Η Λιθουανία δηλώνει έτοιμη να μεσολαβήσει στη διαμάχη Πολωνίας–Ουκρανίας, τονίζοντας ότι οι ισχυροί δεσμοί τους είναι κρίσιμοι για την ασφάλεια της περιοχής.
Η Λιθουανία δήλωσε ότι είναι έτοιμη να αναλάβει ρόλο μεσολαβητή στην κλιμακούμενη διένεξη μεταξύ των προέδρων Πολωνίας και Ουκρανίας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Την Τρίτη το ανακοίνωσε η κύρια σύμβουλος του προέδρου της Λιθουανίας για την εξωτερική πολιτική Άστα Σκαισγκιρίτε, εκτιμώντας ότι τόσο η πολωνική όσο και η ουκρανική πλευρά «παρασύρθηκαν από τα συναισθήματα».
Διένεξη στις σχέσεις Πολωνίας–Ουκρανίας
Η τρέχουσα διένεξη μεταξύ Βαρσοβίας και Κιέβου ξεκίνησε μετά την απόφαση του προέδρου της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι να δώσει σε μία από τις μονάδες των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας την ονομασία «Ήρωες της UPA».
Στην Πολωνία η κίνηση αυτή εκλήφθηκε ως εξύμνηση των σχηματισμών που θεωρούνται υπεύθυνοι για τη σφαγή του Βολίν και προκάλεσε έντονη κριτική από τις αρχές. Η διαφορετική αξιολόγηση της δράσης των οργανώσεων OUN και UPA παραμένει εδώ και χρόνια ένα από τα πιο δύσκολα ζητήματα στις πολωνο-ουκρανικές σχέσεις.
Σε απάντηση στην απόφαση του Κιέβου, ο πρόεδρος Καρόλ Ναβρότσκι αποφάσισε να αφαιρέσει από τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι το Τάγμα του Λευκού Αετού, την ανώτατη πολωνική κρατική διάκριση, την οποία ο Ουκρανός ηγέτης είχε λάβει το 2023 για την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.
Ο Ζελένσκι επέστρεψε το παράσημο στην Πολωνία και, σε ένδειξη αλληλεγγύης προς αυτόν, παραιτήθηκαν επίσης από την πολωνική διάκριση οι πρώην πρόεδροι της Ουκρανίας Λεονίντ Κούτσμα, Βίκτορ Γιούσενκο και Πέτρο Ποροσένκο. Στην Πολωνία, ο αντιπρόεδρος της Γερουσίας Μίχαου Καμίνσκι επέστρεψε αντίστοιχα τα ουκρανικά παράσημά του.
Πρόσθετες εντάσεις προκάλεσαν οι αντικρουόμενες περιγραφές των προσπαθειών για εκτόνωση της κρίσης. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι υποστήριξε ότι η ουκρανική πλευρά είχε προτείνει συνομιλίες με τον πρόεδρο Καρόλ Ναβρότσκι και κοινή συνέντευξη Τύπου, ώστε να διευκρινιστεί η θέση του Κιέβου. Διαφορετικά περιγράφει όμως την κατάσταση ο επικεφαλής του Γραφείου Διεθνούς Πολιτικής Μάρτσιν Πσίντατς, ο οποίος ισχυρίζεται ότι ήταν η Ουκρανία που υπαναχώρησε τόσο από την προγραμματισμένη τηλεφωνική επικοινωνία των προέδρων όσο και από την επίσκεψη στη Βαρσοβία.
Παρότι η διένεξη έχει λάβει διπλωματική διάσταση, η πηγή της παραμένουν οι διαφορετικές ερμηνείες των ιστορικών γεγονότων. Η Πολωνία θεωρεί τη σφαγή του Βολίν του 1943 ως γενοκτονία που διέπραξαν ουκρανοί εθνικιστές σε βάρος του πολωνικού πληθυσμού. Στην Ουκρανία, αντίθετα, κυριαρχεί η αντίληψη ότι επρόκειτο για σύγκρουση για την οποία ευθύνονταν και οι δύο πλευρές, ενώ οι οργανώσεις OUN και UPA αντιμετωπίζονται κυρίως ως κινήματα που αγωνίστηκαν για την ανεξαρτησία της χώρας απέναντι στη Σοβιετική Ένωση.
Διάσκεψη στο Γκντανσκ
Αυτή την εβδομάδα στο Γκντανσκ θα πραγματοποιηθεί διάσκεψη αφιερωμένη στην ανοικοδόμηση της Ουκρανίας. Κυκλοφορούν εικασίες ότι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ενδέχεται να ακυρώσει τη συμμετοχή του στην εκδήλωση.
Κατά την Άστα Σκαισγκιρίτε, τυχόν απουσία του «θα σκίαζε την ατμόσφαιρα» της διάσκεψης, αν και – όπως σημείωσε – οι σημαντικότερες αποφάσεις για τη συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία αναμένεται ούτως ή άλλως να ληφθούν στη συνάντηση.
Στις πολωνο-ουκρανικές σχέσεις αναφέρθηκε επίσης ο πρόεδρος της Λιθουανίας Γκιτάνας Ναουσέντα. Την περασμένη εβδομάδα, σε ομιλία του στο λιθουανικό κοινοβούλιο, τόνισε ότι «για τη Λιθουανία, όπως και για ολόκληρη την περιοχή, είναι σημαντικό ο δεσμός μεταξύ Βαρσοβίας και Κιέβου να είναι όσο το δυνατόν ισχυρότερος».
Πρόσθεσε ακόμη ότι «γι’ αυτό μας ενδιαφέρει να αποτραπούν ακόμη και τα παραμικρά σημάδια εξασθένησης αυτού του δεσμού».