Τζίνα Μίλερ, η ακτιβίστρια που προσέφυγε επιτυχώς κατά της βρετανικής κυβέρνησης για το Brexit, δηλώνει στο Euronews ότι ο επόμενος ηγέτης των Εργατικών χρειάζεται σχέδιο για τις σχέσεις ΗΒ-ΕΕ.
Η επιχειρηματίας και ακτιβίστρια Τζίνα Μίλερ, γνωστή για την ηγεσία δύο εμβληματικών και επιτυχημένων νομικών προσφυγών που συνδέονται με τη διαδικασία του Brexit, δήλωσε ότι ελπίζει ο επόμενος ηγέτης της Βρετανίας να έχει «ένα σχέδιο» για τη μελλοντική σχέση του Ηνωμένου Βασιλείου με τις Βρυξέλλες, λίγες ώρες αφότου ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ανακοίνωσε ότι θα παραιτηθεί.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η 61χρονη, βρετανο-γουιανέζικης καταγωγής, έγινε μία από τις πιο διχαστικές πολιτικές μορφές στη Βρετανία, όταν οδήγησε στα δικαστήρια τις διαδοχικές συντηρητικές κυβερνήσεις της Τερίζα Μέι και του Μπόρις Τζόνσον, αμφισβητώντας τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκαν την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση το 2016-17 και το 2019.
«Ελπίζω ο νέος ηγέτης του Εργατικού Κόμματος να έχει ένα σχέδιο και μια στρατηγική, κάποια σαφήνεια για την κατεύθυνση της σχέσης μας με την Ευρώπη», δήλωσε η Μίλερ στο Euronews τη Δευτέρα, παραμονή της 10ης επετείου του Brexit.
«Με έχει απογοητεύσει πολύ το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός Στάρμερ δεν ήταν πιο σαφής σχετικά με αυτό που ο ίδιος αποκαλούσε \"επαναπροσαρμογή\".»
Παρότι ο Στάρμερ ήταν ίσως ο πιο φιλοευρωπαίος ηγέτης της Βρετανίας μετά το δημοψήφισμα για το Brexit, προσπάθησε προσεκτικά να ισορροπήσει ανάμεσα στα αιτήματα μέσα στο κόμμα του για ενίσχυση των δεσμών του Ηνωμένου Βασιλείου με την ΕΕ και στη διαχρονική αντίθεση της κοινής γνώμης σε οποιαδήποτε αμφισβήτηση του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος.
Η παραίτησή του εγείρει επίσης ερωτήματα σχετικά με τις επικείμενες συνομιλίες «επαναρύθμισης» του Ηνωμένου Βασιλείου μετά το Brexit, που είναι προγραμματισμένες να διεξαχθούν στις 22 Ιουλίου.
Εκεί, οι Βρυξέλλες και το Λονδίνο ήλπιζαν να υπογράψουν μια «τριπλή συμφωνία» για τη δραστική μείωση των εμποδίων στις αγροδιατροφικές συναλλαγές μέσω εναρμόνισης των υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών κανόνων, την επανένταξη του Ηνωμένου Βασιλείου στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ και τη χορήγηση ειδικών θεωρήσεων σε νέους Ευρωπαίους και Βρετανούς στο πλαίσιο προγράμματος ανταλλαγής εμπειριών.
«Κατά τη γνώμη μου, η πόρτα είναι ανοιχτή για μια συμφωνία τύπου Ελβετίας και θεωρώ ότι πρέπει να το λέμε ξεκάθαρα, αντί να διαλέγουμε επιλεκτικά, εδώ κι εκεί, μικρά βηματάκια. Ελπίζω να υπάρξει η ευκαιρία για έναν νέο ηγέτη να είναι πολύ πιο τολμηρός και να μιλήσει για ευθυγράμμιση.»
Το «ελβετικό μοντέλο» έχει προταθεί ως εναλλακτική στην ισχύουσα Συμφωνία Εμπορίου και Συνεργασίας Ηνωμένου Βασιλείου - ΕΕ (TCA), προσφέροντας στο Λονδίνο βαθιά πρόσβαση στην ενιαία αγορά της ΕΕ για ορισμένους τομείς, όπως συμβαίνει με την Ελβετία, που δεν είναι κράτος μέλος της ΕΕ.
