Δυσκολίες αντιμετωπίζουν τα ανεξάρτητα βιβλιοπωλεία στη Γαλλία

Η Nosoli περνά μια ιδιαίτερα επώδυνη περίοδο. Ο όμιλος βιβλιοπωλείων, στον οποίο ανήκουν οι αλυσίδες Le Furet du Nord και Decitre, ανακοίνωσε την Τρίτη 26 Μαΐου ότι ζήτησε να υπαχθεί σε καθεστώς δικαστικής εξυγίανσης.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Το συγκεκριμένο καθεστώς επιτρέπει την αξιοποίηση μηχανισμών αναδιάρθρωσης, όπως το πάγωμα των χρεών ή η εγγύηση της καταβολής μισθών. Η διαδικασία αναμένεται να ξεκινήσει την 1η Ιουνίου στο εμπορικό δικαστήριο της μητροπολιτικής Λιλ.

Σε ανακοίνωσή του, ο όμιλος εξηγεί ότι βρίσκεται αντιμέτωπος με τη «ταχύτερη από την αναμενόμενη επιδείνωση της αγοράς από τις αρχές του 2026», σε «ένα ιδιαίτερα απαιτητικό οικονομικό περιβάλλον που καθιστά αναγκαία την επιτάχυνση του μετασχηματισμού του».

Ο όμιλος, ο οποίος το 2025 κατέγραψε κύκλο εργασιών 150 εκατ. ευρώ, διαβεβαιώνει ότι οι δραστηριότητες των Furet du Nord και Decitre θα συνεχιστούν κανονικά κατά τη διάρκεια της διαδικασίας δικαστικής εξυγίανσης.

Η Nosoli απασχολεί περίπου 600 εργαζομένους και διαθέτει 27 βιβλιοπωλεία, εκ των οποίων 18 με την επωνυμία Furet du Nord, κυρίως στο Nord, στο Pas-de-Calais και στην ευρύτερη περιοχή του Παρισιού, καθώς και 9 Decitre, κυρίως στην περιφέρεια Auvergne-Rhône-Alpes.

«Η υπαγωγή σε δικαστική διαδικασία είναι συνώνυμη με τη fragilité για μια αλυσίδα που μπορεί να εξαφανιστεί» καταγγέλλει ο Φρανκ Μπρουνέ, εκπρόσωπος της CFDT στη Furet du Nord, σε σχόλιό του στο Euronews. Ο ίδιος, που εργάζεται εδώ και πάνω από δέκα χρόνια στο βιβλιοπωλείο της Λιλ, το οποίο ιδρύθηκε το 1921, κάνει λόγο για τους συναδέλφους του στον όμιλο αλλά και για τον ίδιο για ένα «τραύμα» που θέτει σε κίνδυνο «το μέλλον και το πάθος τους».

Το 2024 είχαν ήδη καταργηθεί 50 θέσεις εργασίας στον όμιλο Nosoli: τρία βιβλιοπωλεία Furet du Nord έκλεισαν στη Λιλ, στο Παρίσι και στην Μποβέ, καθώς και δύο καταστήματα Decitre, στην Ανμας και στο Μπεζόν.

«Βαθιά κρίση» στην αγορά πολιτιστικών αγαθών

“Η αγορά πολιτιστικών αγαθών διέρχεται μια βαθιά κρίση, με έντονη πίεση στα περιθώρια κέρδους και πτώση των όγκων πωλήσεων σχεδόν κατά 15% από το 2021”, υπενθυμίζει η Nosoli στην ανακοίνωσή της. Αυτή η συγκυρία έχει “αποδυναμωθεί ακόμη περισσότερο τους τελευταίους μήνες από την εξέλιξη της αγοραστικής δύναμης και των καταναλωτικών συνηθειών”.

Ένα αναλυτικό σχέδιο εξυγίανσης, με στόχο τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των δραστηριοτήτων και τη διατήρηση των θέσεων εργασίας, αναμένεται να παρουσιαστεί “τις επόμενες εβδομάδες”, ώστε να συνεχιστεί ο αναγκαίος μετασχηματισμός της εταιρείας σε ένα “ιδιαίτερα απαιτητικό” οικονομικό περιβάλλον, κάτι που ανοίγει τον δρόμο για απολύσεις.

Έχουν εντοπιστεί διάφοροι άξονες μετασχηματισμού: η επαναφορά της ισορροπίας ανάμεσα στις πωλήσεις βιβλίων και των λοιπών ειδών (παιχνίδια, χαρτικά, είδη δημιουργικής απασχόλησης), οι επενδύσεις στο ψηφιακό κομμάτι, η περαιτέρω ενίσχυση της παρουσίας στο διαδίκτυο και η ανάπτυξη της δραστηριότητας προς επαγγελματίες (φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης, πανεπιστήμια κ.ά.).

Ο μεγαλύτερος ανεξάρτητος βιβλιοπώλης της Γαλλίας σε δυσκολία

Ενδεικτικό των δυσκολιών του κλάδου είναι ότι τον περασμένο Απρίλιο το δικαστήριο οικονομικών υποθέσεων του Παρισιού έθεσε τον μεγαλύτερο ανεξάρτητο βιβλιοπώλη της Γαλλίας, τη Gibert, σε καθεστώς δικαστικής εξυγίανσης.

