Ο Λέων ΙΔ΄ γίνεται ο πρώτος ποντίφικας που επισκέπτεται ισπανική φυλακή στη Βαρκελώνη, αφιερώνοντας τη δεύτερη μέρα του στους πιο ευάλωτους.
Δεν ήταν μια εθιμοτυπική πράξη. Ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία που Πάπας πατούσε το πόδι του σε φυλακή στην Ισπανία, και ο Λέων ΙΔ΄ το έκανε στο σωφρονιστικό ίδρυμα Μπριανς, στο Σαντ Εστέβε Σεσροβίρες, για να περάσει περίπου 20 λεπτά με 80 κρατουμένους, πολλοί από τους οποίους είχαν βρει καταφύγιο στην πίστη κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού τους και τον υποδέχθηκαν τραγουδώντας «ayúdame a caminar» και με ζητωκραυγές υπέρ του Ποντίφικα.
Μία από τις πιο φορτισμένες στιγμές, με την καλή έννοια της λέξης, ήρθε με τη Μόντσε, μια κρατούμενη που πήρε τον λόγο εμφανώς συγκινημένη και νευρική. Μίλησε για τον θάνατο του γιου της, για τη σιωπή του Θεού, την εγκατάλειψη της πίστης και την πικρία που τη συνόδευε επί χρόνια. «Η ζωή δεν μου επέτρεψε να πιστέψω στον Θεό», ξεκίνησε, προτού εξηγήσει πώς ο εγκλεισμός τής επέστρεψε κάτι που πίστευε ότι είχε χαθεί.
«Μου πήρε χρόνο να καταλάβω ότι ο Θεός δεν έφταιγε, σήμερα του ζητώ συγχώρεση για όλα. Η πικρία έχει εξαφανιστεί». Ο Λέων ΙΔ΄ την άκουσε σιωπηλός και την αγκάλιασε όταν εκείνη ολοκλήρωσε, διαβεβαιώνοντας ότι «χάρη στην πίστη είναι πλέον καλύτερος άνθρωπος». Πριν από όλα αυτά, η Μόντσε του είχε πει κάτι που συνοψίζει το πνεύμα της επίσκεψης: «Μας δίνει χαρά που είστε εδώ, γιατί νιώθουμε ξεχασμένες».
Η Χοσεφίνα, άλλη μία κρατούμενη που εργάζεται ως κομμώτρια στο κέντρο, περιέγραψε μια παρόμοια διαδρομή. Η Εκκλησία ήταν πάντα το σπίτι της, είπε, μέχρι που ένα ατύχημα του γιου της τα άλλαξε όλα. Στη φυλακή ξαναβρήκε αυτή την πίστη. «Στη φυλακή δεν είμαι μόνη, ο Ιησούς μου δίνει δύναμη· αν δεν ήταν έτσι, δεν ξέρω πώς θα είχα αντέξει όλα αυτά», τόνισε, πεπεισμένη ότι την περιμένει μια νέα ζωή όταν εκτίσει την ποινή της. Και εκείνη αγκάλιασε τον Πάπα.
Ο Λέων ΙΔ΄ τους ανταπέδωσε τα λόγια με ένα απόφθεγμα του Αγίου Αυγουστίνου και με ένα σαφές μήνυμα: «Το παρελθόν δεν καταδικάζει το μέλλον». Τους υπενθύμισε ότι «κάθε ανθρώπινο ον είναι άξιο μόνο και μόνο επειδή έχει θεληθεί, δημιουργηθεί και αγαπηθεί από τον Θεό» και ότι καμία κατάσταση δεν κάνει τον Κύριο να αποστρέψει το βλέμμα του. Σε όσους ένιωθαν τον πειρασμό να τα παρατήσουν, απηύθυνε μια προειδοποίηση: «Υψώστε το βλέμμα σας προς εκείνον που, μέσα από την παρουσία τόσων ανθρώπων, δεν παύει ποτέ να σας δείχνει την αγάπη και την εγγύτητά του»». Συνδύασε τα ισπανικά και τα καταλανικά, όπως έχει κάνει σε όλη τη διάρκεια της επίσκεψής του στην Καταλονία.
Ένα πρόγραμμα γεμάτο κοινωνική δέσμευση
Οι κρατούμενοι προέρχονταν από τρία διαφορετικά σωφρονιστικά κέντρα: Brians 1, Brians 2 και Wad Ras. Στο τέλος, του πρόσφεραν αρκετά δώρα, ανάμεσά τους ένα κεραμικό που είχαν φτιάξει οι ίδιοι. Ο Λέων ΙΔ΄ ευχαρίστησε δημόσια τον πατέρα Χεσούς, τον ιερέα της φυλακής, για το έργο του με τους πιο αδύναμους, και αναφέρθηκε ρητά «στη δέσμευση των ιερέων και των εθελοντών της επισκοπικής ποιμαντικής διακονίας στις φυλακές της Σαν Φελιού ντε Γιοβρεγκάτ». Στο κέντρο τον υποδέχθηκαν ο υπουργός Εσωτερικών, Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα, και ο πρόεδρος της Ζενεραλιτάτ, Σαλβαντόρ Ίγια.
Η επίσκεψη στις Brians ανοίγει μια ημέρα στη Βαρκελώνη με έντονο κοινωνικό συμβολισμό. Πριν φτάσει εκεί, ο Πάπας είχε ήδη αποχωρήσει από τη Μαδρίτη με μια ακόμη χειρονομία: ένα απόγευμα στο κέντρο για άστεγους CEDIA 24 horas της Cáritas, στη συνοικία Λουθέρο. Στη Βαρκελώνη, το μοτίβο επαναλαμβάνεται: το απόγευμα θα επισκεφθεί την εκκλησία του Αγίου Αυγουστίνου, στο Ραβάλ, όπου θα συναντηθεί με φορείς κοινωνικής αρωγής και ευάλωτα άτομα. Στον δρόμο, θα κάνει μια στάση στη Μονή Μοντσεράτ για να προεδρεύσει στην προσευχή του Αγίου Ροζαρίου.
Το αποκορύφωμα της ημέρας θα είναι στη Σαγράδα Φαμίλια, την υψηλότερη καθολική εκκλησία στον κόσμο, όπου θα προεδρεύσει σε μια επίσημη λειτουργία και θα ευλογήσει τον Πύργο του Ιησού Χριστού, στη χρονιά που συμπληρώνεται η εκατονταετία από τον θάνατο του Αντόνι Γκαουντί.