Χαρακτηρίζει την επιλογή ως «αχρείαστη και απρόκλητη κλιμάκωση» από τον Ουκρανό πρόεδρο, αναζωπυρώνοντας τις εντάσεις Βαρσοβίας–Κιέβου
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την Τετάρτη τροπολογία που επέκρινε την απόφαση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι να δώσει σε μια επίλεκτη ουκρανική στρατιωτική μονάδα το όνομα του Ουκρανικού Επαναστατικού Στρατού (UPA) της περιόδου του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, κίνηση που έχει προκαλέσει διπλωματική ένταση με την Πολωνία.
Μεγάλη πλειοψηφία των ευρωβουλευτών ψήφισε υπέρ της τροπολογίας, η οποία εξέφραζε λύπη για την «πρόσφατη αχρείαστη και απρόκλητη κλιμάκωση» από τον Ουκρανό πρόεδρο, υπενθυμίζοντας παράλληλα τη σταθερή στήριξη της Πολωνίας προς την Ουκρανία στη μάχη της κατά της ρωσικής εισβολής.
Την τροπολογία κατέθεσε ο Πολωνός ευρωβουλευτής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Αντρέι Χαλίτσκι, μαζί με τον Γερμανό συνάδελφό του Μίχαελ Γκάλερ, και εντάχθηκε σε έκθεση που αξιολογεί την πορεία της Ουκρανίας προς την ένταξη στην ΕΕ.
Στην Ουκρανία, ο UPA τιμάται ευρέως για τον ρόλο του στην αντίσταση κατά της σοβιετικής κυριαρχίας και στον αγώνα για την ουκρανική ανεξαρτησία.
Στην Πολωνία όμως, συνδέεται κυρίως με τη σφαγή της Βολυνίας την περίοδο 1943–45, κατά την οποία σκοτώθηκαν δεκάδες χιλιάδες Πολωνοί υπό ναζιστική κατοχή. Η Πολωνία έχει αναγνωρίσει τη σφαγή ως γενοκτονία, χαρακτηρισμό που η Ουκρανία έχει απορρίψει.
Σε αντίδραση στην απόφαση του Ζελένσκι, ο Πολωνός πρόεδρος Καρόλ Ναβρότσκι αφαίρεσε από τον Ουκρανό πρόεδρο το Τάγμα του Λευκού Αετού, την ανώτατη κρατική τιμή της Πολωνίας, που του είχε απονεμηθεί το 2023.
Η διπλωματική αντιπαράθεση επηρέασε και το πρόσφατο Συνέδριο για την Ανασυγκρότηση της Ουκρανίας στο Γκντανσκ, όπου τον Ζελένσκι αντικατέστησε η πρωθυπουργός της Ουκρανίας Γιούλια Σβιριέντενκο. Μπορεί επίσης να επηρεάσει τη δημόσια στήριξη στην Πολωνία για την υποψηφιότητα ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ, καθώς το 60% των Πολωνών πολιτών δηλώνει αντίθετο, σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση.
Ο Ζελένσκι πρόσφατα παραδέχθηκε ότι υπάρχουν «κάποιες εσωτερικές εκκρεμότητες» μεταξύ Ουκρανίας και Πολωνίας, συνδεδεμένες με «δυσκολίες στην κοινή μας ιστορία», καλώντας τις δύο πλευρές να συσπειρωθούν απέναντι στη Ρωσία και να ζουν περισσότερο «στο μέλλον παρά στο παρελθόν».
Ευρεία στήριξη στην καταδίκη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Το κείμενο του Κοινοβουλίου εκφράζει λύπη για αυτό που χαρακτηρίζει «περιφρόνηση των πολωνικών ευαισθησιών και της οδύνης που συνδέεται με τις εκτιμώμενες δεκάδες χιλιάδες των θυμάτων του UPA και τις οικογένειές τους» στην απόφαση του Ζελένσκι.
Οι ευρωβουλευτές θεωρούν επίσης ότι η απόφαση του Ζελένσκι «υπονομεύει τις σχέσεις καλής γειτονίας» και «δεν συνάδει με τις ευρωπαϊκές αξίες», ζητώντας αποκλιμάκωση και συμφιλίωση μεταξύ Κιέβου και Βαρσοβίας.
«[Πρόκειται για] ένα πολύ ισχυρό μήνυμα, μια προειδοποίηση προς τις ουκρανικές αρχές να μην προκαλούν αρνητικά συναισθήματα και να μην ενεργούν ενάντια στις ευρωπαϊκές αξίες», δήλωσε ο ευρωβουλευτής Χαλίτσκι στο Euronews μετά την ψηφοφορία. «Πρέπει να σκεφτούν πώς θα γίνουν μέρος της Ένωσής μας. Αν θέλουν να είναι [μέρος της], οφείλουν να σέβονται τους κοινούς κανόνες», πρόσθεσε.
Παρά την τροπολογία για τη στρατιωτική μονάδα UPA, το ψήφισμα του Κοινοβουλίου επαναβεβαιώνει τη στήριξη προς την Ουκρανία απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα και αναγνωρίζει την πρόοδο της χώρας προς την ένταξη στην ΕΕ.
Οι ευρωβουλευτές τόνισαν ότι «το μέλλον της Ουκρανίας βρίσκεται στην ΕΕ» και χαρακτήρισαν την ευρωπαϊκή της ολοκλήρωση «στρατηγική προτεραιότητα για την Ένωση».