Οι Βρυξέλλες απευθύνουν αυστηρή προειδοποίηση καθώς κλιμακώνεται η ένταση μεταξύ των προέδρων Πολωνίας και Ουκρανίας: «Μόνο ο επιτιθέμενος είναι ευτυχής παρατηρητής», τονίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Μια κλιμακούμενη δημόσια αντιπαράθεση μεταξύ του Πολωνού προέδρου Καρόλ Ναβρότσκι και του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι υπονομεύει την πολιτική ενότητα και λειτουργεί απευθείας προς όφελος της Ρωσίας, έχει προειδοποιήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
«Αν υπάρχει κάτι που μάθαμε τα τελευταία πέντε χρόνια αντιμετωπίζοντας αυτόν τον απρόκλητο πόλεμο στην Ουκρανία, είναι ότι η ενότητα είναι το ισχυρότερο εργαλείο μας και ότι οτιδήποτε την υπονομεύει, συμπεριλαμβανομένων των διενέξεων, σε αυτή την περίπτωση μεταξύ ενός κράτους μέλους και της Ουκρανίας, δεν είναι χρήσιμο», δήλωσε την Τρίτη στους δημοσιογράφους η Πάουλα Πίνιο, επικεφαλής εκπρόσωπος της Επιτροπής.
«Υπάρχει μόνο ένας ικανοποιημένος παρατηρητής σε τέτοιες καταστάσεις, και αυτός είναι ο επιτιθέμενος στην Ουκρανία, άρα δεν πρέπει να διευκολύνουμε τα σχέδιά του».
Οι εντάσεις έχουν αυξηθεί ραγδαία από τα τέλη Μαΐου, όταν ο Ζελένσκι υπέγραψε διάταγμα με το οποίο μια στρατιωτική μονάδα πήρε το όνομα του Ουκρανικού Εξεγερμένου Στρατού (UPA), ενός αποκεντρωμένου αντάρτικου κινήματος που ιδρύθηκε κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Στην Ουκρανία, ο UPA τιμάται για την αντίσταση κατά της Σοβιετικής Ένωσης και την επιδίωξη ενός ανεξάρτητου κράτους. Στην Πολωνία όμως, ο UPA θεωρείται υπεύθυνος για τις σφαγές Πολωνών στη Βολινία και την Ανατολική Γαλικία, τις οποίες η Βαρσοβία χαρακτηρίζει γενοκτονία.
Σε απάντηση της απόφασης, ο εθνικιστής πρόεδρος της Πολωνίας, Καρόλ Ναβρότσκι, ανακοίνωσετην Παρασκευή ότι θα αφαιρέσει από τον Ζελένσκι το Παράσημο του Λευκού Αετού, την ανώτατη τιμητική διάκριση της χώρας, χαρακτηρίζοντας την κίνηση «σήμα προειδοποίησης» προς τον ομόλογό του.
«Υπάρχουν όρια που δεν πρέπει να ξεπερνιούνται στις πολωνοουκρανικές σχέσεις», είπε.
Την επόμενη ημέρα, ο Ζελένσκι ανάρτησε στα κοινωνικά δίκτυα μια φωτογραφία που φαινόταν να δείχνει το μετάλλιο καθ’ οδόν για την επιστροφή του στη Βαρσοβία. Άλλες ουκρανικές προσωπικότητες επέστρεψαν τις πολωνικές τιμητικές διακρίσεις τους ως ένδειξη αλληλεγγύης.
«Ένα τέτοιο σύμβολο προϋποθέτει όχι μόνο αξία, αλλά και σεβασμό στις αξίες που αποτελούν το θεμέλιο της κοινότητάς μας», δήλωσε ο Ζελένσκι.
Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος συγκρούεται συχνά με τον Ναβρότσκι, χαρακτήρισε την αντιπαράθεση «στρατηγικό λάθος που θα κοστίσει και στις δύο πλευρές».
Η οξεία αυτή διαμάχη εκδηλώνεται λίγες μόλις ημέρες πριν από τη διοργάνωση, στην Πολωνία, της Διάσκεψης για την Ανάκαμψη της Ουκρανίας στο Γκντανσκ. Ο Ζελένσκι, που αναμενόταν να παραστεί, θα απέχει από την τελετή και την αντιπροσωπεία θα ηγηθεί, στη θέση του, η πρωθυπουργός Γιουλία Σβιριτένκο.
Την Τρίτη, η Επιτροπή επιβεβαίωσε ότι η πρόεδρος Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα συμμετάσχει στη διάσκεψη για την ανάκαμψη όπως είχε αρχικά προγραμματιστεί, προσφέροντας παράλληλα να μεσολαβήσει μεταξύ των δύο πλευρών.
«Είμαστε έτοιμοι να κάνουμε ό,τι χρειάζεται ώστε αυτό να μην εμποδίσει μια καλή διάσκεψη στο Γκντανσκ αργότερα αυτή την εβδομάδα», είπε η Πίνιο.
«Έχουμε εμπιστοσύνη στις εν εξελίξει συζητήσεις μεταξύ Πολωνίας και Ουκρανίας και είμαστε βέβαιοι ότι το ζήτημα θα λυθεί».
Είναι η δεύτερη φορά φέτος που η Κομισιόν αναγκάζεται να κινηθεί προσεκτικά ανάμεσα σε ένα κράτος μέλος και το Κίεβο. Στις αρχές της χρονιάς, η Επιτροπή βρέθηκε στο επίκεντρο μιας οξυμένης διένεξης μεταξύ Ουγγαρίας και Ουκρανίας σχετικά με τον αγωγό Ντρουζμπα.