Η αποτίμηση της Λευκωσίας για την προεργασία ενόψει της διευρυμένης συνάντησης για το Κυπριακό– Η σημασία της παρέμβασης Γκουτέρες και το επόμενο βήμα στις 26 Αυγούστου
Σε μια κρίσιμη φάση της προσπάθειας για επανενεργοποίηση της διαδικασίας στο Κυπριακό, η Λευκωσία επιχειρεί να διαμορφώσει τις προϋποθέσεις που θα επιτρέψουν τη σύγκληση της επόμενης διευρυμένης συνάντησης, έχοντας πλέον ως επόμενο ορόσημο τη συνάντηση του προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν στις 26 Αυγούστου.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Στο παρασκήνιο της νέας προσπάθειας βρίσκεται και η προηγούμενη αδυναμία να συγκληθεί η διευρυμένη συνάντηση στα τέλη Ιουλίου ή στις αρχές Αυγούστου. Ο Ελληνοκύπριος διαπραγματευτής Μενέλαος Μενελάου μιλώντας στο euronews αποδίδει την εξέλιξη σε «εμπόδια» από τουρκικής πλευράς και συνδέει ευθέως την εξέλιξη αυτή με την απόφαση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών να παρέμβει και να επισκεφθεί την Κύπρο.
«Πρόσφατα ο στόχος ήταν να πραγματοποιηθεί διευρυμένη συνάντηση στο τέλος Ιουλίου με αρχές Αυγούστου. Αυτό δεν έγινε εφικτό και πάλι λόγω εμποδίων από τουρκικής πλευράς και γι’ αυτό πραγματοποιήθηκε η επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα στην Κύπρο», αναφέρει ο κ. Μενελάου.
Όπως επισημαίνει ο κ. Μενελάου, η Λευκωσία έχει βρεθεί αντιμέτωπη με «μια προσέγγιση επιβράδυνσης του ρυθμού των εξελίξεων από τουρκικής πλευράς», εκφράζοντας την ανησυχία ότι μια τέτοια προσέγγιση μπορεί να επηρεάσει τόσο την ουσιαστική διαπραγμάτευση όσο και την παράλληλη προσπάθεια για Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.
Το βάρος έχει μεταφερθεί τώρα στην προεργασία. Η συνάντηση Χριστοδουλίδη–Ερχιουρμάν στις 26 Αυγούστου αναμένεται να λειτουργήσει ως ένας ακόμη σταθμός στην προσπάθεια να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις για μια διευρυμένη συνάντηση με ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Η ομοσπονδιακή λύση ως προϋπόθεση για το επόμενο βήμα
Στον πυρήνα της προσπάθειας βρίσκεται η βάση λύσης του Κυπριακού.
Ο κ. Μενελάου αναφέρεται σε μια μετατόπιση που, όπως λέει, καταγράφηκε από τον περασμένο Δεκέμβριο στις θέσεις της τουρκοκυπριακής πλευράς, με τη χρήση του όρου «πολιτική ισότητα» αντί της «κυριαρχικής ισότητας».
Για τη Λευκωσία, η διαφοροποίηση αυτή έχει πολιτική σημασία, καθώς η πολιτική ισότητα συνδέεται με το ομοσπονδιακό πλαίσιο που έχει συμφωνηθεί ως βάση επίλυσης του Κυπριακού.
Παράλληλα, όμως, ο Ελληνοκύπριος διαπραγματευτής επισημαίνει ότι εξακολουθεί να υπάρχει ένα κενό, καθώς δεν έχει υπάρξει σαφής αναφορά από την τουρκοκυπριακή πλευρά στο ομοσπονδιακό πλαίσιο.
Η προσπάθεια της ελληνοκυπριακής πλευράς θα είναι, σύμφωνα με τον ίδιο, να υπάρξει σαφής δέσμευση τόσο από την τουρκοκυπριακή όσο και από την τουρκική πλευρά στην ομοσπονδιακή βάση.
Ταυτόχρονα, η Λευκωσία επιδιώκει την επαναβεβαίωση των συγκλίσεων που είχαν επιτευχθεί στις προηγούμενες διαπραγματεύσεις, ώστε η νέα προσπάθεια να αξιοποιήσει το υφιστάμενο διαπραγματευτικό κεκτημένο.
Η Άγκυρα στο τραπέζι των συνομιλιών
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο Μενελάου και στον ρόλο της Τουρκίας, με αφορμή τη δημόσια τοποθέτηση του Τουρκοκύπριου ηγέτη ότι δεν μπορεί να υπάρξει διευρυμένη συνάντηση χωρίς την Άγκυρα.
Η Λευκωσία, όπως διευκρινίζει, δεν επιδιώκει τον αποκλεισμό της Τουρκίας. Αντιθέτως, θεωρεί ότι η παρουσία της είναι απαραίτητη, όπως απαραίτητη θεωρεί και την παρουσία της Ελλάδας και του Ηνωμένου Βασιλείου, ενώ υποστηρίζει τη συμμετοχή και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο Μενελάου υπογραμμίζει παράλληλα ότι ο καθοριστικός και τελικός ρόλος σε ό,τι αφορά την τουρκική πλευρά εκπορεύεται από την Άγκυρα. Ιδιαίτερα στις εξωτερικές πτυχές του Κυπριακού, όπως η ασφάλεια, οι εγγυήσεις και τα στρατεύματα, η τουρκική πολιτική βούληση παραμένει, σύμφωνα με τη Λευκωσία, καθοριστικής σημασίας.
Επιπλέον, η Λευκωσία επιμένει ότι τα ΜΟΕ δεν θα πρέπει να λειτουργούν ως προϋπόθεση για την πρόοδο της ουσιαστικής διαπραγμάτευσης. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη διάνοιξη νέων σημείων διέλευσης.
Ο Μενελάου αναφέρει ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά έχει αποδεχθεί την πρόταση των Ηνωμένων Εθνών και αναμένει την ανταπόκριση της τουρκοκυπριακής πλευράς.
Το βλέμμα στην 26η Αυγούστου
Η συνάντηση Χριστοδουλίδη–Ερχιουρμάν δεν αποτελεί από μόνη της το τελικό ζητούμενο, αλλά εντάσσεται στην προσπάθεια προετοιμασίας του εδάφους για την επόμενη διευρυμένη συνάντηση.
Ο στόχος, όπως τον περιγράφει ο κ. Μενελάου, είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε η διερυμένη συνάντηση 5+1 να μπορέσει να οδηγήσει σε απόφαση για επανέναρξη της διαδικασίας των συνομιλιών στα εναπομείναντα ζητήματα, στη συμφωνημένη βάση και με αξιοποίηση των συγκλίσεων που έχουν ήδη επιτευχθεί.