«Έχουμε το [ακροδεξιό κόμμα] Reform να πλανάται πάνω από την πολιτική ζωή στη Βρετανία και ενδεχομένως μια κυβέρνηση τύπου Reform μετά τις επόμενες βουλευτικές εκλογές. Κατά τη γνώμη μου, μια συμφωνία τύπου Ελβετίας, πρέπει να κάνουμε κάτι τέτοιο ώστε να διασφαλίσουμε ότι η πόρτα θα μείνει ανοιχτή για μια πιθανή επανένταξη κάποια μέρα.»
Ωστόσο, αυτού του είδους η συμφωνία έχει απορριφθεί στο παρελθόν από την ΕΕ. Η Μίλερ σημείωσε επίσης ότι δεν θεωρεί πως το Ηνωμένο Βασίλειο ή η ΕΕ διαθέτουν το απαιτούμενο πολιτικό κεφάλαιο «για να συζητούν κάτι τέτοιο αυτή τη στιγμή».
Να μην τίθενται οι πρωθυπουργοί υπεράνω του νόμου
Το 2016, η Μίλερ προσέφυγε στα δικαστήρια κατά της κυβέρνησης της Τερίζα Μέι, όταν αυτή ενεργοποίησε το Άρθρο 50 της Συνθήκης για την ΕΕ, τον νομικό μηχανισμό που χρησιμοποιούν τα κράτη μέλη για να αποχωρήσουν επίσημα από την Ένωση, κάνοντας χρήση εκτελεστικών προνομιακών εξουσιών, χωρίς ψηφοφορία στο Κοινοβούλιο.
Τον Σεπτέμβριο του 2017, το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάνθηκε υπέρ του να δοθεί στους βουλευτές λόγος για την ενεργοποίηση του Άρθρου 50. Δύο χρόνια αργότερα, η Μίλερ προχώρησε σε μια δεύτερη επιτυχημένη νομική προσφυγή, με αποτέλεσμα το Ανώτατο Δικαστήριο του Ηνωμένου Βασιλείου να κρίνει ομόφωνα παράνομη την απόφαση του τότε πρωθυπουργού Μπόρις Τζόνσον να αναστείλει τη λειτουργία του Κοινοβουλίου.
«Ανεξάρτητα από τη δική μου προσωπική στήριξη στην παραμονή στην ΕΕ, αυτό αφορούσε πολύ περισσότερο τη διαδικασία και τη διασφάλιση ότι οι πρωθυπουργοί δεν μπορούν να τίθενται υπεράνω του νόμου. Είναι ειρωνικό, αν θυμάστε, ότι τότε όλοι μιλούσαν για την \"κυριαρχία του Κοινοβουλίου\"», ανέφερε η Μίλερ.
Τόνισε ότι τα ίδια αντίβαρα και μηχανισμοί ελέγχου πρέπει να ισχύσουν και για τυχόν συζητήσεις σχετικά με την επανένταξη στην Ένωση.
«Ό,τι κι αν συμβεί στη συνέχεια, δεν μπορεί να περάσει από την \"πίσω πόρτα\". Οποιαδήποτε επαναπροσέγγιση και αλλαγές γίνουν στο μέλλον πρέπει να είναι διαφανείς, ανοιχτές και να συζητηθούν στο Κοινοβούλιο.»
Καθώς το Brexit επανέρχεται στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας στο Ηνωμένο Βασίλειο και κορυφαία στελέχη των Εργατικών μιλούν πλέον για επανένταξη στην ΕΕ, η Μίλερ λέει ότι επιστρέφουν και οι απειλές που είχε δεχθεί όταν προσέφυγε στα δικαστήρια.
Η Μίλερ και η οικογένειά της τέθηκαν υπό προστασία από την αντιτρομοκρατική υπηρεσία, λόγω του μεγάλου αριθμού απειλών κατά της ζωής της και της κακοποίησης που δέχθηκε, για τις οποίες κάποιοι καταδικάστηκαν σε φυλάκιση.
