Η μαζική εισροή μεταναστών που ξεκίνησε την Πέμπτη ενδέχεται να είναι η μεγαλύτερη προσπάθεια παράτυπης εισόδου στην ΕΕ σε τόσο μικρό διάστημα - To Euronews θυμάται παρόμοιες περιπτώσεις του παρελθόντος και κάνει τις συγκρίσεις με Έβρο, Λέσβο, Λαμπεντούσα και Μπάρι
Από την Πέμπτη, χιλιάδες μετανάστες έχουν περάσει από το Μαρόκο στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα στη Βόρεια Αφρική.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις της ισπανικής κυβέρνησης, ο αριθμός φτάνει περίπου τις 60.000.
Αν τα στοιχεία επιβεβαιωθούν, θα πρόκειται για τη μεγαλύτερη μεμονωμένη έξαρση παράτυπων αφίξεων που έχει καταγραφεί ποτέ σε έδαφος της ΕΕ.
Οι περισσότεροι μετανάστες έφτασαν δια θαλάσσης, κολυμπώντας από τη μαροκινή μεθοριακή πόλη Φνιντέκ. Βγήκαν σε πολλές παραλίες, κυρίως στο Ελ Ταραχάλ, μία από τις πιο κοντινές στα σύνορα.
Τουλάχιστον 40 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στην προσπάθεια αυτή, σύμφωνα με τον επικεφαλής της αυτόνομης περιοχής της Θέουτα, ενώ το Associated Press νωρίτερα ανέφερε ότι αρκετοί από τους νεκρούς σκοτώθηκαν σε ποδοπάτημα προσπαθώντας να διασχίσουν φράχτες πάνω σε κυματοθραύστες.
Σε διάγγελμά του προς το έθνος, ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ χαρακτήρισε το γεγονός «επίθεση στην εδαφική ακεραιότητα της χώρας» που, όπως είπε, «αξίζει την πιο ηχηρή και δυναμική καταδίκη μας».
Ο Σάντσεθ το απέδωσε στη διακίνηση μεταναστών, επικαλούμενος απόφαση του ισπανικού Ανωτάτου Δικαστηρίου του Ιουλίου, την οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, τα κυκλώματα παρερμήνευσαν ως απαγόρευση επαναπροώθησης μεταναστών που φτάνουν διά θαλάσσης χωρίς προηγούμενη δίκη.
Πώς συγκρίνεται η τρέχουσα μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα με προηγούμενες;
Η Θέουτα είχε ήδη δεχθεί τεράστια πίεση το 2021, όταν περίπου 10.000 μετανάστες εισέβαλαν στον θύλακα μέσα σε μόλις 48 ώρες, μεταξύ 17 και 18 Μαΐου. Αυτή ήταν η τελευταία τέτοια κρίση, αλλά σαφώς υποδεέστερη με την σημερινή, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία.
Τότε, η φερόμενη «χαλάρωση των συνόρων» από το Μαρόκο ερμηνεύτηκε ευρέως ως πολιτικά αντίποινα για την απόφαση της Ισπανίας να επιτρέψει την είσοδο στη χώρα, για ιατρική περίθαλψη, του Μπραχίμ Γκάλι, ηγέτη του μετώπου υπέρ της ανεξαρτησίας της Δυτικής Σαχάρας, Πολισάριο.
Ωστόσο, τις τελευταίες δεκαετίες η Ευρώπη έχει γνωρίσει και άλλα κύματα αυξημένων αφίξεων, που συνδέονταν συχνά με πολέμους και διπλωματικές ρήξεις, και όχι με μακροπρόθεσμες μεταναστευτικές τάσεις.
Η τελευταία μεγάλη κρίση σημειώθηκε το 2015 και το 2016 και πυροδοτήθηκε από τον πόλεμο στη Συρία.
