Μοτίβα που κρύβουν πρόσωπα και ειδικές θήκες κινητών: Η Urban Privacy δυσκολεύει την παρακολούθηση, ενώ πολιτικοί και αστυνομία στη Γερμανία επενδύουν σε έξυπνες κάμερες.
Μόδα ως αντίβαρο στο tracking και στην επιτήρηση μέσω τεχνητής νοημοσύνης: αυτό είναι το concept του νεοφυούς εγχειρήματος Urban Privacy από τη Λειψία. Εδώ και αρκετά χρόνια, η Νικόλ Σέλερ και ο Ντάνιελ Πρόις σχεδιάζουν προϊόντα όπως μπουφάν κατά του εντοπισμού. Οι χρήστες τους δεν γίνονται βέβαια αόρατοι, αλλά είναι πολύ πιο δύσκολο να εντοπιστούν.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Στα μπουφάν υπάρχει ένα μοτίβο που θυμίζει πρόσωπο και μπερδεύει τις κάμερες τεχνητής νοημοσύνης. Η ασύμμετρη και χαλαρή γραμμή κάνει επίσης πιο δύσκολο για το λογισμικό να αποδώσει φύλο στο άτομο που καταγράφεται.
«Το βασικό πρόβλημα είναι απλώς ότι δεν ξέρουμε πού καταλήγουν τα δεδομένα», εξηγεί η σχεδιάστρια Νικόλ Σέλερ. Τα ψηφιακά δεδομένα είναι η νέα πηγή πόρων. Ως παράδειγμα αναφέρει τον όμιλο Meta, μητρική εταιρεία του Instagram, που, μεταξύ άλλων, πουλάει γυαλιά ηλίου με κάμερες.
Το προϊόν-«χίτ» του start-up είναι μια θήκη για smartphone που αποσυνδέει πλήρως το κινητό από το δίκτυο. Σταματά και το GPS tracking, ώστε το τηλέφωνο να μην μπορεί πλέον να εντοπιστεί.
Εσάρπα με QR κωδικό: Προστασία από ανεπιθύμητες φωτογραφίες
«Η ιδέα για την Urban Privacy γεννήθηκε στα χρόνια που σπούδαζα σχεδιασμό μόδας», λέει η Σέλερ. «Τότε δούλευα πάνω σε πρότζεκτ “counter surveillance”, δηλαδή αντιπαρακολούθησης. Τα συστήματα επιτήρησης έχουν στόχο να συλλέγουν ταυτότητες, ενώ η μόδα εκφράζει προς τα έξω την ταυτότητα. Γι’ αυτό θεωρώ ενδιαφέρον αυτό το πεδίο έντασης: να χρησιμοποιούμε τη μόδα για να προστατεύουμε την ταυτότητα, αλλά ταυτόχρονα να ευαισθητοποιούμε για το θέμα, ακριβώς επειδή είναι τόσο εντυπωσιακή.»
Πράγματι, τα προϊόντα τραβούν τα βλέμματα, όπως το κασκόλ με QR κωδικό. Όταν κάποιος προσπαθεί να το φωτογραφίσει, στην οθόνη εμφανίζεται ένας σύνδεσμος: no-photos-pls.com, στα γερμανικά: «keine Fotos bitte», δηλαδή «παρακαλώ, όχι φωτογραφίες».
«Έχουμε την αίσθηση ότι το ενδιαφέρον και η ευαισθητοποίηση γύρω από το θέμα αυξάνονται, ότι περισσότεροι άνθρωποι ασχολούνται με αυτό και ότι αποκτά μεγαλύτερη ορατότητα σε πολλές πλατφόρμες, κάτι πολύ θετικό. Και βλέπουμε ότι ο κόσμος αντιδρά περισσότερο», εξηγεί ο Ντάνιελ Πρόις. Μια ανάγκη που, με τον αυξανόμενο ρόλο της τεχνολογίας στην καθημερινή ζωή, μπορεί να γίνει ακόμη πιο έντονη τα επόμενα χρόνια.
Ο Ντόμπριντ ζητά έξυπνες κάμερες στους σιδηροδρομικούς σταθμούς
Οι κάμερες στον δημόσιο χώρο πολλαπλασιάζονται. Τον Μάρτιο, ο ομοσπονδιακός υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ (CSU) ανακοίνωσε το σχέδιό του να εξοπλίσει τους σιδηροδρομικούς σταθμούς με έξυπνες κάμερες που συλλέγουν βιομετρικά δεδομένα.
Η ΜΚΟ AlgorithmWatch ασκεί κριτική στο σχέδιο: «Η AlgorithmWatch έχει επισημάνει επανειλημμένα ότι τα προτεινόμενα μέτρα επιτήρησης δημιουργούν τις προϋποθέσεις για καθολική παρακολούθηση όλων των ανθρώπων στον δημόσιο χώρο και θα σήμαιναν το τέλος της ανωνυμίας. Η μόνιμη απειλή παρακολούθησης αποθαρρύνει τους πολίτες από το να είναι πολιτικά ενεργοί ή από το να συμμετέχουν σε ορισμένες δραστηριότητες, όπως για παράδειγμα να επισκεφθούν μια υπηρεσία συμβουλευτικής για άμβλωση.»
Αντίθετα, η Ένωση Αστυνομικών (GdP) τάσσεται υπέρ της βιντεοεπιτήρησης με τεχνητή νοημοσύνη στους σταθμούς, όπως αναφέρει στην Euronews: «Η GdP θεωρεί ότι η χρήση συστημάτων βίντεο που υποστηρίζονται από τεχνητή νοημοσύνη στον δημόσιο χώρο αποτελεί ουσιαστική ενίσχυση της αστυνομικής εργασίας. Με δεδομένες τις ολοένα περισσότερες επιχειρησιακές ανάγκες, τους περιορισμένους ανθρώπινους πόρους και τον όγκο των δεδομένων, τέτοια συστήματα μπορούν να βοηθήσουν στον ταχύτερο εντοπισμό ύποπτων περιστατικών, στην πιο στοχευμένη υποστήριξη των δυνάμεων και στην επιτάχυνση της ανάλυσης του οπτικού υλικού.»
Έξυπνες κάμερες χρησιμοποιούνται ήδη σε αρκετές πόλεις, συνήθως όμως χωρίς βιομετρική ανάλυση. Τα άτομα που καταγράφονται απεικονίζονται αντί γι’ αυτό ως γραμμές. Εξαίρεση αποτελεί το ομόσπονδο κρατίδιο της Έσσης.
Η αστυνομία εκεί δοκιμάζει, μεταξύ άλλων στην περιοχή του σταθμού της Φρανκφούρτης, συστήματα βιομετρικής αναγνώρισης προσώπου σε πραγματικό χρόνο. Στόχος είναι να εντοπίζονται άτομα που ενδέχεται να σχεδιάζουν τρομοκρατικές επιθέσεις. Με τον ίδιο τρόπο σχεδιάζει η αστυνομία να αναγνωρίζει και αγνοούμενους ή θύματα απαγωγής.