Εκτιμάται πως δισεκατομμύρια φιορίνια διοχετεύθηκαν από το Εθνικό Ταμείο Πολιτισμού για την καμπάνια του κόμματος Όρμπαν. Το δικαστήριο διέταξε τη σύλληψη έξι αξιωματούχων
Σχεδόν καθημερινά αποκαλύπτονται νέα στοιχεία για το ύψος των ποσών που εκταμιεύθηκαν από τα χρήματα του Εθνικού Ταμείου Πολιτισμού της Ουγγαρίας (Nemzeti Kulturális Alap, NKA) προς ιδιώτες και οργανώσεις προσκείμενους στο κόμμα Fidesz του πρώην πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν. Στο τέλος του περασμένου έτους διανεμήθηκαν συνολικά 17 δισ. φιορίνια (πάνω από 47 εκατ. ευρώ).
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο πρωθυπουργός Πέτερ Μάγιαρ, σε παρέμβασή του πριν από την ημερήσια διάταξη στο Κοινοβούλιο τη Δευτέρα, απαρίθμησε επί μακρόν εκείνες τις επιχορηγήσεις του NKA, στις οποίες φορείς με δεσμούς με το Fidesz κέρδισαν διαγωνισμούς. Υποσχέθηκε ότι οι εκταμιεύσεις θα ελεγχθούν μία προς μία.
«Θα εξετάσουμε κάθε σύμβαση, θα ελέγξουμε τα πάντα, θα κατονομάσουμε κάθε υπεύθυνο, και οι εγκληματίες θα καταλήξουν στη φυλακή» – δήλωσε ο πρωθυπουργός.
Ο πρώην αρμόδιος υπουργός Μπάλας Χάνκο δεν ήταν παρών στη συνεδρίαση, και ο Πέτερ Μάγιαρ ζήτησε από τους συναδέλφους του στην κοινοβουλευτική ομάδα του Fidesz να του μεταφέρουν τα λεγόμενά του, «αν είναι ακόμη ελεύθερος».
Ευνοημένα σωματεία
Σύμφωνα με τη νεότερη έρευνα δεδομένων της 24.hu, περίπου 900 εκατ. φιορίνια κατέληξαν σε οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και σωματεία στους νομούς Μπάτς-Κίσκουν, Τσονγκράντ, Μπέκες και Σόλνοκ, για τα οποία «χωρίς δεύτερη σκέψη ταιριάζει ο χαρακτηρισμός φιλο-Fidesz».
Η ιστοσελίδα συμπεριέλαβε σε αυτή την κατηγορία οργανώσεις και ιδρύματα στα διοικητικά συμβούλια των οποίων μετέχουν ή συνδέονται άμεσα πολιτικοί του Fidesz, φορείς που έκαναν προεκλογική εκστρατεία μαζί με στελέχη του κόμματος, καθώς και δημοτικές επιχειρήσεις υπό διοίκηση του Fidesz.
Η εταιρεία πίσω από το Φεστιβάλ Λουκάνικου της Τσάμπα, το οποίο επισκεπτόταν συχνά και ο (πηγή στα Ουγγρικά)πρώην πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν, έλαβε για παράδειγμα 100 εκατ. φιορίνια, ενώ 5,5 εκατ. δόθηκαν στο πολιτιστικό σωματείο Térségi Korzó Kulturális Egyesület στο Κετσκεμέτ, το οποίο διευθύνει ο Ίστβαν Παλ Σάμπο, που είχε κατέβει ως υποψήφιος του Fidesz στο Νάγκιταρτσα πριν από τέσσερα χρόνια. Πρόκειται για τον προπονητή χόκεϊ, σε βάρος του οποίου έχουν απαγγελθεί πρόσφατα κατηγορίες για έκθεση ανηλίκων σε κίνδυνο.
Το σωματείο Ifjúkonzervatívok a Nemzetért («Νεαροί Συντηρητικοί για το Έθνος») έλαβε 24 εκατ. φιορίνια· διοργανώνει κοινές κατασκηνώσεις με το Εθνικό Φόρουμ του Σάντορ Λεζάκ, στελέχους του Fidesz.
Η ιστοσελίδα είχε ήδη αποκαλύψει ότι στον νομό Σάμπολτς-Σατμάρ-Μπερεγκ διατέθηκαν 400 εκατ. φιορίνια και στον νομό Νόγκραντ 100 εκατ. σε φορείς προσκείμενους στο Fidesz από πόρους του Εθνικού Ταμείου Πολιτισμού.
