Η δίκη συνεχίζεται με την ανάπτυξη των υπερασπιστικών ισχυρισμών, μετά την απαγγελία των κατηγοριών στα τέλη Ιουλίου. Με την ολοκλήρωσή τους αναμένεται να αρχίσει η εξέταση των πρώτων μαρτύρων.
Έπειτα από πέντε μήνες ενστάσεων, αιτημάτων και διαδικαστικών αποφάσεων, η δίκη για το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη επαναλαμβάνεται τη Δευτέρα στη Λάρισα και περνά πλέον στο κατώφλι της αποδεικτικής διαδικασίας. Οι 36 κατηγορούμενοι καλούνται να αναπτύξουν τους υπερασπιστικούς ισχυρισμούς τους, πριν αρχίσει η εξέταση των μαρτύρων για τις πράξεις και τις παραλείψεις που, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, συνδέονται με τη σύγκρουση της 28ης Φεβρουαρίου 2023 και τον θάνατο 57 ανθρώπων.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η επανέναρξη της δίκης μετά τη θερινή διακοπή σηματοδοτεί ουσιαστική μετατόπιση της διαδικασίας. Μέχρι τώρα, μεγάλο μέρος των συνεδριάσεων είχε επικεντρωθεί σε ζητήματα όπως η αίθουσα διεξαγωγής, οι παραστάσεις προς υποστήριξη της κατηγορίας, αιτήματα αναβολής, ενστάσεις ακυρότητας, η μετάδοση της δίκης και αιτήματα για μεταβολή ή διεύρυνση των κατηγοριών.
Στις 28 Ιουλίου η εισαγγελέας του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας ολοκλήρωσε την απαγγελία των κατηγοριών για τους 36 κατηγορουμένους.
Ορισμένοι συνήγοροι έχουν ήδη αναπτύξει μέρος των θέσεων της υπεράσπισης σε προηγούμενες συνεδριάσεις. Οι αυτοτελείς και αρνητικοί ισχυρισμοί αποτελούν το στάδιο κατά το οποίο οι κατηγορούμενοι μπορούν, μεταξύ άλλων, να αμφισβητήσουν πραγματικά ή νομικά στοιχεία των κατηγοριών ή να επικαλεστούν περιστάσεις που επηρεάζουν την ποινική τους μεταχείριση.
Μετά την ολοκλήρωση αυτού του σταδίου αναμένεται να αρχίσουν οι καταθέσεις των μαρτύρων. Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν πριν από τη διακοπή, μεταξύ των πρώτων που πρόκειται να εξεταστούν είναι μέλη της οικογένειας του μηχανοδηγού της επιβατικής αμαξοστοιχίας, ο οποίος ήταν ένας από τους 57 ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους στη σύγκρουση της 28ης Φεβρουαρίου 2023.
Πέντε μήνες διαδικαστικών αποφάσεων
Η κύρια δίκη άρχισε στις 23 Μαρτίου 2026. Στους πρώτους μήνες της διαδικασίας το δικαστήριο κλήθηκε να αποφανθεί για σειρά ζητημάτων πριν ακόμη περάσει στην εξέταση της ουσίας της υπόθεσης.
Ένα από τα πρώτα αφορούσε τις συνθήκες διεξαγωγής της δίκης. Μετά τις αντιδράσεις συγγενών και δικηγόρων για τον διαθέσιμο χώρο, έγιναν διαδοχικές παρεμβάσεις στην αίθουσα. Τον Μάιο το εμβαδόν της αυξήθηκε από 283,75 σε περίπου 452 τετραγωνικά μέτρα και προστέθηκαν νέες θέσεις για δικηγόρους και κοινό.
Η παράσταση που προκάλεσε την αντίδραση των συγγενών θυμάτων και των συνηγόρων τους ήταν αυτή του Ελληνικού Δημοσίου καθώς -όπως ισχυρίστηκαν- το γεγονός ότι στρέφεται μόνο κατά των τριών κατηγορούμενων σταθμαρχών και του τότε προϊσταμένου του Τμήματος Επιθεώρησης Λάρισας της Υπηρεσίας Υποστήριξης Κυκλοφορίας Κεντρικής και Νοτίου Ελλάδας της Διεύθυνσης Κυκλοφορίας του ΟΣΕ, βγάζει από το “κάδρο” των ευθυνών τους κατηγορούμενους που ελέγχονται για τα κενά στα συστήματα ασφαλείας.
