Η Κομισιόν ετοιμάζεται να ανακοινώσει την επόμενη εβδομάδα απαγόρευση social media για ανηλίκους: Ολλανδία και Ισπανία ζητούν ενιαίο, δεσμευτικό κανόνα και επέκταση σε video games και chatbot ΤΝ
Μετά την Ελλάδα, Ισπανία και Ολλανδία πιέζουν προς την κατεύθυνση της υιοθέτησης ενιαίου ελάχιστου ορίου ηλικίας σε επίπεδο ΕΕ για τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, με προοπτική επέκτασης και σε άλλες διαδικτυακές υπηρεσίες, την ώρα που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζεται να παρουσιάσει τη δική της πρόταση την επόμενη εβδομάδα.
Η απαγόρευση χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης θα πρέπει να εναρμονιστεί και να εφαρμόζεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και να επεκταθεί στα βιντεοπαιχνίδια, τα chatbots τεχνητής νοημοσύνης και άλλες ψηφιακές υπηρεσίες υψηλού κινδύνου, αναφέρουν οι δύο χώρες σε ανεπίσημο έγγραφο που κυκλοφόρησε την Παρασκευή.
Ο περιορισμός της πρόσβασης των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχει εξελιχθεί σε ολοένα πιο «καυτό» θέμα στην ΕΕ και πέρα από αυτήν. Η Γαλλία, η Ελλάδα, η Αυστρία, η Δανία, η Ισπανία, το Βέλγιο, η Ιταλία, η Γερμανία, η Πολωνία και η Ολλανδία εξετάζουν ή προωθούν ήδη εθνική νομοθεσία προς αυτή την κατεύθυνση.
Η Ελλάδα έχει προτείνει με επιστολή του Κυριάκου Μητσοτάκη προς την πρόεδρο της Κομισιόν τη θέσπιση ευρωπαϊκής «ψηφιακής ενηλικίωσης» στα 15 έτη, υποχρεωτική ευρωπαϊκή επαλήθευση ηλικίας, περιοδική επανεπαλήθευση και ευρωπαϊκό μηχανισμό επιβολής με ουσιαστικές κυρώσεις. Η εθνική απαγόρευση πρόσβασης ανηλίκων κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τίθεται σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Με στόχο να αποτρέψει ένα μωσαϊκό εθνικών προσεγγίσεων, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε τον Μάιο ότι επίκειται πρόταση σε επίπεδο ΕΕ και πλέον αναμένεται να την παρουσιάσει κατά την ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης την επόμενη εβδομάδα.
Πριν από αυτή την ανακοίνωση, οι κυβερνήσεις της Ολλανδίας και της Ισπανίας διένειμαν έγγραφο με στόχο να διαμορφώσουν την υπό επεξεργασία πρόταση, υπογραμμίζοντας ότι «η εισαγωγή ελάχιστου ορίου ηλικίας για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι μέτρο που πρέπει κατ’ ανάγκη να προστεθεί στα υφιστάμενα και στα επερχόμενα νομικά πλαίσια».
Οι δύο χώρες υποστηρίζουν ότι το μέτρο πρέπει να είναι αναλογικό και να σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένων της ελευθερίας της έκφρασης, της πληροφόρησης και της προστασίας δεδομένων, και να εδράζεται σε μια ολοκληρωμένη εκτίμηση επιπτώσεων.
Τον Αύγουστο, το Συνταγματικό Συμβούλιο της Γαλλίας ακύρωσε εθνικό νόμο που απαγόρευε την πρόσβαση σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε άτομα κάτω των 15 ετών, κρίνοντας ότι το μέτρο ήταν υπερβολικά γενικό και ανεπαρκώς αναλογικό, καθώς παραβίαζε συνταγματικά δικαιώματα.
Το ολλανδο-ισπανικό έγγραφο υποστηρίζει την ανάγκη αντιμετώπισης των εθιστικών αλγορίθμων και των επιβλαβών σχεδιαστικών επιλογών σε όλες τις ψηφιακές υπηρεσίες με βάση την αξιολόγηση κινδύνου, και όχι μόνο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επεκτείνοντας το πεδίο εφαρμογής του στα βιντεοπαιχνίδια και τους συνομιλητές τεχνητής νοημοσύνης.
«Θα πρέπει να προβλέπεται η δυνατότητα οι πάροχοι διαδικτυακών υπηρεσιών να εξαιρούνται από την απαίτηση για όριο ηλικίας, εφόσον μπορούν να αποδείξουν ότι η υπηρεσία τους είναι επαρκώς ασφαλής», αναφέρει το έγγραφο.
Για τις δύο χώρες, η εναρμονισμένη εφαρμογή σε επίπεδο ΕΕ είναι κρίσιμη, καθώς ο κατακερματισμός σε εθνικό επίπεδο θα μείωνε την αποτελεσματικότητα του μέτρου. Επικαλούνται τον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act), βάσει του οποίου η Επιτροπή ήδη λειτουργεί ως ρυθμιστής για διαδικτυακές υπηρεσίες όπως η Google, το Instagram και το TikTok, ως μοντέλο προς μίμηση.
Το έγγραφο προσθέτει ότι η υπό διαμόρφωση πρόταση θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική στην υιοθέτηση της γονικής συναίνεσης ως μέτρου μετριασμού, καθώς θα είναι δύσκολο να εφαρμοστεί και θα δημιουργούσε πρόσθετους κινδύνους για την ιδιωτικότητα.
Για να μπορεί η απαγόρευση να λειτουργήσει στην πράξη, κρίνεται απαραίτητη μια εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας. Η Ισπανία και η Ολλανδία θέλουν η επερχόμενη νομοθετική πρόταση να βασιστεί στο ευρωπαϊκό πλαίσιο επαλήθευσης ηλικίας, με τη λειτουργία της εφαρμογής να περιορίζεται αποκλειστικά στην επιβεβαίωση ότι ένα άτομο υπερβαίνει μια δεδομένη ηλικία, ώστε να ελαχιστοποιούνται οι επιπτώσεις στην ιδιωτικότητα.