Πρόσωπα πιστά στο Fidesz
Ο ηθοποιός Άρον Μόλναρ, βασιζόμενος σε πληροφορίες υπαλλήλου του NKA, αποκάλυψε τον Απρίλιο ότι η κυβέρνηση Όρμπαν, την τελευταία χρονιά της θητείας της, μέσω του NKA ενέκρινε, σε «προγράμματα» που κρατήθηκαν κρυφά από τη δημοσιότητα, επιχορηγήσεις εκατομμυρίων, κυρίως με πολιτικά κριτήρια. Μεταξύ των δικαιούχων ήταν αρκετοί influencers και καλλιτέχνες της καμπάνιας του Fidesz.
Η τραγουδίστρια Γκάμπι Τοτ, γνωστή για την αφοσίωσή της στο Fidesz, έλαβε για παράδειγμα 5 εκατ. φιορίνια για τη σύνθεση νέων τραγουδιών, ενώ στο σύντροφό της, τον χορευτή Μάτε Μπένσε Παπ, δόθηκε αντίστοιχο ποσό για τη δημιουργία χορογραφιών. Η κοινή τους εταιρεία Egy a ritmusunk («Ο ρυθμός μας είναι ένας») εξασφάλισε 9 εκατ. φιορίνια για γυρίσματα βιντεοκλίπ. Η εταιρεία ιδρύθηκε το 2025 και βρίσκεται σήμερα υπό διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης.
Τα μέλη του συγκροτήματος Edda έλαβαν επίσης σημαντικές επιχορηγήσεις. Ο τραγουδιστής Ατίλα Πατάκι, που συμμετέχει τακτικά στις Πορείες για την Ειρήνη (Békemenet), ο κιθαρίστας Ιστβαν Αλαπί, ο πληκτράς Ζολτ Γκεμερί και ο μπασίστας Λάζλο Κίτσκα έλαβαν από 5 εκατ. φιορίνια ο καθένας για τη δημιουργία νέων τραγουδιών, ενώ ίση επιχορήγηση δόθηκε και στον γιο του τραγουδιστή, τον επίσης μουσικό Γκέργκεϊ Πατάκι. Η εταιρεία του Ατίλα Πατάκι, P Management, εξασφάλισε 150 εκατ. φιορίνια για την πραγματοποίηση της συναυλίας των Edda στην Αρένα το 2026.
Ο πρώην υπουργός Πολιτισμού της προηγούμενης κυβέρνησης, Μπάλας Χάνκο, απέρριψε τον ισχυρισμό ότι τα χρήματα διανεμήθηκαν για προεκλογικούς σκοπούς ή με κριτήριο την πολιτική πίστη. Σε συνέντευξή του στη Magyar Nemzet είπε (πηγή στα Ουγγρικά) ότι όλα έγιναν σύμφωνα με τους κανόνες στο συγκεκριμένο πρόγραμμα επιχορηγήσεων και οι αποφάσεις ελήφθησαν βάσει καθορισμένων επαγγελματικών κριτηρίων.
Στις αρχές Μαΐου, ο πληροφοριοδότης που αποκάλυψε τον τρόπο διανομής των χρημάτων έδωσε νέες λεπτομέρειες στο YouTube κανάλι Magyarország Kedvenc Reggeli Műsora (πηγή στα Ουγγρικά). Ο διαχειριστής έργων Γκέργκεϊ Παπ, που εργάζεται στον Εθνικό Φορέα Διαχείρισης Πολιτιστικών Επιχορηγήσεων (Nemzeti Kulturális Támogatáskezelő, NKTK), δήλωσε ότι σε μια μη δημόσια διεύθυνση email άρχισαν να φτάνουν αιτήματα για επιχορηγήσεις οι οποίες δεν δημοσιεύονταν στην ιστοσελίδα του NKA, παρότι κάτι τέτοιο θα ήταν νομική υποχρέωση.
Ο Παπ ανέφερε ότι το NKA κατέβαλε τα 17 δισ. φιορίνια σε 1100 δικαιούχους, δηλαδή κατά μέσο όρο περίπου 15 εκατ. φιορίνια στον καθένα. Η γενική διευθύντρια Κρουτσάινε Χέρτερ Ανικό, σε συνέντευξή της στο Index (πηγή στα Ουγγρικά), ανέφερε ότι 20 έως 25 φορείς επέστρεψαν τα ποσά που τους είχαν καταβληθεί, γεγονός που σημαίνει, σύμφωνα με τον κατά προσέγγιση υπολογισμό του Παπ, ότι μέχρι στιγμής έχουν ανακτηθεί 390 εκατ. φιορίνια δημοσίου χρήματος.
