Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτει στόχο ηλεκτροποίησης 46% έως το 2040: μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, παρά τις υψηλές τιμές ρεύματος.
Η οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να φτάσει σε στόχο ηλεκτροποίησης 46% στις μεταφορές, τη βιομηχανία και τα κτίρια έως το 2040, ώστε να μειώσει κατά 260 δισ. ευρώ ετησίως το κόστος εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων, ανέφερε την Παρασκευή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, παρουσιάζοντας δέσμη προτάσεων για να διευκολύνει τη διαδικασία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Τα προτεινόμενα μέτρα περιλαμβάνουν μεταρρυθμίσεις στα τέλη που επιβάλλουν οι διαχειριστές ενεργειακών δικτύων, τη φορολογία της ενέργειας και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων.
Οι Βρυξέλλες εντείνουν τις προσπάθειες ηλεκτροποίησης, στο πλαίσιο μιας προσπάθειας για την εξεύρεση γρήγορων λύσεων ώστε να αντισταθμιστεί η απώλεια πετρελαίου και φυσικού αερίου από τα Στενά του Χορμούζ, που ανέδειξε τη σοβαρή εξάρτηση της ΕΕ από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Ωστόσο, χωρίς κίνητρα για τη μείωση των υψηλών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, το σχέδιο της Επιτροπής για την ηλεκτροποίηση της οικονομίας μπορεί να αποδειχθεί δύσκολο να γίνει αποδεκτό.
Οι Βρυξέλλες αναγνωρίζουν ότι σε ορισμένες χώρες της ΕΕ η ηλεκτρική ενέργεια εξακολουθεί να φορολογείται βαρύτερα από το φυσικό αέριο. Όπως έχει ήδη επισημανθεί από την πρόεδρο της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον πρόεδρο του Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, αυτό αποδυναμώνει τα κίνητρα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις να στραφούν σε καθαρότερες τεχνολογίες, όπως οι αντλίες θερμότητας και τα ηλεκτρικά οχήματα.
Για να αντιμετωπίσει αυτή την ανισορροπία, η Επιτροπή προτείνει μια νομική αρχή που θα υποχρεώνει τα κράτη μέλη να διασφαλίζουν ότι η ηλεκτρική ενέργεια δεν φορολογείται βαρύτερα από το φυσικό αέριο, αφήνοντας παράλληλα τις κυβερνήσεις ελεύθερες να καθορίζουν τη δομή των εθνικών φορολογικών τους συστημάτων βάσει των κανόνων της ΕΕ για τη φορολογία της ενέργειας.
«Προτείνουμε μια γενική αρχή σύμφωνα με την οποία η ηλεκτρική ενέργεια δεν πρέπει να φορολογείται περισσότερο από το φυσικό αέριο», δήλωσε σε δημοσιογράφους ένας ανώτερος αξιωματούχος της Επιτροπής.
Αξιωματούχοι της Επιτροπής επιβεβαίωσαν ότι ο στόχος 46% θα λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για τη μέτρηση της προόδου της ΕΕ στην αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων με καθαρή ηλεκτρική ενέργεια στις μεταφορές, τα κτίρια και τη βιομηχανία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπογράμμισε ότι ο στόχος θα υποστηριχθεί από ένα ευρύτερο αναλυτικό πλαίσιο, συνδεδεμένο με τη στρατηγική της ΕΕ για το κλίμα και την ενέργεια μετά το 2030, με περισσότερες λεπτομέρειες να αναμένονται αργότερα μέσα στη χρονιά.
Η Επιτροπή αναγνώρισε ότι ο ρυθμός ηλεκτροποίησης της ΕΕ εξελίσσεται πιο αργά από το αναμενόμενο – παραμένει στάσιμος στο 23% την τελευταία δεκαετία – παρά τη σημασία του για την επίτευξη των στόχων της Ένωσης σε κλίμα, ανταγωνιστικότητα και ενεργειακή ασφάλεια. Το υπόλοιπο 77% της οικονομίας λειτουργεί κυρίως με ορυκτά καύσιμα.
Αντλίες θερμότητας και ηλεκτρικά οχήματα
Περίπου το ήμισυ της κατανάλωσης φυσικού αερίου στην ΕΕ προέρχεται από τα κτίρια, τα οποία έχουν αναγνωριστεί ως ένας από τους τομείς με το μεγαλύτερο δυναμικό ηλεκτροποίησης.
«Η ηλεκτροποίηση της ενεργειακής κατανάλωσης στα κτίρια (...) προχωρά αρκετά αργά, παρά τα πολλαπλά οφέλη», ανέφερε ο ανώτερος αξιωματούχος της Επιτροπής.
