστών-επιχειρήσεων που απαιτούνται για τον χαρακτηρισμό.

Η απόφαση της Τετάρτης οφείλεται επομένως κυρίως σε σφάλματα στη νομική συλλογιστική και την ανάλυση.

Το γεγονός ότι ένας βασικός χαρακτηρισμός ακυρώνεται εν μέρει από τα ίδια τα δικαστήρια της ΕΕ λόγω λαθών της Επιτροπής, και όχι επειδή το Marketplace κρίθηκε ότι δεν είναι φύλακας πύλης, αναμένεται να εγείρει ερωτήματα για την αυστηρότητα των αρχικών αξιολογήσεων της Επιτροπής και την ικανότητά της να αντέχει νομικές προσφυγές από ισχυρές οικονομικά εταιρείες τεχνολογίας.

Σύμφωνα με το δικαστήριο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη της νέες πληροφορίες για τις αλλαγές που έκανε η Meta στο Marketplace το 2023 στην αρχική της απόφαση, πράγμα που σημαίνει ότι βασίστηκε μόνο σε δεδομένα από τα τρία προηγούμενα έτη λειτουργίας του ιστότοπου.

Η απόφαση επίσης δεν περιείχε επαρκώς συγκεκριμένη ανάλυση του τρόπου λειτουργίας του Marketplace μετά την εφαρμογή αυτών των αλλαγών, ιδίως ως προς το αν οι επιχειρήσεις μπορούν να προσφέρουν αγαθά και υπηρεσίες στους καταναλωτές μέσω της πλατφόρμας.

Το δικαστήριο επικύρωσε την απόφαση ότι η Meta παραμένει πλατφόρμα «φύλακας πύλης» μέσω του Messenger.

Τι ακολουθεί;

Στο πλαίσιο του DMA, ο χαρακτηρισμός ως φύλακα πύλης ενεργοποιεί μια σειρά από υποχρεώσεις που μπορούν να αλλάξουν σε βάθος τον τρόπο λειτουργίας μιας πλατφόρμας, ενώ η μη συμμόρφωση επισύρει πρόστιμα έως και 10% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών μιας εταιρείας, ποσοστό που μπορεί να φτάσει το 20% σε περίπτωση επαναλαμβανόμενων παραβάσεων.

Για τη Meta, η οποία το 2024 δήλωσε έσοδα 164,5 δισ. δολαρίων (150 δισ. ευρώ), αυτό μπορεί να μεταφραστεί σε κυρώσεις ύψους δεκάδων δισεκατομμυρίων.

Η Meta έχει ήδη νιώσει το βάρος αυτών των κανόνων. Στις 23 Απριλίου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε στην εταιρεία πρόστιμο 200 εκατ. ευρώ για παραβίαση των υποχρεώσεων του DMA στο μοντέλο «consent or pay», καθώς έκρινε ότι δεν παρείχε στους χρήστες πραγματική επιλογή για τον τρόπο χρήσης των προσωπικών τους δεδομένων.

Την ίδια ημέρα, στην Apple επιβλήθηκε πρόστιμο 500 εκατ. ευρώ για άλλες παραβάσεις.

Το δικαστήριο δεν αποφάνθηκε ότι το Marketplace δεν είναι φύλακας πύλης· έκρινε μόνο ότι η Επιτροπή δεν τεκμηρίωσε σωστά την υπόθεσή της. Αν ο αριθμός των χρηστών της πλατφόρμας ανακάμψει, η Επιτροπή διατηρεί την εξουσία να την επαναχαρακτηρίσει.

Αυτή η διάκριση είναι σημαντική, καθώς αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας νέας προσπάθειας χαρακτηρισμού, αλλά παράλληλα προσφέρει στους νομικούς της Meta έναν αναλυτικό «οδικό χάρτη» για το πού υστέρησε η αρχική απόφαση.

Η διατήρηση του χαρακτηρισμού του Messenger ως φύλακα πύλης δεν είναι καθόλου δευτερεύουσα εξέλιξη. Με περίπου 1 δισ. χρήστες, το Messenger είναι μία από τις πιο διαδεδομένες πλατφόρμες επικοινωνίας παγκοσμίως και το καθεστώς φύλακα πύλης υποχρεώνει τη Meta να το καταστήσει διαλειτουργικό με ανταγωνιστικές υπηρεσίες ανταλλαγής μηνυμάτων. Θεωρητικά, αυτό θα μπορούσε στο μέλλον να επιτρέψει σε χρήστες του WhatsApp, του Signal ή άλλων εφαρμογών να στέλνουν μηνύματα σε επαφές που χρησιμοποιούν το Messenger χωρίς να αλλάζουν πλατφόρμα.

Το Euronews Next ζήτησε σχόλιο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τη Meta, αλλά δεν έλαβε άμεση απάντηση.