Το Σάββατο η κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματος Tisza που έχει την συνταγματική πλειοψηφία στο ουγγρικό Κοινοβούλιο, αποφάσισε ποιον θα εκλέξει την Τρίτη Πρόεδρο της Δημοκρατίας - Επέλεξε τον νομικό Αντράς Μπάκα, που είχε απομακρυνθεί από την προεδρία του Ανωτάτου Δικαστηρίου από το Fidesz
Το Σάββατο η κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματος Tisza που έχει την συνταγματική πλειοψηφία στο ουγγρικό Κοινοβούλιο, αποφάσισε ποιον θα εκλέξει την Τρίτη Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Επέλεξε τον νομικό Αντράς Μπάκα, που είχε απομακρυνθεί από την προεδρία του Ανωτάτου Δικαστηρίου από το Fidesz
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο Μπάκα είναι διεθνώς αναγνωρισμένος νομικός. Ξεκίνησε την πορεία του στο Ινστιτούτο Δημόσιου Δικαίου και Νομικών Επιστημών της Ουγγρικής Ακαδημίας Επιστημών και στη συνέχεια έγινε γενικός διευθυντής της Ανώτατης Σχολής Δημόσιας Διοίκησης. Ως κορύφωση της διεθνούς δικαστικής του σταδιοδρομίας, από το 1991 έως το 2008 υπηρέτησε για δύο θητείες ως δικαστής του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) στο Στρασβούργο.
Μετά την επιστροφή του, το 2009, η Εθνοσυνέλευση τον εξέλεξε πρόεδρο του Ανώτατου Δικαστηρίου. Η δεύτερη κυβέρνηση Όρμπαν, που ανέλαβε την εξουσία το 2010 με αναθεωρητική πλειοψηφία, τον απομάκρυνε μετονομάζοντας το Ανώτατο Δικαστήριο σε Κουρία, δημιουργώντας έτσι τυπικά έναν νέο θεσμό, στην κορυφή του οποίου διορίστηκε νέος επικεφαλής.
Στη συνέχεια, ο Μπάκα κέρδισε προσφυγή κατά του ουγγρικού κράτους στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, επειδή παραβίασε το δικαίωμά του σε δίκαιη δίκη και στην ελευθερία της έκφρασης.
Σε ζητήματα κράτους δικαίου παρεμβαίνει συστηματικά τόσο στην Ουγγαρία όσο και στο εξωτερικό. Πρόκειται για νομικό με ανεξάρτητη σκέψη, κάπως «παλαιάς κοπής», και η Ουγγαρία έχει ήδη γνωρίσει περισσότερους από έναν προέδρους της Δημοκρατίας αυτού του τύπου. Τη δυνατότητά του να ενσαρκώσει την εθνική ενότητα μπορεί να δυσκολέψει το γεγονός ότι υπήρξε ανοικτός επικριτής του συστήματος Όρμπαν, εντός και εκτός Ουγγαρίας.
Τη συνέντευξη του Αντράς Μπάκα στο Euronews μετά την ψηφοφορία μπορείτε να τη διαβάσετε εδώ.
Ο ρόλος του Προέδρου της Δημοκρατίας
Ο επικεφαλής του κόμματος Τίσα, Πέτερ Μάγιαρ, είχε ήδη πριν από τις εκλογές προαναγγείλει ότι, εφόσον εξασφαλίσει αναθεωρητική, δηλαδή πλειοψηφία δύο τρίτων, θα απομακρύνει την πλειονότητα των ανώτατων κρατικών αξιωματούχων που έχει διορίσει το Fidesz, με εξαίρεση τον διοικητή της κεντρικής τράπεζας, Μιχάι Βάργκα. Το αιτιολόγησε λέγοντας ότι οι αξιωματούχοι αυτοί είναι πιστοί κομματικοί στρατιώτες του Fidesz, δεν άσκησαν τα συνταγματικά τους καθήκοντα και μετά τις εκλογές στόχος τους θα είναι να εμποδίσουν τη δράση της κυβέρνησης Tisza.
Στο ουγγρικό σύστημα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει πρωτίστως τελετουργικό ρόλο και πολύ περιορισμένο αυτόνομο πολιτικό πεδίο κινήσεων, ωστόσο επί διακυβέρνησης Fidesz οι πρόεδροι της Δημοκρατίας δεν αξιοποίησαν ούτε αυτό το στενό νομικό και επικοινωνιακό περιθώριο, δραστηριοποιήθηκαν παράλληλα με την κυβέρνηση και συνεργάστηκαν σε όλα μαζί της.
