Εκ των έσω πηγές λένε πως το κόμμα του Βίκτορ Όρμπαν βρίσκεται στην άβυσσο, υπό έλεγχο για διαφθορά, μαζικές αποχωρήσεις και την κυριαρχία του κόμματος Τίσα
Το κόμμα Φιντέζ της Ουγγαρίας βρίσκεται αντιμέτωπο με υπαρξιακή κρίση μετά τη θεαματική ήττα του στις εκλογές του Απριλίου, στις οποίες το κόμμα Τίσα του Πέτερ Μάγιαρ απομάκρυνε τον Βίκτορ Όρμπαν από την εξουσία έπειτα από 16 χρόνια διακυβέρνησης με υπερπλειοψηφία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Αφού υπήρξε βασικός μοχλός της δημοκρατικής μετάβασης της Ουγγαρίας στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και στη συνέχεια όχημα για την εθνικιστική, ευρωσκεπτικιστική μεταμόρφωση της χώρας από τον Όρμπαν μετά το 2010, το Φιντέζ δυσκολεύεται έκτοτε να προσαρμοστεί στη νέα πολιτική πραγματικότητα της Ουγγαρίας.
Το Τίσα συγκεντρώνει σχεδόν 70% στις δημοσκοπήσεις, ενώ η δημοτικότητα του Φιντέζ έχει πέσει κάτω από το 20%. Από την ήττα και μετά, αρκετά κορυφαία στελέχη έχουν αποσυρθεί πλήρως από την πολιτική, ενώ μια σειρά ερευνών για διαφθορά έχει διαβρώσει ακόμη περισσότερο τη θέση του κόμματος.
Σύμφωνα με πηγή με στενή γνώση των εσωτερικών του κόμματος, το Φιντέζ εξετάζει τώρα δύσκολες επιλογές για το μέλλον, από αναδιοργάνωση και επανατοποθέτηση χωρίς τον Όρμπαν μέχρι ακόμη και πλήρη διάλυση.
Ο Όρμπαν ζυγίζει τις επιλογές του
Λίγο μετά την εκλογική ήττα, ο Όρμπαν παραιτήθηκε από την έδρα του στην Εθνική Συνέλευση της Ουγγαρίας, τερματίζοντας 36 χρόνια κοινοβουλευτικής θητείας. Παρ’ όλα αυτά, το κόμμα τον επανεξέλεξε πρόεδρό του τον Μάιο, αναθέτοντάς του να χαράξει μια νέα πορεία.
Τον Αύγουστο διέρρευσε στον ουγγρικό Τύπο εσωτερικό ερωτηματολόγιο, στο οποίο τα μέλη καλούνταν να απαντήσουν για τα αίτια της ήττας και τις πιθανές προοπτικές. Οι επιλογές κυμαίνονταν από ριζική αναμόρφωση και ανανέωση του κόμματος έως την ίδρυση ενός νέου δεξιού κινήματος – ή τη διάλυση του Φιντέζ και τη δημιουργία ενός νέου συντηρητικού κόμματος με φρέσκα πρόσωπα.
Πηγή με στενή γνώση των εσωτερικών του κόμματος είπε στο Euronews ότι το κλίμα έχει ηρεμήσει μετά τις εκλογές και δεν υπάρχει άμεσος συναγερμός, αλλά ότι η διάλυση παραμένει στο τραπέζι.
«Το μέλλον του κόμματος δεν έχει ακόμη κριθεί· έχουμε μεταθέσει για μερικούς μήνες την απόφαση για το αν αξίζει να συνεχίσουμε», ανέφερε η πηγή υπό τον όρο της ανωνυμίας. «Το ερώτημα μένει ανοιχτό και μία από τις επιλογές είναι το τέλος.»
Ωστόσο, ο εκπρόσωπος του κόμματος Μπερταλάν Χαβάσι, στενός σύμμαχος του Όρμπαν, απέρριψε την ιδέα της αυτοδιάλυσης ως μη ρεαλιστική.
