Στην επέτειο, πέντε χρόνια μετά τη λεγόμενη “καταστροφή του αιώνα” στην κοιλάδα Άρ, ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς μεταβαίνει στο Άρβάιλερ. Εκεί, οι εργασίες ανοικοδόμησης δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί
Πέντε χρόνια μετά τις καταστροφικές πλημμύρες στην κοιλάδα Άρταλ (Ahrtal) της Γερμανίας, που χαρακτηρίστηκαν και ως «καταστροφή του αιώνα», η ανασυγκρότηση δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, από την πλημμύρα, που έπληξε κυρίως τη Ρηνανία-Παλατινάτο και τη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, έχασαν τη ζωή τους πάνω από 180 άνθρωποι.
Στην εκδήλωση μνήμης στην αγορά της πόλης Μπαντ Νόινάαρ-Άρβαϊλερ, ο χριστιανοδημοκράτης πρωθυπουργός της Ρηνανίας-Παλατινάτου, Γκόρντον Σνάιντερ, επρόκειτο να υποδεχθεί και τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς. Πιθανότατα όχι άσχετα με την καταστροφική πλημμύρα στο Άρταλ, το SPD είχε χάσει τις περιφερειακές εκλογές στη Ρηνανία-Παλατινάτο.
Το βράδυ και τη νύχτα από τις 14 προς τις 15 Ιουλίου 2021 έπεσαν στην περιοχή Άρταλ μέσα σε 24 ώρες έως και 150 λίτρα βροχής ανά τετραγωνικό μέτρο. Μετά από μια ιδιαίτερα βροχερή άνοιξη, τα ήδη κορεσμένα εδάφη δεν μπορούσαν να απορροφήσουν τις υδάτινες μάζες που έφερε το βαρομετρικό χαμηλό «Bernd». Η στάθμη του ποταμού Αρ ανέβηκε μέσα σε λίγες ώρες από το 1 στο 7 μέτρα και σε ορισμένα σημεία έφτασε ακόμη και τα 10 μέτρα.
Σε πολυάριθμα σπίτια το νερό έφτασε μέχρι τον δεύτερο όροφο, ενώ κάτοικοι κατέφυγαν στις στέγες και πάνω σε δέντρα. Αυτοκίνητα, σιδηροδρομικές γραμμές και ακόμη και γέφυρες παρασύρθηκαν από τα νερά.
Αρχικά, το καλοκαίρι του 2021, εκατοντάδες εθελοντές κατευθύνθηκαν στο Άρταλ για να βοηθήσουν, αλλά τους επόμενους μήνες ο ρυθμός της ανοικοδόμησης ήταν εξαιρετικά αργός και πολλοί πλημμυροπαθείς εξέφρασαν έντονη απογοήτευση απέναντι στην πολιτική.
Έχει η πολιτική διδαχθεί το μάθημα της πλημμύρας στο Άρταλ;
Η πλημμύρα στη Βαλένθια της Ισπανίας το φθινόπωρο του 2024 υπενθύμισε στους Ευρωπαίους ότι τα ακραία φαινόμενα υψηλής στάθμης υδάτων στην εποχή της κλιματικής αλλαγής δεν μπορούν πια να αντιμετωπίζονται ως μεμονωμένα «γεγονότα του αιώνα».
Και οι τρέχοντες καύσωνες θυμίζουν ότι το κλίμα έχει ήδη αλλάξει σε θεμελιώδη βάση. Και ότι ένας αποτελεσματικός μηχανισμός πολιτικής προστασίας στη Γερμανία ανήκει στις βασικές προτεραιότητες.
Όπως μεταδίδει ο SWR, η περιφέρεια Άρβαϊλερ βρίσκεται σε διαδικασία διεύρυνσης της κοίτης του ποταμού Αρ, ώστε σε περίπτωση νέας πλημμύρας το νερό να έχει χώρο να απλωθεί σε πλάτος, αντί να προκαλεί δραματική άνοδο της στάθμης. Από τα 25 προγραμματισμένα επιμέρους έργα έχουν ολοκληρωθεί μόνο πέντε, καθώς πρέπει να γίνουν ξεχωριστές διαπραγματεύσεις με κάθε ιδιοκτήτη γης κατά μήκος του ποταμού.
