Αεροδρόμια, στρατιωτικές εγκαταστάσεις, κρίσιμες υποδομές: οι εμφανίσεις ντρόουν αυξάνονται. Το Euronews παρακολούθησε επίδειξη συστήματος που τα αιχμαλωτίζει αντί να τα καταρρίπτει
Για περίπου μία ώρα στο αεροδρόμιο του Μονάχου σταμάτησαν τα πάντα. Αιτία ήταν μια ύποπτη εμφάνιση ντρόουν το πρωί του Σαββάτου. Σύμφωνα με αναφορές, περίπου 26 αεροσκάφη δεν μπόρεσαν να προσγειωθούν στο διάστημα αυτό και εκτράπηκαν σε άλλα αεροδρόμια. Καθυστερήσεις σημειώθηκαν και στις αναχωρήσεις.
Τέτοιου είδους εμφανίσεις ντρόουν δεν είναι κάτι νέο· μόνο στο πρώτο τρίμηνο του έτους καταγράφηκαν, σύμφωνα με τη Deutsche Flugsicherung, 37 ντρόουν πάνω από γερμανικά αεροδρόμια. Επιπλέον, παραμένει άγνωστη η προέλευσή τους, καθώς μέχρι σήμερα δεν έχει καταστεί δυνατό να συλληφθεί ούτε ένα. Επομένως, θα μπορούσε να πρόκειται είτε για εχθρικά κατασκοπευτικά ιπτάμενα αντικείμενα είτε απλώς για ντρόουν χομπιστών.
Για να μπορέσει όμως να επιβεβαιωθεί η προέλευση ενός ντρόουν , πρέπει είτε να εντοπιστεί άθικτο το ίδιο το μηχάνημα είτε να συλληφθεί ο χειριστής του.
Η λύση: ένα drone αναχαίτισης
Η γερμανική εταιρεία Argus Interception, σε συνεργασία με την αμερικανική Echodyne, έχει αναπτύξει για τον σκοπό αυτό μια λύση: ένα ντρόουν που, με τη βοήθεια ραντάρ, βγαίνει σε «κυνήγι» άλλων ντρόουν και παγιδεύει το άγνωστο ιπτάμενο αντικείμενο με δίχτυ. Στόχος του A1-Falke είναι να ασφαλίζει το ντρόουν όσο το δυνατόν ανέπαφο, ώστε να αποφεύγονται παράπλευρες ζημιές από συντρίμμια που πέφτουν στο έδαφος και να μπορεί στη συνέχεια να εξεταστεί το ιπτάμενο μέσο. Για να αιχμαλωτίσει το εχθρικό ντρόουν , το A1-Falke διαθέτει δύο φορτία δικτύων και έτσι μπορεί να επιχειρήσει δεύτερη απόπειρα σύλληψης, αν η πρώτη αποτύχει.
Σε μια αποκλειστική επίδειξη ενώπιον επιλεγμένων δημοσιογράφων, ανάμεσά τους και το Euronews, οι Argus Interception και Echodyne παρουσίασαν την καταδίωξη ντρόουν.
Σε πεδίο ασκήσεων κοντά στο Αμβούργο πέταξε ένα «εχθρικό» ντρόουν πάνω από ένα λιβάδι και στη συνέχεια καταδιώχθηκε από το A1-Falke. Μετά από μια σύντομη καταδίωξη ακούστηκε ένας ήχος σαν πυροβολισμός και το ιπτάμενο αντικείμενο βρέθηκε παγιδευμένο στα δίχτυα του ντρόουν αναχαίτισης.
Μιλώντας στο Euronews, ο Σβεν Στάινγκρέμπερ, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος πωλήσεων και μάρκετινγκ της Argus Interception, εξηγεί ότι το σύστημα προορίζεται κυρίως για περιβάλλοντα όπου η κατάρριψη δεν αποτελεί επιλογή, όπως κοντά σε αεροδρόμια, σε κρίσιμες υποδομές ή σε αστικές περιοχές.
«Ξεκινήσαμε αυτή την προσπάθεια επειδή διαπιστώσαμε ότι υπάρχει ένα κενό στις δυνατότητες», λέει ο Στάινγκρέμπερ. Στόχος είναι επίσης «να μπορούμε να αντιδρούμε σε ένα ντρόουν με τρόπο αναλογικό». Ο σκοπός, προσθέτει, είναι να αποφεύγονται οι παράπλευρες ζημιές και τα συντρίμμια που πέφτουν στο έδαφος. Αυτό ακριβώς επιδιώκει να προσφέρει το σύστημα με τα δίχτυα. «Είμαστε σε θέση να αιχμαλωτίσουμε το ντρόουν, να το μεταφέρουμε αλλού και να το αφήσουμε εκεί όπου το θέλουμε», συνεχίζει ο Στάινγκρέμπερ. «Και έτσι αποφεύγουμε ζημιές σε τρίτους ή απλώς υλικές ζημιές.» Ιδίως σε πυκνοκατοικημένες περιοχές αυτό παίζει σημαντικό ρόλο.
Πώς λειτουργεί το σύστημα;
Σε γενικές γραμμές: η Echodyne προσφέρει τα «μάτια» του συστήματος, η Argus το «χέρι» που συλλαμβάνει. Έτσι, ένα drone πρέπει πρώτα να εντοπιστεί και στη συνέχεια να ασφαλιστεί με ελεγχόμενο τρόπο.
