Κομισιόν: προτείνει μέτρα για πιο ανταγωνιστικές τράπεζες στην ΕΕ και για την κινητοποίηση επενδύσεων δισ. ευρώ, παρά τα συνεχιζόμενα εμπόδια
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε, σε έκθεση που δημοσίευσε την Παρασκευή, αλλαγές για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του τραπεζικού τομέα της Ένωσης, προετοιμάζοντας το πολιτικό έδαφος για μια πιθανή ουσιαστική αναθεώρηση των κανόνων της ΕΕ για τις τράπεζες, με στόχο την απελευθέρωση κεφαλαίων ύψους δισεκατομμυρίων ευρώ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Παρά τη δεκαετή πρόοδο στο πλαίσιο της Τραπεζικής Ένωσης, η ευρωπαϊκή αγορά τραπεζικών υπηρεσιών παραμένει κατακερματισμένη κατά μήκος των εθνικών συνόρων. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι αυτό περιορίζει τη δυνατότητα του τραπεζικού κλάδου να στηρίζει επιχειρήσεις και νοικοκυριά σε ολόκληρη την ΕΕ.
Η έκθεση προτείνει μέτρα για την ενθάρρυνση περισσότερης διασυνοριακής τραπεζικής δραστηριότητας, την απλοποίηση των κανόνων εποπτείας και την περαιτέρω ενοποίηση των αγορών κεφαλαίου της ΕΕ μέσω στενότερης σύνδεσης με την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. Ακολουθεί μια προσπάθεια διάρκειας ενός έτους από την Επιτροπή για την απλοποίηση των κανόνων, η οποία, όπως τονίζει η ίδια, δεν θα οδηγήσει σε απορρύθμιση, ακόμη κι αν οι προτάσεις στοχεύουν στη χαλάρωση κανόνων που είχαν προηγουμένως επιβληθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, η άρση αυτών των εμποδίων θα μπορούσε να βοηθήσει στη χρηματοδότηση των ετήσιων επενδυτικών αναγκών της Ένωσης, που εκτιμώνται σε 1,2 τρισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων σε καθαρές τεχνολογίες, άμυνα και τεχνητή νοημοσύνη.
Οι εθνικές αρχές μπορεί να χάσουν μέρος του ελέγχου τους πάνω στις τράπεζες
Οι προτάσεις θα περιόριζαν την εθνική ευχέρεια, καθώς οι τραπεζικοί κανόνες θα γίνουν πιο εναρμονισμένοι σε επίπεδο ΕΕ. Οι εθνικές αρχές θα μπορούσαν να έχουν λιγότερο έλεγχο πάνω στο κεφάλαιο και τη ρευστότητα που διακρατούν οι τοπικές θυγατρικές, καθώς και μικρότερο περιθώριο να μπλοκάρουν ή να θέτουν όρους σε διασυνοριακές συγχωνεύσεις και εξαγορές.
Η προστασία καταθέσεων και οι διαδικασίες αφερεγγυότητας των τραπεζών θα μπορούσαν επίσης να συντονιστούν στενότερα σε επίπεδο ΕΕ.
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι μια ενιαία τραπεζική αγορά δεν μπορεί να λειτουργήσει αν τα κράτη συνεχίσουν να προσθέτουν, να ερμηνεύουν ή να εφαρμόζουν τους κανόνες με διαφορετικό τρόπο. Οι αλλαγές θα μπορούσαν επίσης να μειώσουν το ύψος του κεφαλαίου που ορισμένες τράπεζες πρέπει να διακρατούν για την απορρόφηση ζημιών.
Απελευθέρωση κεφαλαίων για χορηγήσεις
Οι διασυνοριακές τραπεζικές ομάδες σήμερα υποχρεούνται να καλύπτουν απαιτήσεις κεφαλαίου και ρευστότητας τόσο σε επίπεδο μητρικής εταιρείας όσο και θυγατρικών, κάτι που μπορεί να δεσμεύει πόρους σε επιμέρους χώρες.
Η Επιτροπή θέλει οι αρχές που είναι αρμόδιες για τις μητρικές τράπεζες να αποκτήσουν μεγαλύτερες εξουσίες πάνω σε ολόκληρες τις τραπεζικές ομάδες.