Συλλήψεις με την κατηγορία της απιστίας
Η Εθνική Φορολογική και Τελωνειακή Αρχή (Nemzeti Adó és Vámhivatal, NAV) ανακοίνωσε στις 23 Ιουνίου ότι έξι άτομα τέθηκαν υπό κράτηση σε σχέση με το σκάνδαλο του NKA. Δύο ημέρες αργότερα, ο ανακριτής του Πρωτοδικείου Κετσκεμέτ διέταξε την προφυλάκιση και των έξι αξιωματούχων για έναν μήνα. Κατηγορούνται για απιστία με ιδιαίτερα σημαντική περιουσιακή ζημία.
Σύμφωνα με την τεκμηριωμένη υποψία που προέκυψε από την έρευνα της Διεύθυνσης Οικονομικού Εγκλήματος της περιφέρειας Νότιας Αλφολντ της NAV για το αδίκημα της απάτης σε βάρος του προϋπολογισμού και άλλα εγκλήματα, το αποφασιστικό όργανο του NKA, από τον Δεκέμβριο του 2024, ενέκρινε, υπερβαίνοντας την αρμοδιότητά του και παραβιάζοντας τις σχετικές νομοθετικές διατάξεις και κανονισμούς, 1079 επιχορηγήσεις συνολικού ύψους άνω των 17 δισ. φιορινιών, προκαλώντας περιουσιακή ζημία αντίστοιχου ύψους. Οι οικονομικοί ανακριτές συνέλαβαν τα έξι πρόσωπα που συμμετείχαν στην αξιολόγηση των αιτήσεων και τα ανέκριναν ως υπόπτους για το αδίκημα της απιστίας με ιδιαίτερα μεγάλη περιουσιακή ζημία.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της ιστοσελίδας kecsup.hu, προφυλακίστηκαν για 30 ημέρες ο Μπάλας Μπους, πρώην αντιπρόεδρος του NKA και πρώην δήμαρχος του Όμπουντα από το Fidesz, ο πρώην βουλευτής του Fidesz Άτιλα Ούγκι, πρώην πρόεδρος του Προσωρινού Κολεγίου Εμβληματικών Πολιτιστικών Προγραμμάτων που αποφάσιζε για τη διανομή των 17 δισ. φιορινιών, η Κρουτσάινε Χέρτερ Ανικό, γενική διευθύντρια του Εθνικού Φορέα Διαχείρισης Πολιτιστικών Επιχορηγήσεων (NKTK) που είχε τεθεί σε αναστολή τον Μάιο, καθώς και ο διευθυντής του γραφείου του NKTK και δύο μέλη του προσωρινού κολεγίου που είχαν οριστεί από το πρώην Υπουργείο Πολιτισμού και Καινοτομίας.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της NAV, οι οικονομικοί ανακριτές είχαν ήδη πραγματοποιήσει έρευνες και κατασχέσεις στο Υπουργείο Πολιτισμού και Καινοτομίας, στον Εθνικό Φορέα Διαχείρισης Πολιτιστικών Επιχορηγήσεων (NKTK), καθώς και σε ιδιώτες. Εξέτασαν μεγάλο αριθμό μαρτύρων και ανέλυσαν και αξιολόγησαν τον μεγάλο όγκο ηλεκτρονικών δεδομένων που κατασχέθηκαν.
Fidesz: Το Tisza χρησιμοποιεί το κράτος για να εξουδετερώσει τους πολιτικούς του αντιπάλους
Κατά το Fidesz, στην υπόθεση του Εθνικού Ταμείου Πολιτισμού διεξάγονται πολιτικά στημένες διαδικασίες.
«Είμαστε υπερήφανοι που η εθνική κυβέρνηση στήριξε όχι μόνο την υψηλή τέχνη αλλά και την καθημερινή κουλτούρα και ότι την κατέστησε προσβάσιμη όχι μόνο στις μεγάλες πόλεις αλλά σε κάθε οικισμό. Οι καλλιτέχνες, οι πολιτιστικοί διοργανωτές και οι δημόσιοι λειτουργοί της πολιτιστικής διοίκησης, που το κατέστησαν δυνατό με τη δουλειά τους, αξίζουν αναγνώριση και όχι διώξεις» – ανέφερε το κόμμα της αντιπολίτευσης Fidesz σε ανακοίνωσή του στις 25 Ιουνίου.
Πρόσθεσαν ότι η αστυνομία ενεργεί προφανώς κατόπιν πολιτικών εντολών όταν παρενοχλεί και απειλεί πρώην κυβερνητικά στελέχη που ασχολήθηκαν με τις υποθέσεις του NKA. Τόνισαν ότι στηρίζουν όσους πλήττονται από «στημένες» διαδικασίες και απαιτούν από τις αρχές να επιστρέψουν στους συνταγματικούς και κράτους δικαίου κανόνες.
