Ο πρώην Ιταλός πρωθυπουργός δηλώνει στο Euronews: για να ανταγωνιστεί Ουάσιγκτον και Πεκίνο, η ΕΕ πρέπει να παραμείνει ενωμένη· η πραγματική μάχη είναι για την ευρωπαϊκή κυριαρχία.
Τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να προτάξουν την κυριαρχία του μπλοκ έναντι της εθνικής ανεξαρτησίας, προκειμένου να είναι ανταγωνιστικά απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, δήλωσε στο Euronews ο Ενρίκο Λέτα, χαρακτηρίζοντας τις δύο αντίπαλες οικονομίες της ΕΕ «γίγαντες».
Οι δηλώσεις του έρχονται ενόψει κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων το 2027, το αποτέλεσμα των οποίων θα μπορούσε να έχει βαθιές συνέπειες για την πολιτική ισορροπία στην ΕΕ, ιδίως όσον αφορά τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία.
Η απόφαση της Μαρίν Λεπέν την περασμένη εβδομάδα να κατέβει στην προεδρική κούρσα έχει προκαλέσει φόβους στις Βρυξέλλες για ρήγμα στις σχέσεις με το Παρίσι. Η επικεφαλής του Εθνικού Συναγερμού είχε εκστρατεύσει υπέρ της εξόδου της Γαλλίας από τη ζώνη του ευρώ πριν από μια δεκαετία.
Έκτοτε έχει αλλάξει γραμμή, δεσμευόμενη να αναμορφώσει την Ευρωπαϊκή Ένωση εκ των έσω και υπερασπιζόμενη ένα μπλοκ κυρίαρχων κρατών.
Ο Λέτα δήλωσε στο πρόγραμμα συνεντεύξεων του Euronews 12 Minutes With ότι η αντίληψη πως η εθνική κυριαρχία μπορεί να υπερισχύσει της ευρωπαϊκής κυριαρχίας στο σημερινό περίπλοκο οικονομικό περιβάλλον είναι «εσφαλμένη».
«Η εθνική κυριαρχία είναι σαν να στέλνεις ένα δώρο στους Αμερικανούς και στους Κινέζους», είπε ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας, ο οποίος είναι σήμερα κοσμήτορας του IE University (Universidad Instituto de Empresa) και πρόεδρος του Ινστιτούτου Ζακ Ντελόρ.
«Πρέπει να είμαστε απολύτως σαφείς σε αυτό, γιατί η εθνική κυριαρχία δεν βρίσκεται στη σωστή κλίμακα. Η κατάλληλη κλίμακα για να είμαστε ανταγωνιστικοί απέναντι στους Αμερικανούς και τους Κινέζους είναι η ευρωπαϊκή», εξήγησε, προσθέτοντας ότι γι’ αυτό «η πραγματική μάχη αφορά την ευρωπαϊκή κυριαρχία».
Συνέχισε λέγοντας ότι αυτό μπορεί να γίνει διατηρώντας τις εθνικές ταυτότητες, παραπέμποντας στην εισαγωγή του ευρώ, την αντικατάσταση των παλαιών εθνικών νομισμάτων και την πολιτική αντίδραση που είχε προκαλέσει.
«Θυμάμαι ότι στη χώρα μου, την Ιταλία, αλλά και στη Γαλλία ή τη Γερμανία, υπήρχε έντονος σκεπτικισμός, επειδή ο κόσμος φοβόταν ότι θα χάσει την ταυτότητά του μαζί με το εθνικό νόμισμα», είπε ο Λέτα.
«Σήμερα όμως έχουμε το ευρώ, που είναι μια τεράστια επιτυχία και χάρη στο ευρώ είμαστε ισχυρότεροι στον κόσμο. Και το πιο σημαντικό είναι ότι δεν χάσαμε τις ταυτότητές μας· παραμένουμε Ιταλοί, Γάλλοι, Ισπανοί, Γερμανοί, με το ευρώ».
Ο πρώην πρωθυπουργός υποστήριξε ότι, για τον ίδιο λόγο, η ΕΕ μπορεί να κάνει κάτι αντίστοιχο στην ενέργεια, τη συνδεσιμότητα και στις χρηματοπιστωτικές αγορές. «Μπορούμε να γίνουμε πιο ανταγωνιστικοί χωρίς να χάσουμε τις ταυτότητές μας».
«Η Γροιλανδία άλλαξε τα δεδομένα»
Η ενσωμάτωση αυτών των κρίσιμων τομέων – η δημιουργία μιας ενεργειακής ένωσης, η ενοποίηση των ψηφιακών υπηρεσιών και ο τερματισμός του κατακερματισμού των κεφαλαιαγορών – αποτέλεσε κεντρικό θέμα στην έκθεση του Λέτα για το 2024 με τίτλο Much More Than a Market.
