Η Ιταλίδα πρωθυπουργός ζητά μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία στις Βρυξέλλες για να περιορίσει το ενεργειακό κόστος, ενόψει εκλογών το 2027
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι έχει εντείνει τις επικρίσεις της προς τις Βρυξέλλες τις τελευταίες ημέρες, ζητώντας μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, καθώς η ενεργειακή κρίση πιέζει την ιταλική οικονομία και η χώρα βαδίζει προς τις αυτοδιοικητικές εκλογές.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Κατά τη γενική συνέλευση της Confindustria, του βασικού επιχειρηματικού συνδέσμου της Ιταλίας, η Μελόνι επιτέθηκε ανοικτά την Τρίτη στην «τρέχουσα δομή» της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Ένα γραφειοκρατικό τέρας, το οποίο πολύ συχνά θυσίασε την ανταγωνιστικότητα, την ανάπτυξη και τη στρατηγική προοπτική στον βωμό ιδεολογικών και τεχνοκρατικών προσεγγίσεων, συμβάλλοντας έτσι στη σταδιακή οικονομική και γεωπολιτική παρακμή της ηπείρου», είπε.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός φάνηκε να σκληραίνει ακόμη περισσότερο τη στάση της απέναντι στην υπερβολική γραφειοκρατία της ΕΕ, την «ανεδαφική» προσέγγισή της στην πράσινη μετάβαση και την αδυναμία της να λειτουργήσει ως στρατηγικός παράγοντας σε ένα διεθνές περιβάλλον που μαστίζεται από πολλαπλές κρίσεις.
Ήδη από την περασμένη εβδομάδα η Μελόνι είχε βρεθεί στα πρωτοσέλιδα σε όλη την Ευρώπη με επιστολή της απευθείας προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με την οποία ζητούσε δημοσιονομική ευελιξία για την αντιμετώπιση της συνεχιζόμενης ενεργειακής κρίσης, αντίστοιχη με εκείνη που παραχωρήθηκε πρόσφατα για τις αμυντικές δαπάνες.
Σε απάντηση, ο επίτροπος Οικονομίας της ΕΕ Βάλντις Ντομπρόβσκις δήλωσε στις 22 Μαΐου ότι η Επιτροπή εξετάζει τις «υφιστάμενες ευελιξίες» στο δημοσιονομικό της πλαίσιο για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης. Διευκρίνισε όμως ότι κάθε χαλάρωση πρέπει να είναι δημοσιονομικά βιώσιμη και να ανταποκρίνεται στην αρχή του "triple T": temporary, targeted and tailored.
Μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ δεν έχει διαμορφωθεί ακόμη συναίνεση για το πώς θα πρέπει να διαχειριστούν τη δημοσιονομική απάντηση στην ενεργειακή κρίση. Η συζήτηση αναμένεται να κυριαρχήσει όλο το καλοκαίρι, ιδίως στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες στις 18-19 Ιουνίου.
Εσωτερική ατζέντα
Η Ιταλία βρίσκεται στη μέση του κύκλου των τοπικών εκλογών, που έχουν θέσει τους ηγέτες των μεγάλων κομμάτων υπό έντονη προεκλογική πίεση. Ο πρώτος γύρος διεξήχθη στις 24-25 Μαΐου στις περισσότερες πόλεις, ενώ ένας πιθανός δεύτερος γύρος έχει προγραμματιστεί για τις 7-8 Ιουνίου.
Τον Μάιο, η κεντροδεξιά σημείωσε σειρά επιτυχιών, κερδίζοντας τις μάχες για τη δημαρχία σε αρκετές μεγάλες πόλεις, μεταξύ των οποίων η Βενετία στον βορρά και το Ρέτζο Καλάμπρια στον νότο.
Σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις της Ipsos, η Μελόνι διατηρεί σημαντική στήριξη στο εσωτερικό, παρά την ήττα της κυβέρνησής της σε κρίσιμο δημοψήφισμα τον Μάρτιο για τη μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης, όπου σχεδόν το 54% ψήφισε κατά.
Η Ιταλία οδεύει προς βουλευτικές εκλογές το επόμενο έτος και η επιθετική ρητορική κατά της ΕΕ αποτελεί μόνιμο στοιχείο των ιταλικών προεκλογικών εκστρατειών. Για τη Ρώμη, η προεκλογική περίοδος τείνει πλέον να είναι μια σχεδόν μόνιμη κατάσταση.
Σε αυτό το πλαίσιο, η πιο συγκρουσιακή στάση της Μελόνι απέναντι στις Βρυξέλλες λειτουργεί και ως προετοιμασία για την προσπάθειά της να εξασφαλίσει μεγαλύτερη ευελιξία στις δημόσιες δαπάνες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Για τον Νίκολα Προκατσίνι, ανώτερο ευρωβουλευτή του δεξιού κόμματος Αδελφοί της Ιταλίας της Μελόνι, η ομιλία της πρωθυπουργού συνέβαλε σοβαρά στο να γίνει η ΕΕ πιο πραγματιστική, με μεγαλύτερο κύρος και με περισσότερο σεβασμό στις εθνικές ταυτότητες.
