Δεκαετής μάχη για τα ταξίδια με αεροπλάνο: το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εγκρίνει την πρώτη αναθεώρηση εδώ 22 χρόνια με ενώσεις καταναλωτών και αεροπορικές εταιρείες να εκφράζουν παράπονα
Την ώρα που εκατομμύρια πολίτες της ΕΕ σχεδιάζουν τις καλοκαιρινές τους διακοπές, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδωσε αυτή την εβδομάδα το πράσινο φως για την ενίσχυση των δικαιωμάτων όσων ταξιδεύουν με αεροπλάνο,
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο κανονιστικός κώδικας για τα αεροπορικά ταξίδια βρίσκονταν εν ισχύ από το 2004 και τώρα θα επικαιροποιηθεί για πρώτη φορά μετά από 22 χρόνια.
Οι κανόνες αποσκοπούν στο να διασφαλίσουν ότι οι επιβάτες προστατεύονται επαρκώς από προβλήματα στα ταξίδια τους, όπως άρνηση επιβίβασης και καθυστερήσεις ή ακυρώσεις πτήσεων. Με συντριπτική πλειοψηφία, 646 μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ψήφισαν υπέρ των νέων κανόνων κατά την ολομέλεια της Τρίτης, γεγονός που σημαίνει ότι η Ένωση διαθέτει πλέον ένα νέο πλαίσιο κανόνων.
«Είναι η μεγαλύτερη βελτίωση στα δικαιώματα των επιβατών από τις αρχές του αιώνα», δήλωσε στο Euronews ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο ευρωβουλευτής Αντρέι Νοβάκοφ (ΕΛΚ, Βουλγαρία). «Σήμερα έχουμε δικαιώματα που δεν μένουν στο έδαφος όταν απογειώνεστε».
Η τελική συμφωνία, στην οποία κατέληξαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ τον περασμένο μήνα, βρισκόταν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων από τότε που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε, το 2013, την αναθεώρηση του πλαισίου για τα δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών εταιρειών.
'Πραγματική πρόοδος, αλλά όχι ό,τι ελπίζαμε'
Οι αποζημιώσεις μεταξύ 250 και 600 ευρώ σε περίπτωση ακύρωσης πτήσης ή καθυστέρησης άνω των τριών ωρών ισχύουν ήδη και δεν θα αλλάξουν. Ωστόσο, οι οικογένειες που ταξιδεύουν με παιδιά κάτω των 14 ετών δεν θα χρεώνονται πλέον επιπλέον για να κάθονται μαζί. Μια ακόμη νέα πρόβλεψη είναι ότι οι τιμές των εισιτηρίων που εμφανίζονται στο διαδίκτυο θα περιλαμβάνουν πάντοτε ένα δωρεάν τεμάχιο χειραποσκευής.
«Διατηρήσαμε το status quo και βελτιώσαμε την ποιότητα και την έκταση των δικαιωμάτων των αεροπορικών επιβατών», είπε ο Νοβάκοφ, ο οποίος χαιρέτισε το γεγονός ότι οι αναθεωρημένοι κανόνες θα «μειώσουν τη διοικητική επιβάρυνση για τους επιβάτες όταν χρειάζεται αποζημίωση. Πλέον, οι αεροπορικές εταιρείες θα επικοινωνούν με τους πολίτες για να εξηγήσουν πώς θα την λάβουν».
Οι ενώσεις καταναλωτών, ωστόσο, εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές.
«Οι νέοι κανόνες καθιστούν πιο σαφή τη διαδικασία διεκδίκησης αποζημίωσης για τους καταναλωτές, αλλά δεν την κάνουν ευκολότερη. Η απώλεια των προ-συμπληρωμένων εντύπων αιτήσεων στο παρά ένα ήταν μεγάλη απώλεια», δήλωσε στο Euronews η Ολίβια Μπράουν, υπεύθυνη πολιτικής στην ένωση καταναλωτών Euroconsumers.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε ζητήσει να επιβληθεί υποχρέωση στις αεροπορικές εταιρείες να παρέχουν προ-συμπληρωμένα έντυπα αιτήσεων στους επιβάτες που υφίστανται αναστάτωση στο ταξίδι τους, εντός 48 ωρών από το περιστατικό, αλλά η απαίτηση αυτή αφαιρέθηκε κατά τις διαπραγματεύσεις με τα κράτη της ΕΕ.
«Αυτό θα ήταν πραγματικά ένα απτό όφελος για τους καταναλωτές», πρόσθεσε η Μπράουν.
«Ό,τι πετύχαμε συνιστά πραγματική πρόοδο, αλλά θα έλεγα ψέματα αν ισχυριζόμουν ότι είναι η μεγάλη νίκη που περίμεναν οι επιβάτες», είπε η Μπράουν, προσθέτοντας ότι τα ποσά αποζημίωσης που καθορίστηκαν το 2004 δεν είναι απαραίτητα επαρκή.
«Οι τιμές συνεχίζουν να αυξάνονται και η έρευνά μας για την οικονομική δυνατότητα του 2026 έδειξε ότι το 47% των συμμετεχόντων δήλωσε πως δυσκολεύεται να πληρώσει για τις διακοπές του».
Η ίδια λύση δεν ταιριάζει σε όλους
Το αποτέλεσμα όσον αφορά τις αποζημιώσεις ήταν επίσης απογοητευτικό για τις ενώσεις αεροπορικών εταιρειών, όπως η European Regions Airline Association (ERAA), η οποία ανέφερε σε ανακοίνωσή της ότι από την τελική συμφωνία «δεν υπάρχουν νικητές».