«Προσωπικά μου είναι αδιανόητο να μην υπάρχει το Φιντέζ – και να μην υπάρχει ως Φιντέζ», δήλωσε ο Χαβάσι στο Euronews. «Θα θεωρούσα τη μεγαλύτερη τρέλα να αλλάξουμε μάρκα και να πετάξουμε το όνομα Φιντέζ και τη συσσωρευμένη τεχνογνωσία του απλώς και μόνο επειδή χάσαμε μια εκλογική αναμέτρηση.»
Ο πολιτικός αναλυτής Σάμπολτς Ντουλ δήλωσε ότι η εσωτερική ψηφοφορία δείχνει πως όλα τα ενδεχόμενα παραμένουν ανοιχτά.
«Το γεγονός ότι το Φιντέζ θέτει το ενδεχόμενο της ίδιας του της διάλυσης έχει σημασία, γιατί δείχνει ότι αυτό περιλαμβάνεται στα σενάρια της ηγεσίας – και ο ίδιος ο Όρμπαν έχει μιλήσει για το κόμμα σαν κίνημα», είπε ο Ντουλ στο Euronews.
Τον Ιούλιο ο Όρμπαν δημοσίευσε ένα κείμενο με τίτλο «διακήρυξη αντίστασης», καλώντας τους υποστηρικτές του να αγωνιστούν ενάντια σε αυτό που περιέγραψε ως αποδόμηση του κράτους δικαίου και της δημοκρατίας από την κυβέρνηση Μάγιαρ. Προηγουμένως είχε ανασχηματίσει την κοινοβουλευτική ομάδα του Φιντέζ, εντάσσοντας σε αυτήν ορισμένες πρώην προσωπικότητες επιρροής στον πολιτικό χώρο.
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, ο πρώην υπουργός Μεταφορών και σύμμαχος του Όρμπαν Γιάνος Λάζαρ επισκέφθηκε τα γραφεία του κόμματος στις εκλογικές περιφέρειες για να αποτιμήσει τις ζημιές. Αφού ολοκλήρωσε την αποτίμηση, ο Λάζαρ παραιτήθηκε από τη βουλευτική του εντολή και αποσύρθηκε από τη δημόσια ζωή, δείχνοντας ότι αναζητά νέες προκλήσεις.
Οι αποχωρήσεις αποκαλύπτουν τη φθορά
Η αποχώρηση του Λάζαρ είναι η τελευταία σε μια σειρά αποχωρήσεων ανώτερων στελεχών του κόμματος. Ο ίδιος ο Όρμπαν έχει απομακρυνθεί από την πρώτη γραμμή, αποχωρώντας από το κοινοβούλιο και αποφεύγοντας έτσι την άμεση αντιπαράθεση με τον Μάγιαρ.
Τον Ιούλιο, ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Φιντέζ και πρώην υπουργός, Γκεργκέλι Γκουλιάς, παραιτήθηκε από τη θέση του, επικαλούμενος νέα συνταγματική τροποποίηση που του απαγορεύει να είναι υποψήφιος στις εκλογές του 2030.
Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Πέτερ Σιγιάρτο εγκατέλειψε την πολιτική τον ίδιο μήνα για να ενταχθεί στην κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία BYD, ενώ ο πρώην υπεύθυνος επικοινωνίας και πρώην υπουργός Άνταλ Ρογκάν επίσης αποσύρθηκε από τη δημόσια ζωή.
«Κάθε αποχώρηση μπορεί να εξηγηθεί από τις προσωπικές συνθήκες του εκάστοτε πολιτικού. Όμως όλες αυτές οι κινήσεις λειτουργούν εις βάρος των συμφερόντων του Φιντέζ», είπε ο Ντουλ.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια κομματική πηγή, μεταξύ των μελών του Φιντέζ υπήρξε σε κάποιο βαθμό ανακούφιση για ορισμένες από τις αποχωρήσεις.
Η φήμη του Σιγιάρτο είχε πληγεί από τους στενούς δεσμούς του με τη Ρωσία, ενώ ο Λάζαρ είχε δεχθεί επικρίσεις για δηλώσεις που θεωρήθηκαν ευρέως ρατσιστικές απέναντι στη ρομά κοινότητα κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας. Και οι δύο απέκτησαν σημαντική περιουσία όσο βρίσκονταν στην κυβέρνηση.
Ο Χαβάσι υποστήριξε ότι οι αποχωρήσεις θα επιταχύνουν την ανανέωση του κόμματος.
«Αν όλοι θεωρούσαν ότι έλειπε ο ρυθμός και η ευελιξία της ανανέωσης, τότε μόλις αποχωρήσει η προηγούμενη γενιά πολιτικών, νέοι θα πάρουν φυσικά τη θέση τους. Αυτό από μόνο του μπορεί να αποτελέσει μορφή ανανέωσης», είπε.
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, ο πρώην υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Τίμπορ Ναβρατσικς και η πρώην κυβερνητική επίτροπος για την εξερεύνηση του διαστήματος Όρσολια Φέρεντς δημιούργησαν μια πλατφόρμα εντός του Φιντέζ με την ονομασία «Πολίτες Δημοκράτες», ζητώντας μεγαλύτερο διάλογο με τους ψηφοφόρους.
Η πρωτοβουλία θεωρήθηκε ευρέως ως ένδειξη πιθανής διάσπασης του κόμματος με στόχο τη δημιουργία μιας πιο μετριοπαθούς συντηρητικής δύναμης, αν και οι δύο πολιτικοί αρνήθηκαν ότι επιδιώκουν κάτι τέτοιο.
Με Όρμπαν ή χωρίς Όρμπαν
Στο εσωτερικό του Φιντέζ, το μέλλον του Όρμπαν αποτελεί αντικείμενο συνεχούς συζήτησης. Το κόμμα έχει διαψεύσει τις εικασίες ότι ο πρώην πρωθυπουργός μπορεί να διεκδικήσει διεθνή θέση στον ΟΗΕ ή στη FIFA.
Ενώ ο Όρμπαν πέρασε μια μακρά περίοδο διακοπών στις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Σερβία και την Κροατία, δέχεται παράλληλα κριτική εντός του ίδιου του κόμματος για την εκλογική εκστρατεία και για τον πλουτισμό του στενού κύκλου του κατά τα χρόνια της εξουσίας.
Ο γαμπρός του, Ιστβάν Τίμπορτς, έχει εξελιχθεί σε μεγάλο παίκτη στους τομείς των ακινήτων και του τουρισμού στην Ουγγαρία· ο πατέρας του, Γκιόζο Όρμπαν, εξασφάλισε κρατικές συμβάσεις για την εξορυκτική του εταιρεία και επένδυσε σε μεγάλη πολυτελή έκταση κοντά στη Βουδαπέστη, στη Χατβανπούστα, ενώ ο παιδικός φίλος του Λέριντς Μέσαρος έγινε ο πλουσιότερος άνθρωπος στην Ουγγαρία χάρη σε σημαντικά κρατικά συμβόλαια στις κατασκευές και τη γεωργία.
Σύμφωνα με την κομματική πηγή, τα μέλη του Φιντέζ δεν έχουν λάβει ακόμη ικανοποιητικές απαντήσεις από τον Όρμπαν για τις καταγγελίες διαφθοράς.
«Ο Όρμπαν δεν έχει πει τίποτα καθησυχαστικό για τα ζητήματα διαφθοράς. Δεν θέλει – ή δεν μπορεί να – καταλάβει την κριτική. Υπάρχουν πολλά μαθήματα που πρέπει να βγουν», ανέφερε η πηγή.
Ο Ντουλ σημείωσε ότι το κόμμα Τίσα του Μάγιαρ καρπώθηκε πολιτικά τον ορατό πλουτισμό του κύκλου του Όρμπαν, γεγονός που θέτει ερωτήματα για το πολιτικό μέλλον του πρώην πρωθυπουργού.
«Πρέπει να συζητηθεί ποιο ρόλο έπαιξαν η Χατβανπούστα, ο Ιστβάν Τίμπορτς, ο Λέριντς Μέσαρος και άλλοι στην εκλογική ήττα και να ξεκαθαριστεί αν αυτοί οι παράγοντες, συμπεριλαμβανομένου του Όρμπαν, μπορούν να είναι μέρος της ανανέωσης του κόμματος ή αν θα αποτελούν βάρος γι’ αυτό», είπε.
Ο Χαβάσι ανέφερε ότι ο Όρμπαν θα παραμείνει επικεφαλής του κόμματος έως τον ερχόμενο Μάιο, οπότε θα τεθεί προς συζήτηση το πολιτικό του μέλλον.
«Θα πραγματοποιήσουμε ένα ακόμη συνέδριο του κόμματος τον επόμενο Μάιο, όπου θα αξιολογήσουμε αν θέλει να συνεχίσει στην πολιτική, αν θέλει να παραμείνει πρόεδρος του κόμματος, τι μπορεί να προσφέρει στο κόμμα και τι μπορεί να προσφέρει στην Ουγγαρία.»
«Θα του δώσουμε αυτό το έτος – και σε εμάς επίσης», είπε ο Χαβάσι, προσθέτοντας ότι το άμεσο καθήκον του Φιντέζ είναι να προετοιμαστεί για τη διακυβέρνηση και να αμφισβητήσει το Τίσα ως κύρια δύναμη της αντιπολίτευσης.
«Το Φιντέζ είναι σε καλή κατάσταση και ξέρει τη δουλειά του.»
Οι Patriots for Europe παραμένουν ανεπηρέαστοι
Μέχρι στιγμής, η εκλογική ήττα του Φιντέζ και η εσωτερική αναταραχή δεν έχουν επηρεάσει αισθητά τη θέση του στις Βρυξέλλες, όπου το κόμμα παραμένει ιδρυτικό μέλος της σκληρά δεξιάς, ευρωσκεπτικιστικής ομάδας Patriots for Europe στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Στελέχη του Φιντέζ έχουν λάβει μηνύματα υποστήριξης και αλληλεγγύης από την ομάδα, και η θέση της ευρωβουλευτού Κίνγκα Γκαλ ως πρώτης αντιπροέδρου των Patriots παραμένει αμετάβλητη, χάρη στην εμπειρία της στη λειτουργία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
«Γνωρίζω ότι ορισμένοι από τους συναδέλφους σας πιστεύουν πως εμείς, οι Patriots, εξετάζουμε το ενδεχόμενο να μειώσουμε τον ρόλο του Φιντέζ μετά τα γεγονότα στην Ουγγαρία, αλλά μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο. Αντίθετα, υπάρχει αίσθημα αλληλεγγύης προς τον αγώνα που τώρα θα δώσει το Φιντέζ», δήλωσε στο Euronews ο Φλαμανδός ακροδεξιός ευρωβουλευτής Γκέρολφ Άννεμανς.
Παρότι ο Όρμπαν διατηρεί τη στήριξη της Μαρίν Λεπέν και του Ματέο Σαλβίνι, η πιθανή άνοδος του Ζορντάν Μπαρντελά στη Γαλλία θα μπορούσε να αποδειχθεί διαφορετική υπόθεση για το Φιντέζ, δεδομένης της πιο μετριοπαθούς τοποθέτησης του προέδρου της Εθνικής Συσπείρωσης.
Προς το παρόν, όμως, το Φιντέζ και ο Όρμπαν δεν αντιμετωπίζουν επικρίσεις εντός της πολιτικής τους οικογένειας.
Παρόλα αυτά, οι Patriots for Europe έχασαν μία θέση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όπου πλέον τον όμιλο εκπροσωπεί ο Τσέχος πρωθυπουργός Αντρέι Μπάμπις μετά την ήττα του Όρμπαν.
«Χάνοντας την εξουσία του και το δικαίωμα ψήφου στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ο Όρμπαν είναι πλέον σημαντικά πιο αδύναμος εντός των Patriots», είπε ο Ντουλ.