Η Κομισιόν επιβάλλει προαιρετικές ρήτρες συμβολαίων για να βοηθήσει τους εισαγωγείς ενέργειας να τηρούν προσωρινά τους κανόνες για το μεθάνιο της ΕΕ - Αντιδράσεις από οικολογικές οργανώσεις γιατί «πέρασε» το λόμπινγκ της βιομηχανίας και των παραγωγών χωρών
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την τριετή αναστολή των προστίμων που συνδέονται με τους κανόνες της ΕΕ για το μεθάνιο.
Εκπρόσωποι της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και μεγάλοι εξαγωγείς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) ασκούν πιέσεις στις Βρυξέλλες εξαιτίας των απαιτητικών υποχρεώσεων, οι οποίες, όπως υποστηρίζουν, ενδέχεται να πλήξουν τις εξαγωγές προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τα κράτη μέλη της ΕΕ ενέκριναν τους κανόνες για το μεθάνιο τον Μάιο του 2024, εισάγοντας το πρώτο πλαίσιο της ΕΕ για τη μέτρηση, την αναφορά και την επαλήθευση των εκπομπών μεθανίου στον ενεργειακό τομέα, στο πλαίσιο των προσπαθειών περιορισμού ενός από τα πιο ισχυρά αέρια του θερμοκηπίου. Η μη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις αυτές θα επιφέρει πρόστιμα, τα οποία θα αρχίσουν να εφαρμόζονται από το 2027.
Ωστόσο, τη Δευτέρα η Κομισιόν εισηγήθηκε την εξαίρεση των επιχειρήσεων από την πλήρη συμμόρφωση.
Οι πολυαναμενόμενες συστάσεις έρχονται έπειτα από μήνες άσκησης πιέσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Κατάρ, την Αλγερία και τη Νιγηρία, οι οποίες προειδοποίησαν την Κομισιόν ότι οι κανόνες της θα έθεταν σε κίνδυνο την ασφάλεια εφοδιασμού της ΕΕ σε μια περίοδο που τα κράτη μέλη προσπαθούν να αντισταθμίσουν τις απώλειες από τη Μέση Ανατολή – ισχυρισμός που αμφισβητείται έντονα από περιβαλλοντικές οργανώσεις.
Οικολογικές οργανώσεις προειδοποίησαν ότι η διακριτική ευχέρεια για την απαλλαγή από πρόστιμα θα μπορούσε να αποδυναμώσει μία από τις πιο φιλόδοξες προσπάθειες διεθνώς για τον περιορισμό των εκπομπών μεθανίου, ενός αερίου του θερμοκηπίου πολύ πιο ισχυρού βραχυπρόθεσμα από το διοξείδιο του άνθρακα.
«Ένα τριετές “πάγωμα” κυρώσεων, που πυροδοτείται από υπερβολικές και ατεκμηρίωτες ανησυχίες για την ασφάλεια εφοδιασμού που εγείρει η βιομηχανία, ενέχει το ρίσκο να δώσει ελεύθερο πάσο σε εισαγωγές αερίου με υψηλή ένταση μεθανίου – ιδίως από τις ΗΠΑ», δήλωσε η Έστερ Μπόλενντορφ, υπεύθυνη του προγράμματος Fossil Free στο Climate Action Network Europe.
Η Μπόλενντορφ υποστήριξε ότι οι συστάσεις «δεν θα πρέπει να αποτρέψουν τα κράτη μέλη από την εφαρμογή ισχυρών συστημάτων κυρώσεων», προσθέτοντας ότι τέτοιες ενέργειες είναι «απαραίτητες ώστε οι εταιρείες να πληρώνουν το τίμημα της ρύπανσης που προκαλούν».
«Οι συστάσεις αυτές πρέπει να επανεξεταστούν πολύ πριν από το προτεινόμενο χρονοδιάγραμμα του 2028, ώστε η εφαρμογή τους να ανασταλεί το συντομότερο δυνατό», πρόσθεσε.
