Η Ευρώπη βιώνει άλλο ένα σκληρό καλοκαίρι: Το Europe in Motion αναλύει τα επίπεδα πίεσης στους υδάτινους πόρους σε όλη την ήπειρο
Με μόλις το 5,8% των αποθεμάτων γλυκού νερού της να χρησιμοποιείται – από παγετώνες, υπόγεια ύδατα, ποτάμια και λίμνες –, το ποσοστό χρήσης νερού σε ολόκληρη την ΕΕ μπορεί να φαίνεται υπό έλεγχο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Δυστυχώς, δεν είναι μια περίπτωση όπου ο μέσος όρος αποτυπώνει πλήρως την εικόνα.
Η πραγματικότητα είναι ότι οι διαφορές μεταξύ των χωρών είναι εντυπωσιακές και ανησυχητικές.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Κύπρος, που βρίσκεται ουσιαστικά σε μόνιμη κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Η χώρα έχει ήδη χρησιμοποιήσει το 72% των αποθεμάτων γλυκού νερού της, με την κατανάλωση να φτάνει το 92% το καλοκαίρι, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ).
Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος, μια χώρα θεωρείται σε ζώνη προειδοποίησης όταν χρησιμοποιεί το 20% των υδάτινων πόρων της.
Στις αρχές της χρονιάς, οι αρχές κάλεσαν τους κατοίκους να εξοικονομήσουν το 10% της ημερήσιας κατανάλωσης νερού τους (δηλαδή περίπου δύο λεπτά χρήσης νερού), όμως και το γεγονός ότι ο πληθυσμός της Κύπρου αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς δεν είναι καλό νέο για τους υδάτινους πόρους της χώρας.
Η κυβέρνηση κινείται πυρετωδώς για να εγκαταστήσει μονάδες αφαλάτωσης ώστε να καλύψει τις ανάγκες σε πόσιμο νερό, ιδίως ενόψει της τουριστικής περιόδου, ενώ η απερχόμενη κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης έθεσε την αντιμετώπιση αυτής της κρίσης μεταξύ των προτεραιοτήτων της.
Μετά την Κύπρο ακολουθεί άλλη μια μεσογειακή χώρα, η Μάλτα, με ετήσιο ποσοστό χρήσης νερού 33%. Ωστόσο, η κατάσταση επιδεινώνεται το καλοκαίρι, όταν το επίπεδο υδατικού στρες ανεβαίνει στο 67%.
Παρόμοια εικόνα και σε άλλες χώρες: τα επίπεδα εκμετάλλευσης υδάτινων πόρων σε Ελλάδα (37%), Ρουμανία (34%), Πορτογαλία (31%), Ιταλία (27%) και Ισπανία (26,5%) βρίσκονται σταθερά εντός της ζώνης προειδοποίησης κατά τη θερινή περίοδο.
Ποιοι στην ΕΕ αντιμετωπίζουν τα περισσότερα προβλήματα πρόσβασης σε καθαρό νερό;
Ο ΕΟΠ προειδοποιεί ότι η κλιματική αλλαγή και τα επεισόδια ξηρασίας πιθανότατα θα εντείνουν τη «συχνότητα, την ένταση και τις επιπτώσεις» των ελλείψεων νερού τουλάχιστον έως το 2030.
Μια άλλη έκθεση του οργανισμού – «Overheated and Underprepared» – διαπιστώνει ότι περίπου ένας στους δέκα πολίτες της ΕΕ δυσκολεύεται να έχει πρόσβαση σε επαρκές, ασφαλές και καθαρό νερό.
Το πρόβλημα είναι εντονότερο στην Κύπρο (36,5%) και στην Ελλάδα (31,5%).
Ενδιαφέρον είναι ότι αρκετές χώρες με κακή πρόσβαση σε νερό – μεταξύ των οποίων η Βουλγαρία, η Ουγγαρία, η Κροατία και η Ιρλανδία – δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά εκμετάλλευσης αποθεμάτων γλυκού νερού.
Αυτό δείχνει ότι το ζήτημα πρόσβασης στο νερό συνδέεται ίσως λιγότερο με την έλλειψη πόρων και περισσότερο με τα γερασμένα δίκτυα και τις αδυναμίες στα συστήματα υδροδότησης.
Παράλληλα, παρά τα προβλήματα στη χρήση των υδάτινων πόρων, η Γαλλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία φαίνεται να διαχειρίζονται καλύτερα τη διανομή καθαρού και ασφαλούς νερού, με τα ποσοστά των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν δυσκολίες να παραμένουν σαφώς κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 9%.