«Για πολύ καιρό, οι πολιτικοί δεν ανέφεραν καν τη λέξη που αρχίζει από B (Brexit), φοβούνταν υπερβολικά να τη πουν. Τώρα, με την επέτειο αυτή την εβδομάδα, η κακοποίηση που δέχομαι έχει αυξηθεί», εξήγησε.
«Αυτή τη φορά τα ακούω και από τις δύο πλευρές. Τα ακούω από τους \"Leavers\" γιατί το μίσος τους δεν έχει φύγει, και τα κόμματα Reform και Restore στο Ηνωμένο Βασίλειο ρίχνουν λάδι στη φωτιά σε όλο το αντι-μεταναστευτικό και αντι-ΕΕ κλίμα, πράγμα που σημαίνει ότι δέχομαι αντίδραση.»
Παράλληλα, όπως είπε, δέχεται κριτική και από τους \"Remainers\" επειδή κρατά μια πραγματιστική στάση, ενώ εκείνοι «νομίζουν ότι μπορούμε απλώς να ξαναμπούμε αύριο».
Πληγωμένη οικονομία και διχασμένη πολιτική
Δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα για το Brexit, η συντριπτική πλειονότητα των ερευνητών και των κρατικών θεσμών συμφωνεί ότι η απόφαση αποχώρησης από την ΕΕ έχει βλάψει την οικονομία, αν και σταδιακά και όχι με μια απότομη πτώση ή ένα ξαφνικό σοκ.
«Υποψιαζόμουν ότι οι οπαδοί του Brexit, οι Leavers, δεν είχαν κανένα σχέδιο για το τι θα γινόταν αν κέρδιζαν», είπε η Μίλερ.
«Και αυτό, δυστυχώς, αποτυπώνεται σήμερα στο γεγονός ότι, σύμφωνα με τους περισσότερους οικονομολόγους, επιβεβαιώνεται πως η οικονομία μας έχει υποστεί ζημιά της τάξης του 5% του ΑΕΠ.»
Το δημοψήφισμα του 2016 για το Brexit πόλωσε το Ηνωμένο Βασίλειο, διχάζοντας κοινότητες και οικογένειες μέσα από τις παγιωμένες ταυτότητες των «Leavers» και των «Remainers».
Σύμφωνα με δημοσκόπηση που δημοσίευσε στις 21 Ιουνίου το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων (ECFR), έως και τα δύο τρίτα των Βρετανών ψηφοφόρων, σε όλα τα κομματικά στρατόπεδα, θεωρούν ότι το Brexit έχει βλάψει τη χώρα.
Για τη Μίλερ, το Brexit έχει αφήσει πληγές σε ολόκληρη τη χώρα, αλλά έχει επίσης ωθήσει τους Βρετανούς να ασχολούνται πιο ενεργά με την πολιτική.
«Αν υπάρχει ένα θετικό που μπορούμε να κρατήσουμε από το Brexit, είναι ότι [...] οι άνθρωποι είναι πλέον πολύ πιο ενεργοί, και γι’ αυτό βλέπουμε τόσα πολλά νέα κόμματα να εμφανίζονται», υποστήριξε.
«Το Κόμμα των Πρασίνων τα πηγαίνει πολύ καλά, όπως και το νέο ακροδεξιό κόμμα, το Restore. Ο κόσμος είναι πιο ενεργός, και αυτό είναι θετικό, γιατί μια υγιής δημοκρατία απαιτεί οι πολίτες να συμμετέχουν περισσότερο.»
Ωστόσο, η Μίλερ επισήμανε ότι η χώρα έχει γίνει ιδιαίτερα διχασμένη πολιτικά. «Νομίζω ότι το πρόβλημα είναι πως δεν έχουμε πολιτικούς με θάρρος», είπε.
«Δεν έχουμε πολιτικούς που να εξηγούν καθαρά τις δυσκολίες, [...] δεν λένε στους πολίτες την αλήθεια για το πού βρισκόμαστε και τις δύσκολες επιλογές που πρέπει να κάνουμε για να φτάσουμε σε ένα καλύτερο σημείο.»