Η έκθεση ενέπνευσε το σχέδιο μάχης της ΕΕ για να καταστήσει την Ευρώπη πιο ανταγωνιστική, τον οδικό χάρτη One Europe, One Market, ο οποίος συζητήθηκε από τον Λέτα και τους υπουργούς στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων στις Βρυξέλλες την Τρίτη.
Η Ένωση έχει δεχθεί εδώ και χρόνια κριτική, και από τον ίδιο τον Λέτα, για την εξαιρετικά αργή αντίδρασή της στις παγκόσμιες οικονομικές προκλήσεις.
Ωστόσο, υποστήριξε ότι «βλέπει μια επιτάχυνση» μετά τη συνάντηση εργασίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Φεβρουάριο στο κάστρο Άλντεν Μπίσεν στο Βέλγιο, όπου οι ηγέτες της ΕΕ συζήτησαν την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ένωσης και την εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς.
«Αλλά ο πολιτικός λόγος για αυτή την επιτάχυνση, για μένα, συνδέεται με την κρίση της Γροιλανδίας, που άλλαξε τα πάντα», πρόσθεσε ο Λέτα, αναφερόμενος στη φιλοδοξία του προέδρου Τραμπ να αποκτήσει τη Γροιλανδία, το πλούσιο σε ορυκτά αυτόνομο έδαφος του Βασιλείου της Δανίας.
«Αυτό λειτούργησε ως ένα είδος ισχυρής ώθησης για τους Ευρωπαίους ηγέτες να πουν: “Τώρα πρέπει να σοβαρευτούμε στην εφαρμογή των δύο εκθέσεων, στην υλοποίησή τους και στην προσπάθεια ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ενιαίας αγοράς”».
«Οι επενδύσεις στην ΕΕ προσφέρουν στους πολίτες καλύτερη απόδοση στις αποταμιεύσεις τους»
Ένα από τα βασικά αιτήματα της έκθεσης Λέτα του 2024 είναι η περαιτέρω ενοποίηση των σήμερα κατακερματισμένων χρηματοπιστωτικών αγορών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μια Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investments Union – SIU), σχεδιασμένη να κινητοποιήσει ιδιωτικά κεφάλαια και να καλύψει το χάσμα μεταξύ του υψηλού ποσοστού τραπεζικών καταθέσεων των Ευρωπαίων και των χρηματοδοτικών αναγκών των επιχειρήσεων.
«Είμαστε η ήπειρος των αποταμιεύσεων και των αποταμιευτών. Είμαστε πρώτοι σε αυτό, αλλά αξιοποιούμε τις αποταμιεύσεις μας πολύ άσχημα», είπε ο Λέτα.
Σύμφωνα με την έκθεση Λέτα, στην ΕΕ υπάρχουν ιδιωτικές αποταμιεύσεις ύψους 33 τρισ. ευρώ, όμως περίπου 300 δισ. ευρώ από τις αποταμιεύσεις των ευρωπαϊκών νοικοκυριών κατευθύνονται εκτός ευρωπαϊκών αγορών, κυρίως προς την αμερικανική οικονομία.
«Η τοποθέτηση των αποταμιεύσεων σε λογαριασμούς Savings and Investments, με ένα ευρωπαϊκό σήμα αποταμίευσης, θα τους προσφέρει καλύτερη απόδοση από αυτή που έχουν σήμερα», εξήγησε ο Λέτα.
Πρόσθεσε επίσης ότι πρέπει να δημιουργηθεί μια γέφυρα ανάμεσα στις αποταμιεύσεις και τις επενδύσεις στην «πραγματική οικονομία», υποστηρίζοντας ότι γι’ αυτό, για παράδειγμα, οι ΗΠΑ προηγούνται στην κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης.
«Αυτό δεν γίνεται με δημόσιο χρήμα, αλλά με ιδιωτικά κεφάλαια και επενδύσεις, εφικτές χάρη στη φύση της χρηματοπιστωτικής τους αγοράς», είπε ο Λέτα.
«Τη δεκαετία του ’90 πουλούσαμε τα κινητά μας τηλέφωνα στους Αμερικανούς καταναλωτές. Πρέπει να επιστρέψουμε σε εκείνη την περίοδο, όπου οι Ευρωπαίοι ήταν καλοί στην καινοτομία και την τεχνολογία, και για να το πετύχουμε αυτό χρειαζόμαστε αυτές τις ιδιωτικές επενδύσεις».