Στο Γκντανσκ ξεκινά διεθνής διάσκεψη για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας. Στην πόλη φτάνουν αντιπροσωπείες από δεκάδες χώρες και στο τραπέζι τίθενται περίπου 200 συμβάσεις και συμφωνίες.
Τις επόμενες ημέρες το Γκντανσκ θα αποτελέσει τον τόπο μιας από τις σημαντικότερες πολιτικοοικονομικές εκδηλώσεις στην Ευρώπη.
Στη διάρκεια της Διάσκεψης για την Ανασυγκρότηση της Ουκρανίας (Ukraine Recovery Conference) θα φτάσουν στην πόλη εκπρόσωποι δεκάδων χωρών, διεθνών οργανισμών, χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και του επιχειρηματικού κόσμου. Οι διοργανωτές προαναγγέλλουν όχι μόνο μια ευρεία συζήτηση για το μέλλον της Ουκρανίας, αλλά και την υπογραφή πλήθους συγκεκριμένων συμφωνιών.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και άλλα μέλη της Κομισιόν θα είναι παρόντα, όπως και οι ηγέτες της Πολωνίας, της Βουλγαρίας, της Εσθονίας, της Φινλανδίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Ρουμανίας και της Σουηδίας.
Η προσοχή θα στραφεί κυρίως τον ενεργειακό, τον επιμελητειακό τομέα και τον τομέα των υποδομών που έχουν πληγεί περισσότερο από τον πόλεμο. Οι συζητήσεις θα αφορούν επίσης τις δυνατότητες ασφαλείας της Ουκρανίας.
Τον Φεβρουάριο κοινή έκθεση του Κιέβου, της Παγκόσμιας Τράπεζας, της ΕΕ και του ΟΗΕ είχε εκτιμήσει ότι η ανοικοδόμηση της Ουκρανίας μετά τον πόλεμο θα κοστίσει περισσότερα από 500 δισεκ. ευρώ.
Όπως ανακοίνωσε ο κυβερνητικός εντεταλμένος για την ανασυγκρότηση της Ουκρανίας και πρόεδρος της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, Πάβεου Κόβαλ, στη διάρκεια της εκδήλωσης θα υπογραφούν περίπου 200 συμβάσεις, συμφωνίες και μνημόνια συνεργασίας. Μεταξύ αυτών θα περιλαμβάνονται και πάνω από δέκα έγγραφα που αφορούν άμεσα τα πολωνικά οικονομικά συμφέροντα.
«Θα πρόκειται για έγγραφα που θα υπογραφούν από πολωνικούς και ουκρανικούς φορείς, καθώς και από πολωνικούς και δυτικοευρωπαϊκούς θεσμούς» – υπογράμμισε ο Κόβαλ.
Σύμφωνα με τους διοργανωτές, ο αριθμός των αντιπροσωπειών που θα συμμετάσχουν στη διάσκεψη θα κυμανθεί μεταξύ 70 και 80. Εκτός από εκπροσώπους κρατών, στο Γκντανσκ θα βρεθούν και αντιπρόσωποι περίπου 30 διεθνών οργανισμών, καθώς και των σημαντικότερων τραπεζών που συμμετέχουν στη χρηματοδότηση επενδύσεων στην Ουκρανία.
Ο Πάβεου Κόβαλ δεν κρύβει ότι η κλίμακα της εκδήλωσης είναι πρωτοφανής.
«Είμαστε πολύ υπερήφανοι που αυτή η μεγάλη συνάντηση, πιθανότατα η μεγαλύτερη φέτος, η μεγαλύτερη οικονομικοπολιτική διάσκεψη στην Ευρώπη, πραγματοποιείται στο Γκντανσκ και μάλιστα στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο» – σημείωσε.
Προς το παρόν η χώρα χρησιμοποιεί τους περισσότερους πόρους που διαθέτει στην πολεμική της προσπάθεια. Η ΕΕ ενέκρινε τον Δεκέμβριο ένα δάνειο 90 δισεκ. ευρώ για την Ουκρανία για την περίοδο 2026-27, με μια πρώτη δόση 3,2 δισεκ. ευρώ να καταβάλλεται τον Ιούνιο. Τα δύο τρίτα του ποσού αυτού προορίζονται για την άμυνα.
Στη σκιά των εντάσεων
Επικεφαλής της ουκρανικής αντιπροσωπείας θα είναι η πρωθυπουργός Γιούλια Σβιριτένκο. Η παρουσία της θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική στη σκιά των πρόσφατων εντάσεων στις πολωνοουκρανικές σχέσεις.
