Ύστερα από δύο χρόνια ενίσχυσης της ασφάλειας φυσικού αερίου μετά τη διακοπή των ρωσικών ροών, η Ευρώπη αντιμετωπίζει ξανά υψηλές τιμές λόγω της μεταβλητότητας στις αγορές που συνδέεται με τις αναταράξεις στα Στενά του Χορμούζ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δίνει αυτή την περίοδο αγώνα με τον χρόνο για να ξαναγεμίσει τις αποθήκες φυσικού αερίου της πριν από τον χειμώνα. Καθώς οι εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τον Κόλπο εκτρέπονται ολοένα και περισσότερο προς την Ασία, ο στόχος του μπλοκ για πληρότητα αποθηκών 90% θεωρείται πλέον πρακτικά ανέφικτος, σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης ενεργειακών αγορών Montel.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Καθώς οι προμήθειες φυσικού αερίου αναμένεται να περιοριστούν λόγω του πολέμου κατά του Ιράν και της de facto διακοπής της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης αερίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε επιτρέψει στα κράτη μέλη της ΕΕ να αναπληρώσουν τα αποθέματα σε επίπεδα κάτω του 90%, σε μια προσπάθεια να αποτραπούν αγορές πανικού και εκτίναξη των τιμών.
Ωστόσο, παρά αυτές τις χαλαρώσεις, που θα μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και στο 75%, τα αποθέματα φυσικού αερίου της Ευρώπης ήταν μόλις στο 5% στο τέλος Ιουλίου, περίπου 12 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από πέρυσι και 16 μονάδες κάτω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας, σύμφωνα με τη Montel.
Τα μοντέλα της Montel προβλέπουν ότι τα ευρωπαϊκά αποθέματα θα κυμανθούν μεταξύ 69% και 84% την 1η Νοεμβρίου, ανάλογα με το πόσο γρήγορα θα επιταχυνθούν οι εγχύσεις και πόσο LNG θα είναι διαθέσιμο. Αυτό θα αφήσει τον στόχο της ΕΕ για πληρότητα 90% ουσιαστικά εκτός εμβέλειας.
«Η συνεχιζόμενη διαταραχή στις ροές LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ σημαίνει ότι η πίεση στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου συνεχίζει να αυξάνεται όσο πλησιάζει ο χειμώνας», δήλωσε ο Joachim Endress, ειδικός στην αγορά αερίου στη Montel.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα οξεία στη Γερμανία, όπου η πληρότητα των αποθηκών ήταν μόλις 46% στο τέλος Ιουλίου.
Μεταξύ Απριλίου και Ιουλίου, οι καθαρές εγχύσεις ήταν κατά 11% κάτω από τον μέσο όρο της πενταετίας και κατά 18% χαμηλότερες από την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι. Αυτό το έλλειμμα αφήνει την Ευρώπη αντιμέτωπη με μια ιδιαίτερα δύσκολη πρόκληση στους τρεις τελευταίους μήνες της περιόδου πλήρωσης των αποθηκών.
Η Montel εκτιμά ότι η Ευρώπη έλαβε κατά μέσο όρο μόλις 105 φορτία LNG τον μήνα μεταξύ Μαΐου και Ιουλίου, πολύ λιγότερα από τα περίπου 130 φορτία τον μήνα που απαιτούνται ώστε η πληρότητα να πλησιάσει το 80% έως τις αρχές Νοεμβρίου.
Το προκύπτον κενό αντιστοιχεί σε περίπου 72 φορτία. Για να φτάσει έστω και σε πληρότητα 80% έως τον Νοέμβριο, η Ευρώπη θα πρέπει πλέον να προσελκύσει πάνω από 140 δεξαμενόπλοια LNG κάθε μήνα τον Αύγουστο, Σεπτέμβριο και Οκτώβριο, κάτι που η Montel θεωρεί απίθανο, εκτός αν οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου αυξηθούν σημαντικά ή αποκατασταθούν οι ροές LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Το έλλειμμα στα αποθέματα θα μπορούσε να αυξήσει την πίεση στις ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου όσο πλησιάζει ο χειμώνας.