Οι προηγούμενοι Πρόεδροι
Κατά τη διακυβέρνηση 2010-2016, μόνο ο Γιάνος Άντερ, πολιτικός βετεράνος του κόμματος, κατάφερε να ολοκληρώσει τις δύο θητείες που είχε στη διάθεσή του. Τον Λάσλο Σόλιομ, που είχε φτάσει στην προεδρία με στήριξη του τότε ακόμη αντιπολιτευόμενου Fidesz και διέθετε διακριτό πολιτικό και νομικό προφίλ, δεν τον επανεξέλεξαν για δεύτερη θητεία.
Τον διαδέχθηκε ο Παλ Σμιντ, πρώην αντιπρόεδρος του Fidesz, ο οποίος εξαναγκάστηκε σε παραίτηση λόγω σκανδάλου λογοκλοπής. Στη συνέχεια ανέλαβε Πρόεδρος της Δημοκρατίας ο Γιάνος Άντερ και μετά τη δεύτερη θητεία του τον διαδέχθηκε η Καταλίν Νοβάκ.
Η Νοβάκ διήνυσε ολόκληρη την πολιτική της σταδιοδρομία εντός του Fidesz, αλλά ως νεαρή γυναίκα προέβαλε επισήμως ένα πιο ευρωπαϊκό, δυτικόστροφο πρόσωπο του κόμματος σε σχέση με την κύρια γραμμή υπό τον Βίκτορ Όρμπαν. Μετά το σκάνδαλο των προεδρικών χαρισμών αναγκάστηκε να αποχωρήσει. Τότε εξελέγη πρόεδρος ο Τάμας Σούλιοκ, πρόσωπο ελάχιστα γνωστό στο ευρύ κοινό και χωρίς έντονο δημόσιο προφίλ, ο οποίος επίσης δεν ολοκλήρωσε ούτε την πρώτη του θητεία.
Τον πρόεδρο Τάμας Σούλιοκ τελικά τον απομάκρυναν με μια σύντομη φράση που ενσωματώθηκε στη 17η συνταγματική τροποποίηση, την οποία υπέγραψε ο ίδιος ως νομικός που είχε εκλεγεί με ψήφους του Fidesz, με αποτέλεσμα η θητεία του να τερματιστεί.
Το Tisza έχει προαναγγείλει ότι μέσα σε αυτή τη βουλευτική περίοδο θα εγκρίνει νέο Σύνταγμα και ότι τουλάχιστον θα εξετάσει το ενδεχόμενο άμεσης εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας από τον λαό.
Το πρώτο πολιτικό λάθος
Ο πρωθυπουργός Πέτερ Μάγιαρ υποσχέθηκε κοινωνική διαβούλευση για το πρόσωπο του Προέδρου της Δημοκρατίας, αλλά πολύ σύντομα ανακοίνωσε ότι η κοινοβουλευτική ομάδα προτείνει την Τζούντιτ Πόλγκαρ, πρώην παγκόσμια πρωταθλήτρια στο γυναικείο σκάκι.
Την ανακοίνωση ακολούθησε έντονη δυσαρέσκεια· σύμφωνα με τους επικριτές της απόφασης, καθώς η μη πραγματοποίηση της κοινωνικής διαβούλευσης έριχνς σκιά στη διαδικασία επιλογής. Τελικά η Πόλγκαρ, αντιλαμβανόμενη την αντίδραση, απέρριψε την πρόταση του Μάγιαρ.
Η Medián, ένα από τα πιο αξιόπιστα ουγγρικά ινστιτούτα δημοσκοπήσεων, κατέγραψε μετά την αποτυχημένη υποψηφιότητα την πρώτη σημαντική (3-5%) πτώση στην υποστήριξη προς το Tisza, η οποία όμως παρέμεινε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, στο 68% μεταξύ όσων δηλώνουν σίγουροι ψηφοφόροι του κόμματος.
Το Tisza τελικά επέλεξε τον Μπάκα ανάμεσα σε τρεις υποψηφίους· οι άλλοι δύο ήταν ο ιστορικός Ιγκνάτς Ρόμσιτς και ο ανεξάρτητος δικηγόρος Μπότοντ Φύλοπ, που δημοσιεύει με το ψευδώνυμο «Vidéki Prókátor» και έφερε στο φως την υπόθεση χάριτος η οποία οδήγησε στην παραίτηση της προέδρου Καταλίν Νοβάκ.