Τις τελευταίες εβδομάδες αντιδράσεις προκάλεσε η απόφαση του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι να δώσει σε μία από τις μονάδες των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας την ονομασία «Ήρωες του UPA», γεγονός που προκάλεσε κύμα αντιδράσεων από πολωνικές παρατάξεις και οδήγησε σε σκλήρυνση της ρητορικής και από τις δύο πλευρές.
Ο Ουκρανικός Επαναστατικός Στρατός (UPA) ήταν οργάνωση ανταρτών που συγκροτήθηκε τον Οκτώβριο του 1942 στο Βολίν. Αποτελούσε το ένοπλο σκέλος της Οργάνωσης Ουκρανών Εθνικιστών της πτέρυγας του Στεπάν Μπαντέρα (OUN-B), η οποία είχε ως στόχο τη δημιουργία ανεξάρτητου ουκρανικού κράτους.
Παρότι ο UPA πολέμησε τόσο κατά των Γερμανών όσο και κατά της Σοβιετικής Ένωσης, θεωρείται υπεύθυνος για μαζικά εγκλήματα σε βάρος του πολωνικού πληθυσμού στο Βολίν. Σύμφωνα με διάφορες εκτιμήσεις, από αυτά τα γεγονότα έχασαν τη ζωή τους από 40.000 έως 100.000 Πολωνοί. Οι ιστορικοί αποδίδουν στην οργάνωση και τις δολοφονίες εκατοντάδων, ενδεχομένως και μερικών χιλιάδων Εβραίων στο Βολίν και στην Ανατολική Γαλικία.
Ο πρωθυπουργός Τουσκ για τη διάσκεψη
Λόγω της έντασης στις σχέσεις Βαρσοβίας-Κιέβου, για αρκετές ημέρες υπήρχαν εικασίες αν ο ίδιος ο Ζελένσκι θα παραστεί στο Γκντανσκ. Τελικά αποφασίστηκε ότι την Ουκρανία θα εκπροσωπήσει η πρωθυπουργός Σβιριτένκο. Ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ εκτίμησε ότι αυτό μπορεί να συμβάλει σε πιο ουσιαστική διεξαγωγή των συνομιλιών.
«Εγώ το βλέπω έτσι, ότι μπορεί επίσης να ωφελήσει τη Διάσκεψη· θα υπάρχει λιγότερη φόρτιση και περισσότερη ουσία» – δήλωσε ο επικεφαλής της πολωνικής κυβέρνησης.
Ο Τουσκ εξέφρασε επίσης την ελπίδα ότι η συνάντηση στο Γκντανσκ θα βοηθήσει να εκτονωθούν οι εντάσεις μεταξύ Βαρσοβίας και Κιέβου.
«Ελπίζω ότι αυτή η διάσκεψη θα αποτελέσει ένα βήμα, έναν τρόπο να περιοριστεί η κλιμάκωση των συναισθηματικών αντιδράσεων, γιατί σίγουρα δεν χρειάζεται ούτε σε εμάς τους Πολωνούς ούτε στους Ουκρανούς» – υπογράμμισε.
Σημαντικό ρόλο στη διάσκεψη θα έχει επίσης η τοπική αυτοδιοίκηση. Η δήμαρχος του Γκντανσκ, Αλεξάντρα Ντουλκιέβιτς, προανήγγειλε την υπογραφή περίπου 30 συμφωνιών με ουκρανικές πόλεις, καθώς και με εταίρους από την Ισπανία, τη Γερμανία και τη Γαλλία. Όπως τόνισε, η συνεργασία με την Ουκρανία έχει όχι μόνο οικονομική, αλλά και κοινωνική και εκπαιδευτική διάσταση.
«Από τους Ουκρανούς μπορούμε να μάθουμε αντοχή. Εμείς, από την πλευρά μας, μπορούμε να τους μεταφέρουμε την εμπειρία μας σχετικά με το πώς να προετοιμαστούν για την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση» – είπε.
Η Διάσκεψη για την Ανασυγκρότηση της Ουκρανίας έχει πραγματοποιηθεί στο παρελθόν, μεταξύ άλλων, στο Λονδίνο, το Βερολίνο, τη Ρώμη και το Λουγκάνο. Στόχος της είναι η κινητοποίηση διεθνούς στήριξης για την ανοικοδόμηση μιας χώρας που έχει καταστραφεί από τη ρωσική επίθεση, καθώς και η ενθάρρυνση των επενδυτών να συμμετάσχουν στην ανάπτυξη της ουκρανικής οικονομίας.
Η φετινή διοργάνωση στο Γκντανσκ έχει τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα από την αρχή του πολέμου και να επιβεβαιώσει τον ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο της Πολωνίας ως βασικού εταίρου της Ουκρανίας στη διαδικασία ανασυγκρότησης.