«Το να είσαι σήμερα υπέρ της Ευρώπης δεν σημαίνει να αποδέχεσαι παθητικά κάθε απόφαση των θεσμών της ΕΕ, αλλά να έχεις το θάρρος να ζητάς μια Ευρώπη πιο πρακτική, λιγότερο ιδεολογική και πιο κοντά στις ανάγκες των πολιτών, των επιχειρήσεων και των κρατών-μελών της», δήλωσε ο Προκατσίνι στο Euronews.
Το ζήτημα του έως πού θα πρέπει να επιτρέπεται στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να παρεκκλίνουν από το Σύμφωνο Σταθερότητας αναμένεται να βρεθεί στο τραπέζι της συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, όπου η Ρώμη δύσκολα θα βρει πολλή κατανόηση από τις σκανδιναβικές χώρες.
Υψηλό χρέος, υψηλό κόστος
Η Ιταλία βρίσκεται υπό σημαντική οικονομική πίεση. Ως χώρα με υψηλό δημόσιο χρέος και από τα υψηλότερα ενεργειακά κόστη στην ΕΕ, η ισχυρή βιομηχανική της βάση απειλείται με ακόμη μεγαλύτερη πίεση, εάν οι θαλάσσιες οδοί εφοδιασμού από τον Κόλπο παραμείνουν κλειστές τους επόμενους μήνες.
Η Ιταλία παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από τα ορυκτά καύσιμα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει επιβράδυνση της ανάπτυξης, λόγω του πληθωρισμού που τροφοδοτείται από την ενέργεια, και έχει μειώσει την πρόβλεψή της για την αύξηση του ΑΕΠ το 2026 από 0,8% σε 0,5%.
Ένας παράγοντας του τραπεζικού κλάδου υποστήριξε ότι η μάχη που δίνει η Μελόνι στις Βρυξέλλες για δημοσιονομική ευελιξία όσον αφορά το ενεργειακό κόστος υπερβαίνει κατά πολύ τη συνήθη λογιστική των προϋπολογισμών της ΕΕ.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι το αποτέλεσμα θα επηρεάσει καθοριστικά την αξιοπιστία της στο εσωτερικό ενόψει των εκλογών, επισημαίνοντας παράλληλα ότι παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν αυτό το πολιτικό κεφάλαιο αρκεί για να εξασφαλίσει ουσιαστικές παραχωρήσεις στην ενεργειακή πολιτική.
«Οι δηλώσεις της Μελόνι στην Confindustria έμοιαζαν περισσότερο με προπαγάνδα παρά με σοβαρή προσπάθεια να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα της χώρας, ξεκινώντας από το ενεργειακό κόστος», δήλωσε στο Euronews ο ευρωβουλευτής Μπράντο Μπενιφέι, στέλεχος του βασικού κόμματος της αντιπολίτευσης, του κεντροαριστερού Δημοκρατικού Κόμματος.
«Προτιμά να ανοίγει μέτωπα με τις Βρυξέλλες αντί να βοηθά στην οικοδόμηση ευρωπαϊκών λύσεων. Αυτό απλώς αποδυναμώνει τη θέση της Ιταλίας σε μια στιγμή που χρειαζόμαστε ισχυρότερες κοινές επενδύσεις στη συνοχή, τη βιομηχανία, τη γεωργία και την απασχόληση», πρόσθεσε ο Μπενιφέι.
Η Ιταλία υπήρξε επίσης ο μεγαλύτερος ωφελημένος από το Ταμείο Ανάκαμψης της ΕΕ, το πακέτο τόνωσης μετά την πανδημία, λαμβάνοντας σχεδόν 195 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και χαμηλότοκα δάνεια. Ωστόσο το εργαλείο αυτό πρόκειται να ολοκληρωθεί το 2027, αφήνοντας στη Ρώμη μικρότερη δημοσιονομική ευχέρεια για να απορροφήσει συνεχείς οικονομικούς κραδασμούς μέσα σε μια εκλογική χρονιά.
Εάν ο πόλεμος στο Ιράν δεν τερματιστεί και το ενεργειακό κόστος παραμείνει υψηλό όλον τον χειμώνα, η Μελόνι θα βρεθεί αντιμέτωπη με ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις να προστατεύσει καταναλωτές και επιχειρήσεις από τις επιπτώσεις, αποστολή που καθίσταται δυσκολότερη από τους δημοσιονομικούς περιορισμούς τους οποίους προσπαθεί να χαλαρώσει.
Ο Vincenzo Genovese συνέβαλε στο ρεπορτάζ