Το πρώην κυβερνών κόμμα υπογραμμίζει ότι οι προκηρύξεις του NKA ήταν δημόσιες και ότι οποιοσδήποτε φορέας υλοποιούσε πολιτιστικό πρόγραμμα μπορούσε να υποβάλει αίτηση, ενώ σχεδόν 1100 αιτούντες έλαβαν χρηματοδότηση.
Έλεγχος και συγγνώμη
Το υπουργείο συνεχίζει τον έλεγχο όλων των φακέλων που σχετίζονται με το NKA και τον Μπάλας Χάνκο – ανακοίνωσε ο υπουργός αρμόδιος για τις κοινωνικές σχέσεις και τον πολιτισμό, Ζόλταν Ταρ. Ζήτησαν, ανά νομό, τα σχετικά έγγραφα, όλες τις αιτήσεις και αποφάσεις συνδεδεμένες με το NKA.
Ο Ζόλταν Ταρ αντέδρασε σε άρθρο της 24.hu, σύμφωνα με το οποίο ο πρώην υπουργός Πολιτισμού Μπάλας Χάνκο μοίρασε τουλάχιστον 400 εκατ. φιορίνια σε έναν μόνο νομό σε σωματεία με στενούς δεσμούς με τον συνασπισμό Fidesz–KDNP. Μεταξύ αυτών υπάρχει σωματείο του οποίου πρόεδρος είναι δημοτικός σύμβουλος του Fidesz, αλλά και ίδρυμα που έλαβε εκατομμύρια και είχε αναλάβει την οργάνωση εκδηλώσεων του Digitalis Polgári Kör κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου.
Σε ανάρτησή του στο Facebook, ο υπουργός κάλεσε τους βουλευτές του Fidesz που αναφέρονται στο δημοσίευμα να δημοσιοποιήσουν σε τι δαπανήθηκαν οι επιχορηγήσεις από τους φορείς που συνδέονται με αυτούς.
Ο Ζόλταν Ταρ και ο υφυπουργός Πολιτισμού Έρβιν Νάγκι επισκέφθηκαν την περασμένη εβδομάδα τους εργαζομένους του Εθνικού Φορέα Διαχείρισης Πολιτιστικών Επιχορηγήσεων (NKTK), για να τους ζητήσουν συγγνώμη εκ μέρους της προηγούμενης ηγεσίας και να διαβεβαιώσουν ότι, μετά τον εξυγιαντικό έλεγχο, το σύστημα πολιτιστικών επιχορηγήσεων μπορεί να λειτουργήσει με διαφάνεια και δικαιοσύνη μαζί με όσους εργαζομένους δεν έχουν διαπράξει αδίκημα.
Στην ανάρτησή του, ο Ζόλταν Ταρ έγραψε ότι η αποκάλυψη των καταχρήσεων δημοσίου χρήματος που προοριζόταν για πολιτιστικές επιχορηγήσεις, όπως και η λογοδοσία των υπευθύνων, αποτελεί κοινό συμφέρον.
Η κωδική γλώσσα της Κόζα Νόστρα
Την περασμένη εβδομάδα ο υπουργός ανάρτησε μήνυμα (πηγή στα Ουγγρικά), στο οποίο ανέφερε ότι τα πρόσωπα που εμπλέκονται στην έρευνα της NAV χρησιμοποιούσαν εσωτερική αργκό για τη διανομή των δημόσιων πόρων. Πιστοί στην κωδική γλώσσα της Κόζα Νόστρα, αποκαλούσαν τους ευνοούμενους αιτούντες «κολυμβητές» και τους προσκαλούσαν στον «αγώνα κολύμβησης». Προσπαθούσαν, με μικρότερη ή μεγαλύτερη επιτυχία, να προσέχουν ποιος «θα μπει στην πισίνα».
Κατά τον Ζόλταν Ταρ, η χρήση αυτής της μαφιόζικης αργκό περιγράφει με ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο για πολλά χρόνια η διανομή των πολιτιστικών πόρων γινόταν σε κλειστό κύκλο, παρακάμπτοντας τους εργαζομένους του οργανισμού. «Η διερεύνηση των αδικημάτων συνεχίζεται, ελπίζουμε ότι σύντομα θα αποκαλυφθεί και ποιος ήταν ο ναυαγοσώστης της πισίνας» – έγραψε ο υπουργός.