Με λιγότερο αέριο σε αποθήκευση, οι έμποροι διαθέτουν μικρότερο «μαξιλάρι ασφαλείας» σε περίπτωση που ένα ξαφνικό κύμα ψύχους αυξήσει απότομα τη ζήτηση ή υπάρξουν νέες διαταραχές στην προσφορά. Ταυτόχρονα, η ΕΕ ανταγωνίζεται την Ασία για τα φορτία LNG, γεγονός που σημαίνει ότι ίσως χρειαστεί να πληρώσει ακριβότερα για να προσελκύσει φορτία που διαφορετικά θα κατευθύνονταν σε ασιατικούς αγοραστές που προσφέρουν υψηλότερες τιμές.
Η Ασία πληρώνει περισσότερο
Τα φορτία LNG από τις ΗΠΑ που μέχρι πρόσφατα κατευθύνονταν προς την Ευρώπη εκτρέπονται ολοένα και περισσότερο προς την Ασία, όπου οι αγοραστές προσφέρουν πιο ελκυστικές αποδόσεις.
Οι παραδόσεις LNG από τις ΗΠΑ προς την Κίνα, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα, την Ταϊβάν και την Ινδία τριπλασιάστηκαν μεταξύ Μαρτίου και Ιουλίου, φτάνοντας σε επίπεδα ρεκόρ. Τον Ιούλιο, τα φορτία προς αυτές τις πέντε αγορές ξεπέρασαν για πρώτη φορά τις αμερικανικές παραδόσεις προς την Ευρώπη.
Σε μεγάλο μέρος της περιόδου από τον Απρίλιο και μετά, η πώληση αμερικανικού LNG στη Βορειοανατολική Ασία απέφερε υψηλότερες αποδόσεις από την αποστολή του στη Βορειοδυτική Ευρώπη. Επομένως, η Ευρώπη ίσως χρειαστεί να πληρώσει περισσότερο για να ξαναπροσελκύσει αυτά τα φορτία, κάτι που τελικά θα μεταφραστεί σε υψηλότερους λογαριασμούς ενέργειας.
Αυτό θα μπορούσε να αφήσει την αγορά φυσικού αερίου της ΕΕ ολοένα και πιο εκτεθειμένη όσο πλησιάζει ο χειμώνας. Ένα κύμα ψύχους, μια ακόμη διαταραχή στις παγκόσμιες προμήθειες LNG ή ισχυρότερη ασιατική ζήτηση θα μπορούσαν γρήγορα να εντείνουν τον ανταγωνισμό για τα φορτία.
Παρά το γεγονός ότι αναγνωρίζει το «ευμετάβλητο περιβάλλον» των παγκόσμιων αγορών φυσικού αερίου, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υποβάθμισε τον κίνδυνο ελλείψεων τον χειμώνα, λέγοντας ότι η σημερινή κατάσταση «δεν είναι καθόλου έκτακτη ανάγκη».
«Βρισκόμαστε πολύ κοντά στο 62% (των αποθεμάτων). Δεν υπάρχει άμεση ανησυχία για την ασφάλεια του εφοδιασμού με φυσικό αέριο στην ΕΕ ενόψει της επόμενης χειμερινής περιόδου», δήλωσε την Πέμπτη στους δημοσιογράφους ο εκπρόσωπος της Επιτροπής.
Από τότε που η Ρωσία εξαπέλυσε τη γενικευμένη εισβολή της στην Ουκρανία το 2022, η ΕΕ ανασχεδιάζει το σύστημα φυσικού αερίου της, προκειμένου να τερματίσει την εξάρτησή της από την ενέργεια της χώρας και να αποτρέψει τη Μόσχα από το να χρησιμοποιεί τα έσοδα για τη χρηματοδότηση του πολέμου της.
Στο μεταξύ, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Νορβηγία έχουν αναδειχθεί σε βασικούς προμηθευτές φυσικού αερίου του μπλοκ, καλύπτοντας περίπου το 57% των εισαγωγών το 2025.