Η άτυπη διάσπαση στο εσωτερικό του πολωνικού κόμματος PiS επηρεάζει και τις ισορροπίες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το μπλοκ του Ματέους Μοραβιέτσκι με τρεις ευρωβουλευτές μπορεί να παίξει ρόλο-κλειδί στις επερχόμενες ανακατατάξεις.
Παρότι το στρατόπεδο των πολιτικών γύρω από τον Ματέους Μοραβιέτσκι εξακολουθεί επίσημα να αποτελεί μέρος του κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), ο πρώην πρωθυπουργός, προλαβαίνοντας τις εξελίξεις, παραιτήθηκε από τη θέση του προέδρου της ευρωομάδας ECR (Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές).
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Βρέθηκε επικεφαλής του συντηρητικού κόμματος για ενάμιση χρόνο, διαδεχόμενος την πρωθυπουργό της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι. Από τυπική άποψη, ασκούσε τα καθήκοντα αυτά με εντολή του PiS (το PiS ανήκει στην EKR), επομένως η ρήξη του με το κόμμα σημαίνει ότι χάνει και αυτή την εντολή.
Η παραίτηση που ανακοίνωσε ο Μοραβιέτσκι, με επιστολή προς τα μέλη της ECR, έγινε αποδεκτή. Προς το παρόν, τα καθήκοντα του προέδρου αναλαμβάνει ο Ιταλός ευρωβουλευτής του κόμματος της Μελόνι, Αδέλφια της Ιταλίας, Κάρλο Φιντάντσα. Πρόκειται όμως για προσωρινή λύση.
Δεν είναι ακόμη γνωστό ποιος θα αντικαταστήσει μόνιμα τον πρώην πρωθυπουργό της Πολωνίας. Στα δημοσιογραφικά σενάρια εμφανίζονται συχνότερα τα ονόματα δύο Πολωνών ευρωβουλευτών: του Άνταμ Μπιέλαν, ο οποίος είναι σήμερα επικεφαλής της πολωνικής αντιπροσωπείας στην ομάδα ECR στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, και του Τομπιάς Μποχένσκι.
Τίποτα όμως δεν είναι βέβαιο, καθώς η θέση δεν είναι απαραίτητο να δοθεί σε πολιτικό από την Πολωνία. Μοιάζει επίσης μάλλον απίθανο να την αναλάβει κάποιος Ιταλός πολιτικός. Οι Ιταλοί εκπροσωπούνται ήδη ιδιαίτερα ισχυρά τόσο στα όργανα του κόμματος ECR (ο Νίκολα Προκατσίνι, επίσης Ιταλός, είναι επικεφαλής του συνδεδεμένου think tank New Direction) όσο και στην ομάδα ECR στο Ευρωκοινοβούλιο.
Γι’ αυτό διατυπώνονται εκτιμήσεις ότι, για λόγους ισορροπίας, η θέση μπορεί να δοθεί σε πολιτικό από άλλη χώρα – για παράδειγμα στον Ρουμάνο Γκεόργκιου Σιμεόν, πρόσφατο υποψήφιο για την προεδρία της χώρας. Ο Σιμεόν, επικεφαλής του κόμματος AUR, είναι σήμερα αντιπρόεδρος του κόμματος ECR.
Το ίδιο ισχύει και για την ανιψιά της Μαρίν Λεπέν, τη Γαλλίδα ευρωβουλευτή Μάριον Μαρεσάλ. Με την ανάδειξη κάποιου προσώπου εκτός Πολωνίας, το ECR θα διατηρούσε μια ουδέτερη στάση στα εσωτερικά της Πολωνίας. Η απόφαση αναμένεται να ληφθεί μετά τις θερινές διακοπές.
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: ανακατατάξεις στη μέση της θητείας
Οι ανακατατάξεις όμως δεν σταματούν εδώ. Όλα αυτά αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο πλαίσιο της περίπλοκης πολιτικής ισορροπίας που χαρακτηρίζει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Σύμφωνα με την πρακτική που ισχύει, στο μέσο της πενταετούς θητείας του, το Ευρωκοινοβούλιο μπορεί να προχωρά σε εσωτερικές αλλαγές.
Αυτό αφορά τη θέση του προέδρου του σώματος, τους αντιπροέδρους, καθώς και τουλάχιστον ορισμένες επιτροπές. Για νέα, τρίτη συνεχόμενη θητεία διεκδικεί τη θέση η σημερινή πρόεδρος, Ρομπέρτα Μέτσολα από τη Μάλτα, στέλεχος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ). Παρότι πριν από μερικά χρόνια το ενδεχόμενο να παραμείνει για τρίτη συνεχόμενη θητεία ο ίδιος πολιτικός από το ίδιο κόμμα στην προεδρία του Ευρωκοινοβουλίου θα θεωρούνταν αδιανόητο, λόγω της ισορροπίας δυνάμεων, σήμερα δεν αποκλείεται. Πόσο μάλλον που η Μέτσολα, γνωστή ως πολιτικός με συναινετικό προφίλ, προσπαθεί να διατηρεί καλές σχέσεις με όλες τις πολιτικές ομάδες, εξασφαλίζοντας έτσι τη στήριξή τους.
