Επίθεση στο ετήσιο Pride του Βερολίνου: ανεπιβεβαίωτοι ισχυρισμοί διαδίδονται στα κοινωνικά δίκτυα, οι αρχές αναζητούν τον ύποπτο.
Την ώρα που η αστυνομία είχε εξαπολύσει ανθρωποκυνηγητό για τον ύποπτο που πραγματοποίησε επίθεση με όχημα στην ετήσια πορεία υπερηφάνειας του Βερολίνου στις 25 Ιουλίου, το «κενό ενημέρωσης» γύρω από το περιστατικό γέμισε γρήγορα με ψευδείς ισχυρισμούς και παραπλανητικές αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Μία γυναίκα έχασε τη ζωή της και τουλάχιστον 29 άνθρωποι τραυματίστηκαν, όταν ένα λευκό βαν έπεσε πάνω σε πλήθος σε πεζόδρομο μέσα σε δασώδη περιοχή κοντά στην κεντρική πορεία υπερηφάνειας.
Την επομένη της επίθεσης, οι αρχές έδωσαν στη δημοσιότητα φωτογραφία του υπόπτου, του 21χρονου Άμπντουλ Μπ., ο οποίος έπεσε νεκρός εκείνο το βράδυ από πυρά αστυνομικών κατά τη διάρκεια επιχείρησης.
Παρά τις εικασίες ότι ενήργησε με συνεργούς, οι αρχές ανέφεραν ότι δεν είχαν καμία ένδειξη για συνεχιζόμενη απειλή μετά τον θανάσιμο τραυματισμό του υπόπτου.
Καθώς οι ερευνητές προσπαθούσαν να συνθέσουν τα βασικά γεγονότα και τις λεπτομέρειες της επίθεσης, αναπόδεικτοι ισχυρισμοί – από ψευδείς αναφορές για απειλή βόμβας και σύλληψη του υπόπτου μέχρι εσφαλμένη ταυτοποίηση ενός άσχετου άνδρα – διαδίδονταν στο διαδίκτυο.
Ψευδείς ισχυρισμοί για την εκκένωση
Οι διοργανωτές ανακοίνωσαν αρχικά ότι η κεντρική εκδήλωση Pride ακυρώνεται λίγο μετά τις 10.00 μ.μ. και ζήτησαν από τον κόσμο να απομακρυνθεί λόγω μιας «δύσκολης κατάστασης».
Λιγότερο από μία ώρα μετά την επίθεση, ανώνυμες αναρτήσεις στην πλατφόρμα X υποστήριζαν ότι η εκκένωση της εκδήλωσης έγινε λόγω «υποτιθέμενης απειλής βόμβας», χωρίς να υπάρχει καμία επίσημη επιβεβαίωση.
Διαδόθηκαν επίσης αναφορές για πυροβολισμούς στο πάρκο Τίεργκαρτεν, οι οποίες αποδείχθηκαν εξίσου ψευδείς. Αργότερα οι αρχές επιβεβαίωσαν ότι ο ύποπτος χρησιμοποίησε όχημα για να πέσει πάνω σε πλήθος, προτού βγει από το αυτοκίνητο και επιτεθεί σε περαστικούς με αιχμηρό αντικείμενο.
Λίγο αργότερα, κυκλοφόρησαν βίντεο με έναν φερόμενο ως ύποπτο με λευκό πουκάμισο, τον οποίο αστυνομικοί ακινητοποιούν στο έδαφος.
Το βίντεο διαδόθηκε ευρέως με το λογότυπο της δεξιάς εφημερίδας «Junge Freiheit», αλλά και από χρήστες κοινωνικών δικτύων, οι οποίοι υποστήριζαν ότι δείχνει τη σύλληψη του δράστη.
Η ομάδα επαλήθευσης στοιχείων του Euronews, The Cube, διαπίστωσε ότι το βίντεο κυκλοφορούσε επίσης σε φιλορωσικές ομάδες στο Telegram και στη γερμανόφωνη ιστοσελίδα Pravda, η οποία αποτελεί μέρος ενός δικτύου «κλωνοποιημένων» ιστοτόπων που, σύμφωνα με ερευνητές, συνδέονται με φιλοκρεμλινικές επιχειρήσεις επιρροής.
Παρά τις αναρτήσεις που ισχυρίζονταν ότι ο δράστης συνελήφθη επί τόπου, η αστυνομία ανέφερε ότι σε εκείνο το στάδιο της έρευνας δεν είχε συλληφθεί κανένας ύποπτος, γεγονός που καθιστά τον ισχυρισμό που συνόδευε το βίντεο παραπλανητικό.
Άνδρας ταυτοποιείται ψευδώς ως ύποπτος
Καθώς η αστυνομία αναζητούσε τον δράστη, χρήστες των κοινωνικών δικτύων μοιράζονταν βίντεο του δημιουργού περιεχομένου στο TikTok Άμπντουλ Μάλικ στην πλατφόρμα X και σε άλλα μέσα**, ισχυριζόμενοι ότι ήταν ο δράστης.**
Η εσφαλμένη ταυτοποίησή του συνοδευόταν από αναρτήσεις που υποστήριζαν ότι ο Μάλικ πραγματοποίησε την επίθεση αφού του επετράπη να επιστρέψει στη Γερμανία, μετά την απέλασή του. Άλλες αναρτήσεις αξιοποιούσαν βίντεο του Μάλικ για να επικρίνουν τη μεταναστευτική πολιτική και την πολιτική απελάσεων της Γερμανίας, παρότι η ταυτότητα του δράστη δεν είχε ακόμη επιβεβαιωθεί.
Παρότι ο Μάλικ είχε παρόμοιο μικρό όνομα με τον ύποπτο, αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή στην επίθεση, αναρτώντας βίντεο στα κοινωνικά δίκτυα για να το ξεκαθαρίσει.
Ο ίδιος δήλωσε ότι έμεινε «άφωνος» που χρήστες τον συνέδεσαν με την υπόθεση, προσθέτοντας ότι αισθάνεται πως η ψευδής ταυτοποίηση θέτει σε κίνδυνο τον ίδιο και τα μέλη της οικογένειάς του.
Δεν είναι η πρώτη φορά που άτομα κατηγορούνται ψευδώς στο διαδίκτυο ως δράστες, μετά από βίαιες και σοκαριστικές επιθέσεις.
Μετά τη βομβιστική επίθεση στον Μαραθώνιο της Βοστώνης το 2013, χρήστες των κοινωνικών δικτύων υπέδειξαν λανθασμένα αρκετούς αθώους ανθρώπους ως υπόπτους, προτού η έρευνα αποκαλύψει ποιος ήταν υπεύθυνος.
Και τον Μάιο, εικόνες του φερόμενου ως δράστη επίθεσης με αυτοκίνητο στη Λειψία κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο συνδέοντας ψευδώς τον ύποπτο τόσο με το αριστερό αντιφασιστικό κίνημα Antifa όσο και με το ακροδεξιό κόμμα της Γερμανίας Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD).