Έγγραφο που είδε το Euronews διαβεβαιώνει ότι και οι 32 σύμμαχοι του ΝΑΤΟ, μαζί με τις ΗΠΑ, παραμένουν δεσμευμένοι στην αρχή της συλλογικής άμυνας ενόψει συνόδου στην Άγκυρα
Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ αναμένεται να επαναβεβαιώσουν την ακλόνητη δέσμευσή τους στο Άρθρο 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ και να επισημάνουν ότι η Ρωσία συνιστά «μακροπρόθεσμη απειλή για την ευρωατλαντική ασφάλεια και σταθερότητα» στην τελική διακήρυξη της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα την επόμενη εβδομάδα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Αντίγραφο του εγγράφου που είδε το Euronews περιλαμβάνει διακήρυξη ότι «το Ιράν δεν μπορεί ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο» και δεσμεύεται για επιπλέον στήριξη προς την Ουκρανία ύψους 70 δισ. ευρώ, με «τουλάχιστον ισοδύναμα επίπεδα» βοήθειας να ακολουθούν το 2027.
Η διακήρυξη αποτελεί το προκαθορισμένο τελικό κείμενο της συνόδου, καρπό διαπραγμάτευσης μεταξύ και των 32 συμμάχων, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ. Αν και το έγγραφο έχει συμφωνηθεί σε επίπεδο πρέσβεων, οι ηγέτες θα πρέπει να το εγκρίνουν στο τέλος της συνόδου στις 8 Ιουλίου.
«Η Διακήρυξη της Άγκυρας θα δημοσιοποιηθεί μόλις συμφωνηθεί από τους ηγέτες των Συμμάχων στη σύνοδο του ΝΑΤΟ την Τετάρτη», δήλωσε εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ στο Euronews.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η φαινομενική επιβεβαίωση από την Ουάσινγκτον ότι συναινεί στη συλλογική άμυνα ολόκληρης της συμμαχίας. Η αρχή «επίθεση σε έναν σημαίνει επίθεση σε όλους» αποτελεί θεμέλιο της ύπαρξης του ΝΑΤΟ και κατά καιρούς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει αμφισβητήσει αν η κυβέρνησή του την υποστηρίζει πλήρως.
Ο Τραμπ στο παρελθόν αρνήθηκε να εγγυηθεί ότι οι ΗΠΑ θα έσπευδαν σε βοήθεια ευρωπαϊκών χωρών που, κατά την άποψή του, δεν καταβάλλουν το «δίκαιο μερίδιό» τους για την ασφάλεια και την άμυνα.
Στη σύνοδο της επόμενης εβδομάδας, τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ θα επιχειρήσουν να πείσουν την κυβέρνηση Τραμπ ότι το βάρος της ευθύνης για την ευρωπαϊκή ασφάλεια έχει μετατοπιστεί από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, καθώς η συμμαχία κινείται πλέον προς ένα «ΝΑΤΟ 3.0» – ένα αναμορφωμένο πλαίσιο ασφάλειας με την Ευρώπη στο τιμόνι της δικής της άμυνας.
Ωστόσο, οι τελευταίοι έξι μήνες ήταν ιδιαίτερα ταραχώδεις για το ΝΑΤΟ και, παρότι τα στοιχεία δείχνουν εκτίναξη των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη και τον Καναδά, δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι ο Τραμπ είναι διατεθειμένος να αναγνωρίσει χωρίς επιφυλάξεις τις καλύτερες προσπάθειες των συμμάχων του.
«Δεν ήταν εκεί για εμάς»
Τον Ιανουάριο, ο Τραμπ αρνήθηκε να αποκλείσει τη χρήση στρατιωτικής ισχύος για να «καταλάβει» τη Γροιλανδία – μια ημιαυτόνομη περιοχή του συμμάχου στο ΝΑΤΟ, της Δανίας. Και το βράδυ της Πέμπτης επανέλαβε το γνωστό του αφήγημα ότι οι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ εγκατέλειψαν τις ΗΠΑ στην επιχείρησή τους κατά του Ιράν, χαρακτηρίζοντας «γελοία» τη συνέχιση της «μονόπλευρης» σχέσης της Ουάσινγκτον με το ΝΑΤΟ.
«Δεν ήταν εκεί για εμάς!!!» έγραψε ο Τραμπ στη δική του διαδικτυακή πλατφόρμα Truth Social.
Ενώ οι σύμμαχοι των ΗΠΑ ευελπιστούν βραχυπρόθεσμα να γυρίσουν σελίδα, κύριος στόχος τους είναι να θωρακίσουν μακροπρόθεσμα την άμυνα της ηπείρου μέσω των δικών τους επενδύσεων, καθώς οι ΗΠΑ έχουν ήδη ξεκαθαρίσει την πρόθεσή τους να αποσυρθούν από τη συμβατική στήριξη της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Τον Μάιο, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι μειώνουν το διαθέσιμο στρατιωτικό δυναμικό για το ΝΑΤΟ ακόμη και σε περιόδους πολέμου, με διάφορα βομβαρδιστικά μεγάλου βεληνεκούς, μαχητικά αεροσκάφη, υποβρύχια και πολεμικά πλοία να μην τίθενται πλέον στη διάθεση της Ευρώπης σε περίπτωση σύρραξης.
«Οι σύμμαχοι ενημερώθηκαν ότι θα μειώσουμε όσα παρέχουμε για το μοντέλο δυνάμεων του ΝΑΤΟ», δήλωσε σε δημοσιογράφους ο πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Μέθιου Γουίτακερ, σε ενημέρωση στις Βρυξέλλες την Τετάρτη, προσθέτοντας ότι οι Ευρωπαίοι «δεν μπορούν να είναι τζαμπατζήδες σε βάρος των Αμερικανών φορολογουμένων».
Σύμφωνα με πληροφορίες του Euronews, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, θα επισημάνει ότι η Ευρώπη και ο Καναδάς αύξησαν τις βασικές αμυντικές τους δαπάνες κατά 20% σε ετήσια βάση. Πηγή με γνώση του θέματος ανέφερε στο Euronews ότι το ποσό για το 2025 και το 2026 συνολικά αντιστοιχεί σε περίπου 258 δισ. δολάρια (225 δισ. ευρώ) σε πρόσθετες επενδύσεις.
Ο Ρούτε θα υπογραμμίσει επίσης ότι οι σύμμαχοι έχουν δαπανήσει 1 τρισ. δολάρια (870 δισ. ευρώ) για την άμυνα από την πρώτη θητεία του Τραμπ. Βαφτίζοντάς το «το τρισεκατομμύριο του Τραμπ», θα αναφέρει ότι αυτή η ιστορική δαπάνη πρέπει πλέον να μεταφραστεί σε ικανότητες άμεσης μάχης «μέσω διατλαντικής συνεργασίας».
Ο Ρούτε θα τονίσει ακόμη ότι απαιτούνται περισσότερα στρατεύματα για να υλοποιηθεί η υπόσχεση του ΝΑΤΟ 3.0 και ότι η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία οφείλει να συνεχίσει να πιέζει για την επέκταση και ενίσχυση της παραγωγικής της ικανότητας.