Η ανεξάρτητη περιφερειάρχης Κορνέλια Βάιγκαντ, μαζί με μια συναδέλφισσα και έναν συνάδελφο από την περιοχή, ζήτησε σε ανοικτή επιστολή προς τον Φρίντριχ Μερτς πιο ευέλικτη χρήση των διαθέσιμων πόρων. Όπως υπογράμμισε, χρειάζονται τεράστιες λεκάνες συγκράτησης όμβριων υδάτων, ώστε να μπορέσει να αποτραπεί μια πλημμύρα όπως εκείνη του 2021. Τέτοια έργα δεν έχουν μέχρι στιγμής καν σχεδιαστεί. Και το πρόσφατα περικομμένο ταμείο ανασυγκρότησης από το Βερολίνο προβλέπει μόνο χρηματοδότηση για τοπικά μέτρα και όχι για υπερτοπικά σχέδια. «Οι πλημμύρες δεν γνωρίζουν σύνορα» είναι το βασικό μήνυμα του αιτήματος προς τον καγκελάριο.
Ερευνητές ασκούν, σύμφωνα με τον SWR , κριτική στο γεγονός ότι πολλά έργα ανοικοδόμησης στο Άρταλ σχεδιάστηκαν με πολύ βραχυπρόθεσμη προοπτική. Το ερευνητικό δίκτυο MonAHR καταγγέλλει ότι σε πολλές περιπτώσεις χτίστηκαν ξανά κτίρια στα ίδια σημεία, αντί να δοθεί περισσότερος χώρος στον ποταμό.
Δεν είναι μόνο η περιβαλλοντική οργάνωση Greenpeace που καταγγέλλει ότι η κυβέρνηση του καγκελαρίου Μερτς έχει υποβαθμίσει τους κλιματικούς στόχους σε σύγκριση με την προηγούμενη. Τον Μάιο, το Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων για θέματα κλίματος δήλωσε πως το πρόγραμμα προστασίας του κλίματος που εγκρίθηκε στις αρχές του έτους από το υπουργείο Περιβάλλοντος δεν επαρκεί για την επίτευξη των στόχων που είχαν τεθεί.
Ο σοσιαλδημοκράτης υπουργός Περιβάλλοντος Κάρστεν Σνάιντερ επιμένει βέβαια ότι η Γερμανία έχει πολύ φιλόδοξο στόχο μείωσης των εκπομπών – 60% λιγότερα αέρια του θερμοκηπίου έως το 2030 σε σύγκριση με το 1990. Ωστόσο, η υπουργός Οικονομίας Κατερίνα Ράιχε αμφισβητεί επανειλημμένα επιμέρους μέτρα, όπως πρόσφατα τον ευρωπαϊκό νόμο για το μεθάνιο. Και ο ίδιος ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς είχε ταχθεί στις Βρυξέλλες κατά της κατάργησης των αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης από το 2035.
Οι χαλαρώσεις στον νόμο για τον εκσυγχρονισμό των κτιρίων ενδέχεται, σύμφωνα με τους ειδικούς, να επιδεινώσουν ακόμη περισσότερο τις προβλέψεις. Η κλιματολόγος Τζούλια Πόνγκαρτς, μέλος του Συμβουλίου Εμπειρογνωμόνων, βλέπει, όπως μεταδίδει η Tagesschau, «ανάγκη για περαιτέρω δράση στην κλιματική πολιτική» και δηλώνει: «Συνιστούμε η πολιτική για την προστασία του κλίματος να ενταχθεί σε μια συνεκτική συνολική στρατηγική, η οποία θα λαμβάνει ιδιαίτερα περισσότερο υπόψη τις κοινωνικές επιπτώσεις στην κατανομή των βαρών και τις οικολογικές συνέπειες».