Στο πλαίσιο του ίδιου συστήματος, οι εταιρείες Argus Interception και Echodyne αναλαμβάνουν διαφορετικά καθήκοντα: ενώ η Echodyne επιτηρεί τον εναέριο χώρο με τα ραντάρ της και εντοπίζει ύποπτα ιπτάμενα αντικείμενα, η αναχαιτιστική πλατφόρμα A1-Falke της Argus εκτελεί την ίδια την επιχείρηση αναχαίτισης.
Το μεγαλύτερο ραντάρ, το «EchoShield», εντοπίζει πρώτα ένα ντρόουν που εισέρχεται στην επιτηρούμενη ζώνη, το παρακολουθεί με μεγάλη ακρίβεια και μεταβιβάζει τα δεδομένα στο κέντρο επιχειρήσεων, εξηγεί ο διευθύνων σύμβουλος της Echodyne, Έμπεν Φράνκενμπεργκ, μιλώντας στο Euronews. Παράλληλα χρησιμοποιείται το μικρότερο ραντάρ «EchoGuard», το οποίο εκτελεί την ίδια αποστολή σε μικρότερες αποστάσεις.
Μόλις ταυτοποιηθεί ένα ντρόουν -στόχος, η θέση του μεταδίδεται στο σύστημα αναχαίτισης. Πάνω στο ίδιο το ντρόουν αναχαίτισης βρίσκεται επιπλέον το ραντάρ «EchoFlight», το οποίο παρακολουθεί το drone-στόχο κατά την προσέγγιση και επιτρέπει στο A1-Falke να το ακολουθεί μέχρι τη στιγμή της σύλληψης.
Στη συνέχεια, το A1-Falke καταδιώκει το ιπτάμενο αντικείμενο και προσπαθεί να το αιχμαλωτίσει με δίχτυ. Για τον σκοπό αυτό, το ντρόουν είναι εξοπλισμένο με δύο δίχτυα. Ο χειρισμός του γίνεται από πιλότο στο έδαφος. Η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί υποστηρικτικά, αλλά τις αποφάσεις τις λαμβάνει άνθρωπος.
Ποιος επιτρέπεται να ρίχνει drones από τον ουρανό;
Στη συζήτησή του με το Euronews, ο Στάινγκρέμπερ τονίζει ότι πολλοί εξακολουθούν να πιστεύουν πως ένα ντρόουν που πετά πάνω από ένα κτίριο δεν μπορεί να προκαλέσει άμεση ζημιά.
«Οι σύγχρονοι πόλεμοι συχνά δεν ξεκινούν με την πρώτη σφαίρα, αλλά με τη συλλογή πληροφοριών. Πολλοί δεν συνειδητοποιούν ότι αυτές οι κρίσιμες πληροφορίες μπορεί αργότερα να έχουν τεράστιο αντίκτυπο», εξηγεί.
«Τέτοιες υπερπτήσεις ντρόουν πάνω από κρίσιμες υποδομές μπορεί να έχουν σοβαρές συνέπειες. Καταγράφονται διαδικασίες, διαδρομές ανεφοδιασμού και κρίσιμα σημεία, τα οποία ο αντίπαλος αξιολογεί, ώστε, σε περίπτωση σύγκρουσης, να μπορεί να χτυπήσει στοχευμένα επειδή διαθέτει τις σχετικές πληροφορίες.»
Οι αναφορές για ντρόουν πάνω από κρίσιμες υποδομές, αεροδρόμια ή και εγκαταστάσεις της Bundeswehr έχουν πολλαπλασιαστεί από το 2022, όταν η Ρωσία εξαπέλυσε τον κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου επιθετικό πόλεμο εναντίον της Ουκρανίας. Νομικά, αρμόδια για να ρίχνει τα ντρόουν από τον ουρανό ήταν η αστυνομία.
Η Bundeswehr επιτρεπόταν να ασχολείται μόνο με τα drones που πετούσαν πάνω από τις δικές της εγκαταστάσεις. Πέρυσι, για τον λόγο αυτό, τροποποιήθηκε ο νόμος περί ασφάλειας της αεροπορίας. Η κύρια ευθύνη παραμένει στην αστυνομία, ωστόσο η Bundeswehr μπορεί να συνδράμει όταν τα ομόσπονδα κρατίδια ή οι αρμόδιες αρχές ζητήσουν διοικητική συνδρομή και τα διαθέσιμα μέσα δεν επαρκούν.
Ωστόσο, επικριτές των τρεχουσών ρυθμίσεων υποστηρίζουν ότι μέχρι σήμερα οι διαχειριστές κρίσιμων υποδομών έχουν μόνο περιορισμένες δυνατότητες αντίδρασης σε μη επιτρεπόμενες πτήσεις ντρόουν. Ζητούν στο μέλλον να τους επιτρέπεται η χρήση αντίστοιχων αμυντικών συστημάτων, όπως για παράδειγμα του αναχαιτιστικού drone της Argus.
Επειδή δεν φέρει πραγματικά πυρομαχικά και συνεπώς δεν θεωρείται όπλο, οι διαχειριστές μπορούν να απογειώνουν το συγκεκριμένο drone, να ρίχνουν μόνοι τους το εισερχόμενο ιπτάμενο αντικείμενο και να το υποβάλλουν σε έλεγχο.