Μιλώντας στο Euronews, η γενική διευθύντρια της ERAA, Μονσεράτ Μπαρίγια, επέκρινε το γεγονός ότι όλες οι αεροπορικές εταιρείες υπόκεινται σε «ενιαίο ποσό αποζημίωσης».
Η Μπαρίγια δήλωσε ότι «η συμφωνία θα μπορούσε να είναι δικαιότερη», καθώς η προσέγγιση τύπου one-size-fits-all του νέου πλαισίου «δεν λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές συνθήκες των περιφερειακών αεροπορικών εταιρειών». Εξήγησε ότι κάποιες φορές η αποζημίωση «υπερβαίνει με ευκολία την αρχική τιμή του εισιτηρίου για πολλές περιφερειακές διαδρομές».
Υποστήριξε επίσης ότι οι διαπραγματευτές δεν έλαβαν υπόψη πως οι περιφερειακές αεροπορικές εταιρείες λειτουργούν με μικρότερους στόλους, χρησιμοποιούν τα ίδια αεροσκάφη καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας και διαθέτουν λιγότερους πόρους και μικρότερη δυνατότητα αντιμετώπισης των έκτακτων αναγκών.
Σε αντίθεση με την Euroconsumers, όμως, η Μπαρίγια χαιρέτισε την κατάργηση των προ-συμπληρωμένων εντύπων αιτήσεων από την τελική συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι η υποχρέωση αυτή θα μπορούσε να βλάψει τις μικρότερες αεροπορικές εταιρείες με περιορισμένο προσωπικό και ψηφιακές υποδομές.
«Οι πόροι θα είχαν μεταφερθεί από τη διαχείριση των προβλημάτων στην ανάπτυξη πολύπλοκων συστημάτων πληροφορικής», είπε.
Η ERAA καλωσόρισε επίσης τις νέες απαιτήσεις διαφάνειας και το γεγονός ότι οι αεροπορικές εταιρείες θα έχουν πλέον νομική υποχρέωση να παρέχουν ενεργά στους επιβάτες τις πληροφορίες που χρειάζονται για να υποβάλουν αιτήματα αποζημίωσης.
Η συμφωνία που παραλίγο να μην υπάρξει
Για την Μπαρίγια, η συμφωνία επισπεύστηκε για πολιτικούς λόγους. «Ήταν μια μεγάλη σύγκρουση μεταξύ Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου και υπήρχε πίεση να κλείσει η συμφωνία», είπε.
Άλλοι, πάντως, υποστηρίζουν ότι οι διαπραγματευτές εξασφάλισαν την καλύτερη δυνατή συμφωνία, δεδομένου του πολιτικού πλαισίου και των συνθηκών.
«Βρεθήκαμε μια ανάσα από το να μην υπάρξει καθόλου συμφωνία», είπε στο Euronews ο ευρωβουλευτής Νοβάκοφ. Ο διαπραγματευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επιτέθηκε επίσης στις κυβερνήσεις της ΕΕ, οι οποίες, όπως υποστήριξε, επιχείρησαν να αποδυναμώσουν τα δικαιώματα των επιβατών.
«Πιστεύω ότι πολλές αεροπορικές εταιρείες ασκούν επιρροή στους υπουργούς Μεταφορών των κρατών μελών της ΕΕ», είπε, αναφερόμενος στις διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο της ΕΕ.
Ειδικότερα, ο Νοβάκοφ υπογράμμισε τις προτάσεις για μείωση της αποζημίωσης από 600 σε 83 ευρώ και για αύξηση του ορίου καθυστέρησης που δίνει δικαίωμα σε αποζημίωση από τρεις σε πέντε ώρες. «Μέχρι εκεί έφτασαν. Ήταν μια τεράστια προσπάθεια να αποδυναμωθούν τα δικαιώματα των επιβατών».
Η Ολίβια Μπράουν από την Euroconsumers επέκρινε επίσης αυτές τις προσπάθειες, λέγοντας ότι συνιστούν σοβαρό πλήγμα στην εμπιστοσύνη των καταναλωτών: «Η υποχώρηση σε κάτι τόσο θεμελιώδες όσο τα δικαιώματα αποζημίωσης, που ισχύουν εδώ και 20 χρόνια, δείχνει πλήρη άγνοια της κατάστασης που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές», είπε η Μπράουν.
Πρόσθεσε ακόμη ότι οι αεροπορικές εταιρείες θα ωφεληθούν από τη μεγαλύτερη εμπιστοσύνη των καταναλωτών: «Διαθέτουμε μια εσωτερική αγορά 450 εκατομμυρίων καταναλωτών. Μπορείτε να την αξιοποιήσετε μόνο αν είστε διατεθειμένοι να οικοδομήσετε στήριξη και εμπιστοσύνη σε αυτήν».
Οι νέοι κανόνες θα τεθούν σε ισχύ το 2027, αλλά η Μπαρίγια δεν αναμένει σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία των αεροπορικών εταιρειών, υποστηρίζοντας ότι «δεν υπάρχει ουσιαστική διαφορά σε σχέση με όσα ίσχυαν μέχρι σήμερα».
«Θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει κάτι διαφορετικό. Είχαμε μάλιστα καλές συζητήσεις με τις ενώσεις επιβατών και υπάρχουν ορισμένα θετικά στοιχεία. Αλλά νομίζω ότι για όλους αφήνει μια γλυκόπικρη γεύση», κατέληξε.