Η αλυσίδα με 16 καταστήματα σε 12 πόλεις, που απασχολεί 500 άτομα, βλέπει το επιχειρηματικό της μοντέλο να πιέζεται ανάμεσα στην πτώση της αγοράς καινούριων βιβλίων και τη συμπίεση των περιθωρίων κέρδους της.

Η Gibert επιδιώκει πλέον να επανεκκινήσει δραστηριότητες χάρη στις πωλήσεις μεταχειρισμένων βιβλίων, τον ιστορικό της τομέα, ο οποίος σύμφωνα με τον όμιλο παρουσιάζει αυτή την περίοδο ετήσια ανάπτυξη της τάξης του 10%.

“Το 2026 είναι μια ιδιαίτερα δύσκολη χρονιά”, εξηγεί ο Γκιγιόμ Υσόν, γενικός αντιπρόσωπος του Συνδικάτου Γαλλικών Βιβλιοπωλείων (SLF), μιλώντας στο Euronews. “Το 2025, η αγορά των ανεξάρτητων βιβλιοπωλείων ήταν σταθερή. Όμως από την αρχή του έτους καταγράφουμε μια αισθητή πτώση των πωλήσεων της τάξης του 2,5 έως 3%”, προσθέτει.

Πρόκειται για μια πτώση ιδιαιτέρως δύσκολη στη διαχείριση για τα ανεξάρτητα βιβλιοπωλεία. Με μέσο περιθώριο κέρδους 1%, ένα από τα χαμηλότερα στο λιανικό εμπόριο, ο Γκιγιόμ Υσόν εκτιμά ότι “η οικονομία των βιβλιοπωλείων βρίσκεται πραγματικά στο όριο”.

“Μόλις η αγορά καταγράψει αισθητή πτώση, οι δυσκολίες και οι καταστάσεις παύσης πληρωμών εμφανίζονται πολύ γρήγορα”. Το αποτέλεσμα είναι ότι “πολλά μικρά βιβλιοπωλεία αντιμετωπίζουν δυσκολίες, μέχρι και τη διαδικασία δικαστικής εξυγίανσης”, συχνά μακριά από την προσοχή των μέσων ενημέρωσης.

Μείωση του χρόνου ανάγνωσης

Αν και ο ανταγωνισμός από τους μεγάλους παίκτες των διαδικτυακών πωλήσεων όπως η Amazon, η Fnac ή η Cultura αποτελεί πρόκληση για τα ανεξάρτητα βιβλιοπωλεία, η συνολική μείωση του χρόνου ανάγνωσης ανησυχεί ολόκληρο τον κλάδο.

“Βλέπουμε τους τελευταίους μήνες ότι αυτή η μείωση αγγίζει τους πάντες, όλες τις γενιές, όλες τις κοινωνικοεπαγγελματικές κατηγορίες, είτε πρόκειται για μικρούς, μέτριους ή μεγάλους αναγνώστες, κάτι που είναι νέο στοιχείο”, εξηγεί ο Γκιγιόμ Υσόν.

Τον περασμένο Απρίλιο, μια μελέτη που δημοσιεύτηκε από το Centre national du livre (πηγή στα Γαλλικά) αποκάλυπτε ότι στους νέους 16-19 ετών, ο χρόνος ανάγνωσης για προσωπική ευχαρίστηση (εκτός σχολείου, σπουδών ή εργασίας) ανερχόταν το 2025 σε 18 λεπτά την ημέρα, δηλαδή ένα λεπτό λιγότερο από την προηγούμενη χρονιά. Σε σύγκριση, ο χρόνος μπροστά στις οθόνες ήταν δέκα φορές μεγαλύτερος, δηλαδή τρεις ώρες την ημέρα.

Την ίδια περίοδο παρατηρήθηκαν μειώσεις χρόνου ανάγνωσης σε ασυνήθιστες κατηγορίες (κορίτσια, παιδιά 7-12 ετών, ανώτερες κοινωνικοεπαγγελματικές τάξεις). “Όταν περιορίζονται οι συνήθειες ανάγνωσης και αγοράς βιβλίων, αυτό αντανακλάται άμεσα στα βιβλιοπωλεία”, σημειώνει ο γενικός αντιπρόσωπος του SLF.

Το ζητούμενο είναι λοιπόν να κερδηθούν νέοι αναγνώστες, “ιδίως μέσα από την απομυθοποίηση του βιβλιοπωλείου” για τα κοινά που είναι απομακρυσμένα από το βιβλίο, όπως επισημαίνει ο Γκιγιόμ Υσόν. “Όταν κάποιος περνά για πρώτη φορά την πόρτα ενός βιβλιοπωλείου, διαπιστώνει ότι οι επαγγελματίες είναι διαθέσιμοι, πρόθυμοι να ακούσουν, και ότι ο χώρος δεν είναι τελικά τόσο τρομακτικός, ότι νιώθει καλά εκεί. Τότε έχουμε πετύχει”.