Ο Γερμανός ευρωβουλευτής Μπέρντ Λάνγκε φοβάται ότι το τέλος κρίσιμης εταιρικής εκεχειρίας δίνει στις ΗΠΑ έρεισμα να παραβιάσουν τη συμφωνία Τέρνμπερι, που το Ευρωκοινοβούλιο αναμένεται να εγκρίνει την επόμενη εβδομάδα.
Ο Γερμανός ευρωβουλευτής Μπέρντ Λάνγε, πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προειδοποίησε ότι η πολύχρονη διαμάχη μεταξύ Airbus και Boeing θα μπορούσε να υπονομεύσει τη συμφωνία εμπορίου ΕΕ–ΗΠΑ που επετεύχθη το περασμένο καλοκαίρι, εάν οι διατλαντικές εντάσεις ξαναφουντώσουν τις επόμενες εβδομάδες.
Η εφαρμογή της Συμφωνίας του Τέρνμπερι, που έκλεισαν τον Ιούλιο του 2025 στη Σκωτία ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μπαίνει στην τελική ευθεία, με τους ευρωβουλευτές να αναμένεται να την εγκρίνουν σε ψηφοφορία την ερχόμενη Τρίτη.
Ωστόσο, η πενταετής εκεχειρία μεταξύ της αμερικανικής αεροναυπηγικής εταιρείας Boeing και της ευρωπαϊκής ανταγωνίστριάς της Airbus, σχετικά με τις αμοιβαίες καταγγελίες για επιδοτήσεις, λήγει στις 11 Ιουλίου, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχουν ακόμη συμφωνήσει στην παράτασή της.
«Θα οδηγήσει αυτό σε νέα κλιμάκωση; Κανείς δεν το ξέρει», δήλωσε ο Λάνγε, επικεφαλής διαπραγματευτής του Κοινοβουλίου για τη συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ, σε δημοσιογράφους την Πέμπτη, στο περιθώριο συνάντησης με συναδέλφους του σοσιαλιστές ευρωβουλευτές.
Ο ευρωβουλευτής εκφράζει ανησυχία ότι μια αναζωπύρωση της διαμάχης στην αεροναυπηγική θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω τις διατλαντικές εμπορικές σχέσεις, έπειτα από έναν χρόνο έντονων εντάσεων.
«Ελπίζω να μη τιναχθεί στον αέρα», είπε στο Euronews ο Λάνγε.
Η συμφωνία του Τέρνμπερι παραμένει εύθραυστη
Η αντιπαράθεση μεταξύ Boeing και Airbus κρατάει πάνω από δύο δεκαετίες. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν οι πρώτες που προσέφυγαν στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, υποστηρίζοντας ότι η ΕΕ επιδοτούσε παράνομα την Airbus. Οι Βρυξέλλες απάντησαν με δική τους προσφυγή, κατηγορώντας την Ουάσιγκτον ότι στηρίζει παράνομα την Boeing.
Η διαμάχη τελικά εξελίχθηκε σε εμπορικό πόλεμο δασμών, με τις δύο πλευρές να επιβάλλουν τιμωρητικούς δασμούς σε προϊόντα που εκτείνονταν από το κρασί και τα οινοπνευματώδη μέχρι το τυρί και τον καπνό, επηρεάζοντας εμπόριο αξίας 11,5 δισ. δολαρίων.
Εκεχειρία επιτεύχθηκε το 2021, επί κυβέρνησης Μπάιντεν, και τέθηκε σε ισχύ στις 11 Ιουλίου εκείνου του έτους, αναστέλλοντας τα αντίποινα για πέντε χρόνια. Έκτοτε, όμως, δεν έχει ανακοινωθεί παράτασή της.
«Οι συζητήσεις με τις ΗΠΑ συνεχίζονται, ώστε να διασφαλιστούν η σταθερότητα και η βεβαιότητα και να συνεχιστεί η αναστολή των αντιμέτρων και από τις δύο πλευρές», δήλωσε στο Euronews ο αναπληρωτής επικεφαλής εκπρόσωπος της Επιτροπής, Όλαφ Γκιλ.
Στην Ατζέντα Εμπορικής Πολιτικής 2026, η κυβέρνηση Τραμπ ανέφερε ότι ο Εκπρόσωπος Εμπορίου των ΗΠΑ θα αποφασίσει τον Ιούλιο «αν θα αναλάβει δράση στο πλαίσιο της έρευνας βάσει του Section 301 που αφορά την επιβολή των δικαιωμάτων των ΗΠΑ στις διαφορές στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου σχετικά με μεγάλα πολιτικά αεροσκάφη».
Οι ΗΠΑ μπορούν να επιβάλλουν δασμούς σε εμπορικούς εταίρους βάσει του Section 301 του Νόμου περί Εμπορίου του 1974.
Την περασμένη εβδομάδα, η Ουάσιγκτον απείλησε να επιβάλει δασμούς 10% σε ευρωπαϊκά προϊόντα λόγω καταναγκαστικής εργασίας, μετά από έρευνα βάσει του Section 301. Αν εφαρμοστούν, αυτοί οι δασμοί θα προστεθούν στους υφιστάμενους δασμούς στο πλαίσιο της ρήτρας του μάλλον ευνοούμενου κράτους, ανεβάζοντας τον μέσο αμερικανικό δασμό στα προϊόντα της ΕΕ πάνω από το ανώτατο όριο του 15% που συμφωνήθηκε στη συμφωνία του Τέρνμπερι.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, την οποία αναμένεται να εγκρίνουν οι ευρωβουλευτές την επόμενη εβδομάδα, η ΕΕ δεσμεύτηκε από την πλευρά της να καταργήσει τους δασμούς της στα αμερικανικά προϊόντα. Ωστόσο, οι ευρωβουλευτές έδωσαν σκληρή μάχη για να ενσωματώσουν δικλίδες ασφαλείας, ώστε να προστατεύσουν τη συμφωνία από μελλοντικές απειλές αμερικανικών δασμών και να διασφαλίσουν ότι θα τηρείται το όριο του 15%.
Η συμφωνία φαινόταν εξαρχής εύθραυστη. Ο Τραμπ έχει χρησιμοποιήσει επανειλημμένα τους δασμούς ως μοχλό πίεσης σε μη εμπορικές διαμάχες, από την προσπάθειά του για την απόκτηση της Γροιλανδίας νωρίτερα φέτος μέχρι την πιο πρόσφατη απειλή του να επιβάλει δασμούς 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα, αφότου ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς άσκησε κριτική στον πόλεμο με το Ιράν.
Αν η διαμάχη Airbus–Boeing αναζωπυρωθεί, θα μπορούσε να δώσει στον Αμερικανό πρόεδρο ένα ακόμη πρόσχημα για να τινάξει στον αέρα τη συμφωνία του 2025.