Συμβατικό δίκαιο για ρυθμιστική ασφάλεια
Στην τετρασέλιδη σύσταση, οι Βρυξέλλες δίνουν επίσης οδηγίες στους εισαγωγείς για τον τρόπο σύνταξης συμβάσεων που θα τους επιτρέπουν να συμμορφώνονται με τους κανόνες.
Οι συστάσεις δεν δημιουργούν νέες νομικές υποχρεώσεις, αλλά προσφέρουν προαιρετικές τυποποιημένες συμβατικές ρήτρες τις οποίες μπορούν να χρησιμοποιούν οι εισαγωγείς ενέργειας για να συμμορφώνονται με τους κανόνες για το μεθάνιο – απάντηση στα αιτήματα των επιχειρήσεων για ρυθμιστική ασφάλεια.
«Οι προαιρετικές τυποποιημένες ρήτρες αποσκοπούν στην προώθηση δίκαιων, διαφανών και βιώσιμων συμβατικών πρακτικών, στη διαμόρφωση πλαισίου για την προσαρμογή των συμβατικών όρων, στην υποστήριξη της συμμόρφωσης (...) και στην ενίσχυση της αξιόπιστης προμήθειας αργού πετρελαίου, φυσικού αερίου, LNG ή άνθρακα προς την Ένωση», αναφέρουν οι συστάσεις της Επιτροπής.
Οι κλαδικές ενώσεις σημειώνουν ότι η Επιτροπή αναγνώρισε αδυναμίες στους κανόνες για το μεθάνιο που θα μπορούσαν να απειλήσουν την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, αλλά υποστηρίζουν ότι η προτεινόμενη μη δεσμευτική καθοδήγηση δεν επαρκεί.
«Η Επιτροπή επιμένει να θέλει να τα διορθώσει μέσω μη δεσμευτικών κατευθυντήριων γραμμών, οι οποίες δεν μπορούν να προσφέρουν την ενιαία νομική ασφάλεια που χρειάζεται η Ευρώπη. Μόνο στοχευμένες τροποποιήσεις, όπως ζητούν τα κράτη μέλη και η βιομηχανία, μπορούν να το πετύχουν», δήλωσε εκπρόσωπος της Διεθνούς Ένωσης Παραγωγών Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου στο Euronews.
Με λιγότερο από έξι μήνες να απομένουν πριν τεθούν σε ισχύ βασικές διατάξεις, οι επιχειρήσεις προειδοποιούν ότι οι καθυστερήσεις επηρεάζουν ήδη τις εμπορικές αποφάσεις και τις συμβάσεις προμήθειας. Καλούν την ΕΕ να επισπεύσει στοχευμένες τροποποιήσεις που θα διατηρούν τους στόχους για μείωση του μεθανίου, προστατεύοντας παράλληλα την ασφάλεια εφοδιασμού, την ανταγωνιστικότητα και τους καταναλωτές από υψηλότερο κόστος.
Ο Μάας Γκούτε, νομικός και πρώην επικεφαλής διαπραγματευτής της ΕΕ στις συνομιλίες του ΟΗΕ για το κλίμα, χαιρέτισε την «σοφή προσέγγιση» της Επιτροπής, η οποία «προσφέρει πραγματιστικές λύσεις σε ζητήματα εφαρμογής και ενισχύει βήμα-βήμα το καθεστώς της ΕΕ για το μεθάνιο».
«Κατά την εφαρμογή του, είναι σημαντικό η ακεραιότητα του Κανονισμού να παραμείνει ανέπαφη», σημείωσε ο Γκούτε. «Η ανοδική τάση των εκπομπών μεθανίου παγκοσμίως δείχνει ότι οι εθελοντικές προσεγγίσεις δεν αποδίδουν. Χρειαζόμαστε ισχυρά ρυθμιστικά πλαίσια για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου, με τον κανονισμό της ΕΕ για το μεθάνιο ως ισχυρό και κρίσιμο κομμάτι».