Αλλαγές μπορεί να υπάρξουν στις θέσεις των αντιπροέδρων του Ευρωκοινοβουλίου, οι οποίοι είναι συνολικά 14. Σήμερα η ομάδα ECR διαθέτει δύο αντιπροέδρους: τον Λετονό ευρωβουλευτή Ρόμπερτς Ζίλε και την Ιταλίδα ευρωβουλευτή Αντονέλα Σιμπέρνα. H τρίτη σε δύναμη ομάδα, οι Πατριώτες για την Ευρώπη (σήμερα 85 ευρωβουλευτές), δεν διαθέτει δικούς της εκπροσώπους στις θέσεις αυτές. Θεωρητικά, η ECR θα μπορούσε να διεκδικήσει και τρίτη θέση αντιπροέδρου. Υπό την προϋπόθεση ότι θα παραμείνει η τέταρτη μεγαλύτερη ομάδα. Και ακόμη περισσότερο αν κατάφερνε να ξεπεράσει τους Πατριώτες, οι οποίοι αυτή τη στιγμή αριθμούν μόλις έναν ευρωβουλευτή παραπάνω.
Και εδώ φτάνουμε στη διάσταση που αφορά την Πολωνία. Στην τρέχουσα θητεία, από το 2024, οι Πολωνοί του κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη αποτελούν, μετά τους Ιταλούς της Μελόνι, τη δεύτερη πολυπληθέστερη αντιπροσωπεία με συνολικά 20 ευρωβουλευτές. Έχουν, μεταξύ άλλων, τη θέση του συμπροέδρου της ομάδας EKR, την οποία κατέχει ο Πάτρικ Γιακί (ο δεύτερος συμπροέδρος είναι ο Ιταλός Νίκολα Προκατσίνι), καθώς και μία θέση κοσμήτορα, που ανήκει στον Κόσμα Ζουοτόφσκι.
Ανάμεσα στα 20 μέλη της πολωνικής αντιπροσωπείας υπάρχουν τρεις που έχουν προσχωρήσει στην ένωση Rozwój Plus, την οποία ίδρυσε ο Ματέους Μοραβιέτσκι: ο Βάλντεμαρ Μπούντα, ο Μιχάλ Ντβόρτσικ και ο Πιότρ Μιούλερ.
Θα παραμείνουν στην ECR;
«Οι απόψεις μας ανταποκρίνονται στις αξίες που εκπροσωπεί η ECR. Είμαστε έτοιμοι να συνεχίσουμε να τις υπερασπιζόμαστε», δηλώνει σε συνομιλία με το Euronews ο Πιότρ Μιούλερ, πρώην εκπρόσωπος της κυβέρνησης του Ματέους Μοραβιέτσκι και νυν εκπρόσωπος Τύπου της πολωνικής αντιπροσωπείας της ECR. Ωστόσο, αποφεύγει να απαντήσει ξεκάθαρα αν θα παραμείνουν στην ECR μετά τις αλλαγές.
«Όσον αφορά την πολωνική αντιπροσωπεία, πρέπει πρώτα να το συζητήσουμε με τους συναδέλφους μας στις ομάδες της ECR, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συζήτησης για την παρουσία μας στην ομάδα», προσθέτει.
Διατύπωση που δεν συνιστά ούτε σαφή βούληση παραμονής στην ECR ούτε προαναγγελία αποχώρησης από την ομάδα. Αν τελικά οι τρεις ευρωβουλευτές αποχωρούσαν από την ECR μέσα στους επόμενους μήνες – δηλαδή την περίοδο που ανακατανέμονται οι θέσεις στο Ευρωκοινοβούλιο – αυτό θα αποδυνάμωνε τη διαπραγματευτική θέση της συντηρητικής ομάδας. Για τον ίδιο λόγο, η ίδια η EKR δεν έχει κανένα κίνητρο να απομακρύνει από μόνη της τους τρεις ευρωβουλευτές. Κάτι που με τη σειρά του σημαίνει ότι οι τρεις στενοί συνεργάτες του Μοραβιέτσκι μπορεί να αποδειχθούν καταλυτικός παράγοντας.
Προς το παρόν, η θερινή περίοδος, που σε πολιτικό επίπεδο ξεκινά στις Βρυξέλλες από τη Δευτέρα, θα είναι περίοδος αναβολής αποφάσεων. Τα πολιτικά παιχνίδια σε πλήρη ένταση αναμένεται να επιστρέψουν τον Σεπτέμβριο, όταν πιθανότατα θα έχει ξεκαθαρίσει και η πολιτική κατάσταση του Μοραβιέτσκι και των συμμάχων του.