Τότε, η Ουγγαρία είχε μετατραπεί σε μία από τις βασικές χώρες διέλευσης, με σχεδόν 400.000 παράτυπες διελεύσεις το 2015, κυρίως από τη διαδρομή των Δυτικών Βαλκανίων. Αυτό ώθησε τη Βουδαπέστη να υψώσει έναν φράχτη ύψους τεσσάρων μέτρων στα νότια σύνορά της με τη Σερβία.
Ωστόσο, οι ημερήσιες αφίξεις στο αποκορύφωμα της εξόδου – από 4.000 έως πάνω από 8.000 – δεν πλησίαζαν καθόλου τα επίπεδα που βιώνει η Θέουτα από την Πέμπτη.
Την ίδια περίοδο, το ελληνικό νησί της Λέσβου βρέθηκε επίσης υπό ασφυκτική πίεση, δεχόμενο σχεδόν μισό εκατομμύριο αφίξεις μέσα στον ίδιο χρόνο, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.
Η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με μια ακόμη μεγάλη δοκιμασία το 2020, όταν η Τουρκία ανακοίνωσε ότι δεν θα αποτρέπει πλέον τους μετανάστες από το να φτάνουν στην Ευρώπη, μετά τον θάνατο 33 Τούρκων στρατιωτών στην επαρχία Ιντλίμπ της Συρίας, κατά τη διάρκεια επίθεσης των κυβερνητικών δυνάμεων εναντίον ανταρτών.
Τότε, η Τουρκία υποστήριζε ότι είχε ανοίξει τα σύνορα σε 80.000 μετανάστες, οι οποίοι κατευθύνθηκαν προς την Ελλάδα κατά μήκος του ποταμού Έβρου. Οι ροές διήρκεσαν έναν μήνα, προκαλώντας μια τεταμένη αντιπαράθεση μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας με την ελληνική κυβέρνηση να κάνει λόγο για «υβριδική επίθεση» και να κινητοποιεί την ηγεσία της ΕΕ.
Ποια άλλα ευρωπαϊκά σύνορα είναι πιο ευάλωτα ή τελούν υπό πίεση;
Μετά τη γενικευμένη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, άρχισαν να καταγράφονται νέες ροές παράτυπων μεταναστών προς την ΕΕ – κυρίως στην Πολωνία, τη Λετονία και τη Λιθουανία – προερχόμενες από τη Λευκορωσία, η οποία κατηγορήθηκε ότι χαλάρωσε τον έλεγχο στα σύνορά της στο πλαίσιο υβριδικού, φιλορωσικού πολέμου.
Το 2025, η Frontex, ο οργανισμός ελέγχου των συνόρων της ΕΕ, εντόπισε σχεδόν 11.000 παράτυπες διελεύσεις συνόρων. Ωστόσο, από το 2024 τα μεγέθη βρίσκονται σε πτωτική πορεία και παραμένουν πολύ κάτω από τους αριθμούς που καταγράφονται στις πιο πολυσύχναστες μεταναστευτικές διαδρομές της ΕΕ: στην ανατολική Μεσόγειο (51.000 εντοπισμοί το 2025) και στην κεντρική Μεσόγειο (περίπου 66.000 το 2025), με την Ιταλία στην πρώτη γραμμή.
Όσον αφορά την πίεση στα σύνορα της ΕΕ, η Ιταλία βρέθηκε συχνά στην πρώτη γραμμή.
Μία από τις πιο χαρακτηριστικές πρόσφατες εξάρσεις σημειώθηκε στη Λαμπεντούζα, ένα μικρό νησί ανάμεσα στην Τυνησία και τη Σικελία, όπου 7.000 μετανάστες έφτασαν μέσα σε μόλις δύο ημέρες, τον Σεπτέμβριο του 2023.
Ωστόσο, ίσως ό,τι έχει χαραχτεί περισσότερο στη συλλογική μνήμη της Ιταλίας ανάγεται στο 1991, όταν ένα πλοίο έφτασε στο Μπάρι μεταφέροντας περίπου 20.000 Αλβανούς πρόσφυγες, μετά την κατάρρευση του κομμουνιστικού καθεστώτος στη χώρα.
