Από το 2021, η ΕΕ στηρίζει μια παγκόσμια απαγόρευση για νέες γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στο πλαίσιο της πολιτικής της για την Αρκτική
Σκανδιναβικός συνασπισμός χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, συνδικάτων και επιστημόνων του κλίματος απηύθυνε την Τετάρτη αυστηρή προειδοποίηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καλώντας τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να διατηρήσουν την υφιστάμενη απαγόρευση για νέες γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Αρκτική, καθώς η Ένωση αναθεωρεί την πολιτική της για την περιοχή.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Με ανοικτή επιστολή προς πέντε επιτρόπους, η ομάδα καλεί τις Βρυξέλλες να μην μετριάσουν τη στάση τους, εκφράζοντας φόβους ότι η Ένωση επανεξετάζει την αντίθεσή της στις αρκτικές γεωτρήσεις και επικαλούμενη «με ανησυχία» δημοσιεύματα στα μέσα ενημέρωσης.
Από το 2021, η ΕΕ στηρίζει μια παγκόσμια απαγόρευση για νέες γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στο πλαίσιο της πολιτικής της για την Αρκτική, για περιβαλλοντικούς λόγους. Ωστόσο, αυτή την περίοδο η Ένωση αναθεωρεί τη στρατηγική της για την περιοχή, γεγονός που ωθεί τους επικριτές νέων έργων ορυκτών καυσίμων να υψώσουν τη φωνή τους.
Η επιστολή στηρίζεται τόσο σε περιβαλλοντικές ανησυχίες όσο και σε πιθανούς κινδύνους για την ασφάλεια της Ευρώπης, δεδομένης της γειτνίασης με ρωσικά εδάφη, όπου η Μόσχα συχνά επιδεικνύει την πυρηνική της ισχύ με ασκήσεις.
Υποστηρίζει ότι η μεταβαλλόμενη γεωπολιτική συγκυρία έχει οξύνει τους κινδύνους ασφαλείας στη Θάλασσα Μπάρεντς, καθώς οι υποδομές πετρελαίου και φυσικού αερίου αποτελούν δυνητικούς στόχους υβριδικού πολέμου, λόγω της γειτνίασης με ρωσικό έδαφος και τη Βόρεια Θαλάσσια Οδό.
«Αν το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο που ρέουν από το νορβηγικό τμήμα της Αρκτικής καταστούν κρίσιμα για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, οι υποδομές αυτές θα γίνουν ακόμη πιο ελκυστικοί στόχοι δολιοφθοράς, εκθέτοντας την ΕΕ σε τέτοιες επιθέσεις», αναφέρεται στην επιστολή, την οποία υπογράφουν 127 φορείς, κυρίως από το βόρειο ημισφαίριο.
Οι υπογράφοντες, μεταξύ των οποίων ο πρώην αντικαγκελάριος της Γερμανίας και ομοσπονδιακός υπουργός Οικονομίας και Προστασίας του Κλίματος Ρόμπερτ Χάμπεκ και η Δανή πρώην υπουργός Κλίματος και Ενέργειας Κόνι Χέντεγκααρντ, προειδοποιούν ότι μια επέκταση των γεωτρήσεων πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Αρκτική θα επιβαρύνει περαιτέρω «οικοσυστήματα παγκόσμιας σημασίας, αυξάνοντας τον κίνδυνο διαρροών και απορρίψεων πετρελαίου, που θα μπορούσαν να προκαλέσουν μη αναστρέψιμη περιβαλλοντική ζημιά».
Τονίζουν ότι η Αρκτική θερμαίνεται με ρυθμό τετραπλάσιο του παγκόσμιου μέσου όρου και προειδοποιούν πως η προώθηση της εκμετάλλευσης ορυκτών καυσίμων ακόμη βορειότερα, στην ευάλωτη νότια Θάλασσα Μπάρεντς, συνιστά «αδιαχείριστη απειλή» για θαλάσσια οικοσυστήματα παγκόσμιας σημασίας.
Οικονομική αυταπάτη;
Οι υποστηρικτές των αρκτικών γεωτρήσεων συχνά τις παρουσιάζουν ως αναγκαία ασπίδα απέναντι στη μεταβλητότητα της ενεργειακής αγοράς στην Ευρώπη, αλλά η επιστολή του σκανδιναβικού συνασπισμού ανατρέπει αυτό το χρονοδιάγραμμα.
Υποστηρίζουν ότι τα έργα στη νορβηγική υφαλοκρηπίδα χρειάζονται περίπου 13 χρόνια για να αναπτυχθούν, πράγμα που σημαίνει ότι τυχόν νέα κοιτάσματα στην Αρκτική που θα εγκριθούν σήμερα δεν θα φτάσουν σε πλήρη παραγωγή πριν από το 2040.
Ανεξάρτητες αξιολογήσεις της αγοράς από τη Rystad Energy αποδυναμώνουν ακόμη περισσότερο τη βιωσιμότητα των επενδύσεων, σημειώνει η επιστολή, εκτιμώντας ότι τα οικονομικά αξιοποιήσιμα αποθέματα στη Θάλασσα Μπάρεντς είναι στην πραγματικότητα κατά 78% χαμηλότερα από τις επίσημες προβλέψεις της νορβηγικής κυβέρνησης.
Η επιστολή επισημαίνει επίσης ότι κάθε νέα εμπορική παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) θα απαιτούσε από την ΕΕ να συνάψει συμβάσεις προμήθειας φυσικού αερίου διάρκειας 20 έως 25 ετών, αφού η υφιστάμενη δυναμικότητα είναι ήδη πλήρως αξιοποιημένη για τις επόμενες δεκαετίες. Μια τέτοια κίνηση, προειδοποιούν οι υπογράφοντες, θα εγκλώβιζε την Ευρώπη σε εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα πολύ πέρα από την προθεσμία του 2050 για κλιματική ουδετερότητα.
Αντί γι’ αυτό, ο συνασπισμός παροτρύνει την Επιτροπή να εντείνει τις προσπάθειες για την εγχώρια ηλεκτροκίνηση και ηλεκτροποίηση, τη αποδοτικότητα των δικτύων και την ταχεία ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
«Πιστεύουμε ότι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να συνεχίσει να ενισχύεται η μακροπρόθεσμη ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ είναι η επιτάχυνση της ηλεκτροποίησης, της εγχώριας παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας και των μέτρων ενεργειακής αποδοτικότητας, και όχι η εμβάθυνση της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα», αναφέρεται στην επιστολή.
Η νορβηγική ενεργειακή εταιρεία Equinor τάσσεται υπέρ της επικαιροποίησης της αρκτικής στρατηγικής της ΕΕ και αντιτάχθηκε στον τερματισμό όλων των ερευνών για πετρέλαιο και φυσικό αέριο στον Βορρά.
«Πιστεύουμε ότι η ΕΕ θα πρέπει να αναπτύξει μια πολιτική που να αντανακλά τη σημασία των βόρειων περιοχών για την ενεργειακή ασφάλεια, την ετοιμότητα και τη σταθερότητα. Η νορβηγική δραστηριότητα στην περιοχή διεξάγεται εντός αυστηρών, τεκμηριωμένων και δημοκρατικά κατοχυρωμένων πλαισίων», δήλωσε εκπρόσωπος της Equinor στο Euronews, υπογραμμίζοντας τη θέση της εταιρείας «κατά μιας γενικής απαγόρευσης» στην περιοχή.
Εκπρόσωπος της Επιτροπής ανέφερε ότι η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ επικαιροποιεί τη στρατηγική της για την Αρκτική, η οποία παρουσιάστηκε το 2021, ώστε να ανταποκριθεί στη μεταβαλλόμενη κατάσταση στην περιοχή, εν μέσω αυξημένων τιμών ενέργειας και πληθωριστικών πιέσεων που προκαλεί ο πόλεμος υπό την ηγεσία των ΗΠΑ κατά του Ιράν, καθώς και των επανειλημμένων δημόσιων εκφράσεων πρόθεσης των ΗΠΑ να «αποκτήσουν» τη Γροιλανδία, αυτόνομη επικράτεια του Βασιλείου της Δανίας.
«Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και της περιβαλλοντικής υποβάθμισης και η στήριξη της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης παραμένουν έγκυροι στόχοι», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Επιτροπής στο Euronews.
Ωστόσο, η διαδικασία βρίσκεται ακόμη «σε αρχικό στάδιο» και μέχρι στιγμής δεν έχουν εξαχθεί συμπεράσματα, πρόσθεσε ο ίδιος.