Για ομίλους όπως η UniCredit, η BNP Paribas και η Santander, η ΕΚΤ θα ασκεί αυτές τις εξουσίες μαζί με τις εθνικές αρχές. Οι μικρότεροι όμιλοι θα παραμείνουν γενικά υπό εθνική εποπτεία, με την ΕΚΤ να έχει ρόλο εποπτείας στο πλαίσιο της Τραπεζικής Ένωσης.
Οι μητρικές τράπεζες θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι θυγατρικές διαθέτουν επαρκείς πόρους τόσο στην κανονική λειτουργία όσο και σε περιόδους κρίσης. Η Επιτροπή αναφέρει ότι οι αλλαγές θα μπορούσαν να απελευθερώσουν κεφάλαιο, να μειώσουν το κόστος συμμόρφωσης και χρηματοδότησης, να αυξήσουν τις χορηγήσεις και να ενθαρρύνουν τη διασυνοριακή επέκταση.
Παράλληλα, η Επιτροπή υπογράμμισε ότι οι δικλίδες ασφαλείας για πιστωτές και καταθέτες παραμένουν απαραίτητες. Η έκθεση αναφέρει: «Τα μέτρα που αντιμετωπίζουν τις προληπτικές φραγές στην ενοποίηση πρέπει να συνοδεύονται από κατάλληλες δικλίδες ασφαλείας, ώστε να διασφαλίζεται η χρηματοπιστωτική σταθερότητα σε ολόκληρη την ΕΕ».
Η Επιτροπή σχεδιάζει επίσης μέτρα ώστε να αποθαρρύνει τις τράπεζες από το να διακρατούν υπερβολικό χρέος που έχει εκδοθεί από μία μόνο κυβέρνηση και να τις ενθαρρύνει να διαφοροποιήσουν τα χαρτοφυλάκια κρατικών ομολόγων τους.
Προστασία των καταθέσεων
Η Επιτροπή σχεδιάζει να επανεξετάσει το πλαίσιο ασφάλισης καταθέσεων, ώστε να διασφαλίζεται ίση προστασία για τις καλυπτόμενες καταθέσεις σε ολόκληρη την Τραπεζική Ένωση. Οι αλλαγές θα στοχεύουν επίσης στο να αποτρέψουν το ενδεχόμενο μια διασυνοριακή τραπεζική ομάδα που καταρρέει να δημιουργεί υποχρεώσεις για μεμονωμένα κράτη μέλη, τους εθνικούς προϋπολογισμούς ή τα εθνικά ταμεία εγγύησης καταθέσεων.
Η Επιτροπή επιδιώκει επίσης η αντιμετώπιση προβληματικών διασυνοριακών τραπεζών να γίνει πιο προβλέψιμη, να επιτρέπεται η πιο αποτελεσματική κατανομή πόρων εντός των ομίλων σε περιόδους πίεσης και να ενισχυθεί η παροχή έκτακτης ρευστότητας.
Περαιτέρω αλλαγές
Οι διαφορές στον τρόπο εφαρμογής των κανόνων για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και την προστασία των καταναλωτών σε όλη την ΕΕ καθιστούν δαπανηρή τη διασυνοριακή λειτουργία των τραπεζών και την προσφορά προϊόντων σε πανευρωπαϊκή βάση. Οι τράπεζες μπορεί να χρειάζονται ξεχωριστά συστήματα πληροφορικής και διαδικασίες για να συμμορφωθούν με τις διαφορετικές εθνικές απαιτήσεις.
Η Επιτροπή θα επιδιώξει μεγαλύτερη εναρμόνιση, συμπεριλαμβανομένων κοινών κανόνων για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες από τον Ιούλιο του 2027. Θα εξετάσει επίσης κατά πόσο οι εθνικές απαιτήσεις προστασίας των καταναλωτών κατακερματίζουν αδικαιολόγητα την αγορά και θα αξιολογήσει πώς η ρύθμιση μπορεί να στηρίξει την ψηφιακή τραπεζική και την καινοτομία, προστατεύοντας παράλληλα τους καταναλωτές και διασφαλίζοντας την κυβερνοασφάλεια.
Η έκθεση της Επιτροπής προετοιμάζει το έδαφος για μέτρα που αναμένεται να προταθούν το πρώτο τρίμηνο του 2027.