Η Επιτροπή σχεδιάζει να προωθήσει ευρύτερη εγκατάσταση αντλιών θερμότητας σε νέα κτίρια, να βελτιώσει τη διαφάνεια γύρω από το κόστος εγκατάστασης, να απλοποιήσει τις διαδικασίες αδειοδότησης και να αξιοποιήσει καλύτερα τα υφιστάμενα χρηματοδοτικά εργαλεία, ώστε να βοηθήσει τα νοικοκυριά να περάσουν από τη θέρμανση με φυσικό αέριο σε ηλεκτρικές εναλλακτικές.
«Μια ενεργειακή μετάβαση με την ηλεκτροποίηση σε κεντρικό ρόλο θα μπορούσε, για παράδειγμα, να ενισχύσει τη βιωσιμότητα της παραγωγής ηλεκτρικών οχημάτων στην ΕΕ, ενθαρρύνοντας την υιοθέτηση περίπου 120 εκατ. ηλεκτρικών αυτοκινήτων με μπαταρία, έναντι 8 εκατ. σήμερα, και περίπου 100 εκατ. αντλιών θερμότητας, έναντι 30 εκατ. που είναι εγκατεστημένες σήμερα», αναφέρει το σχέδιο ηλεκτροποίησης της Επιτροπής.
Ο Γερμανός ευρωβουλευτής Κρίστιαν Έλερ, εισηγητής για θέματα ενέργειας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, δήλωσε την Παρασκευή ότι το λεγόμενο Σχέδιο Δράσης για την Ηλεκτροποίηση στέλνει ένα θετικό μήνυμα για τη μείωση των υψηλών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη μέσω «υποσχόμενων μέτρων για τους κώδικες δικτύου, τις χρεώσεις δικτύου και την ευελιξία».
«Η ηλεκτρική ενέργεια πρέπει να γίνει φθηνότερη για να καταστεί εφικτή η απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα. Η ΕΕ οφείλει να κάνει ό,τι έχει νόημα στο πλαίσιο μιας οικονομίας της αγοράς για να πετύχει αυτόν τον στόχο», είπε στους δημοσιογράφους.
Σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων
Ο Τόμας Λιούις, ειδικός στην ενεργειακή πολιτική στην ΜΚΟ Climate Action Network Europe, δήλωσε ότι ο στόχος ηλεκτροποίησης 46% σηματοδοτεί μια σημαντική κατεύθυνση για την ενεργειακή μετάβαση της Ευρώπης, ιδίως ως προς την πρόθεση της Ένωσης να προτείνει νέα μέτρα για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων έως το τέλος του έτους.
Ωστόσο, ο Λιούις προειδοποίησε ότι η επίδραση του σχεδίου «κινδυνεύει να είναι αντιπαραγωγική» αν δεν συνοδευτεί από ισχυρά μέτρα για την κατάργηση των ορυκτών καυσίμων και δεσμευτικούς στόχους μετά το 2030 για την ενεργειακή αποδοτικότητα και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Παρότι χαρακτήρισε την πρόταση συνολικά θετική, ο Λιούις προειδοποίησε ότι οι επιδοτήσεις στα ορυκτά καύσιμα εξακολουθούν να διαστρεβλώνουν τις τιμές στην αγορά και να μειώνουν τεχνητά το κόστος των ορυκτών καυσίμων.
«Η αφαίρεση του δείκτη απόδοσης (KPI) για ετήσια ανάπτυξη 100 GW ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, που υπήρχε στο προσχέδιο, ενέχει τον κίνδυνο η νέα ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας να καλυφθεί μέσω ορυκτών καυσίμων», δήλωσε ο Λιούις, επισημαίνοντας ότι η επίσημη πρόταση υπολείπεται των φιλοδοξιών για καθαρή ηλεκτροπαραγωγή.
«Η εντατικοποίηση της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η αύξηση της εξοικονόμησης ενέργειας είναι ο ταχύτερος δρόμος για να επιτευχθεί μια προσιτή, ασφαλής και βιώσιμη ενεργειακή τροφοδοσία».
Ο Κρίστιαν Κίερ, εκτελεστικός διευθυντής της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης SuperGrid Europe με έδρα τις Βρυξέλλες, σημείωσε ότι οι φορολογικές πολιτικές σε όλη την Ευρώπη έχουν φρενάρει την ηλεκτροποίηση επί δεκαετίες.
«Είναι μια τολμηρή κίνηση εκ μέρους της Επιτροπής να ζητά από τα κράτη μέλη να μειώσουν τους φόρους στην ηλεκτρική ενέργεια κάτω από αυτούς στο φυσικό αέριο, και αυτό υπηρετεί το μακροπρόθεσμο συμφέρον των ίδιων των χωρών», είπε ο Κίερ, προσθέτοντας ότι ο στόχος 46% θα ήταν «άσκοπος» αν χρησιμοποιηθεί απομονωμένα ή αν μετατραπεί σε εργαλείο υπονόμευσης του καθορισμού στόχων για το 2040 σχετικά με τις ανανεώσιμες πηγές και την ενεργειακή αποδοτικότητα.