Τελικά το δικαστήριο απέρριψε τις παραστάσεις των Δικηγορικών Συλλόγων και του σωματείου και έκανε δεκτή την παράσταση του Ελληνικού Δημοσίου μόνο για το κακούργημα της διατάραξης της ασφάλειας των συγκοινωνιών.
Στη συνέχεια υποβλήθηκαν αιτήματα που αφορούσαν, μεταξύ άλλων, την οπτικοακουστική μετάδοση της δίκης, την κλήση πρόσθετων μαρτύρων και τη μεταβολή ή διεύρυνση των κατηγοριών. Το αίτημα για μετάδοση της διαδικασίας απορρίφθηκε, ενώ για ορισμένα από τα ζητήματα που σχετίζονται με τις κατηγορίες το δικαστήριο έκρινε ότι μπορούν να επανεξεταστούν μετά την πρόοδο της αποδεικτικής διαδικασίας.
Τον Ιούλιο απορρίφθηκαν επίσης αιτήματα αναβολής που είχαν υποβάλει συνήγοροι στελεχών της ΕΡΓΟΣΕ λόγω της χωριστής υπόθεσης για τη Σύμβαση 717 που χειρίζεται η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Η συγκεκριμένη διαδικασία αφορά οικονομικής φύσης αδικήματα που συνδέονται με την υλοποίηση συγχρηματοδοτούμενου από την Ευρωπαϊκή Ένωση έργου και είναι διακριτή από την ποινική δίκη στη Λάρισα για το δυστύχημα.
Οι 36 κατηγορούμενοι και το εύρος της υπόθεσης
Οι κατηγορούμενοι προέρχονται από διαφορετικά επίπεδα λειτουργίας και εποπτείας του ελληνικού σιδηροδρόμου: τον ΟΣΕ, την ΕΡΓΟΣΕ, τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και τη Hellenic Train. Οι πράξεις και παραλείψεις που εξετάζονται καλύπτουν περίοδο από το 2016 έως το δυστύχημα του Φεβρουαρίου 2023.
Στον σταθμάρχη της νυχτερινής βάρδιας στη Λάρισα αποδίδονται, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, λανθασμένοι χειρισμοί στη ρύθμιση της κυκλοφορίας και παράλειψη ελέγχου της πορείας της επιβατικής αμαξοστοιχίας. Κατηγορούμενοι είναι επίσης δύο σταθμάρχες της προηγούμενης βάρδιας και ο τότε προϊστάμενος Επιθεώρησης του ΟΣΕ, με το κατηγορητήριο να εξετάζει τις ενέργειες και τις παραλείψεις τους πριν από τη σύγκρουση.
Για στελέχη του ΟΣΕ, το κατηγορητήριο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ζητήματα σχετικά με τη λειτουργία και αποκατάσταση της σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης στο τμήμα Λάρισα – Νέοι Πόροι, τη λήψη μέτρων για τον περιορισμό της ταχύτητας και τη στελέχωση της νυχτερινής βάρδιας στον σταθμό της Λάρισας.
Για 16 στελέχη της ΕΡΓΟΣΕ εξετάζονται παραλείψεις που, κατά το κατηγορητήριο, συνδέονται με τη μη ολοκλήρωση της Σύμβασης 717, του έργου για την ανάταξη και αναβάθμιση της σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης σε τμήματα του βασικού σιδηροδρομικού άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη – Προμαχώνας.
Στην υπόθεση περιλαμβάνονται ακόμη πρώην στελέχη της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων και του υπουργείου Μεταφορών, στα οποία αποδίδονται παραλείψεις εποπτείας, καθώς και δύο πρώην στελέχη της Hellenic Train σχετικά με τη μη λειτουργία του συστήματος ραδιοεπικοινωνίας GSM-R. Οι τελευταίοι αντιμετωπίζουν πλημμεληματικές κατηγορίες για ανθρωποκτονίες και σωματικές βλάβες από αμέλεια.
Η βαρύτερη κατηγορία
Από τους συνολικά 36 κατηγορουμένους, οι 33 αντιμετωπίζουν, μεταξύ άλλων, την κακουργηματική κατηγορία της επικίνδυνης παρέμβασης στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς με ενδεχόμενο δόλο. Κατά περίπτωση αποδίδονται επίσης πλημμελήματα ανθρωποκτονίας από αμέλεια, βαριάς και απλής σωματικής βλάβης από αμέλεια και παράβασης καθήκοντος.
Η διάκριση είναι κρίσιμη: ο ενδεχόμενος δόλος αφορά, σύμφωνα με το παραπεμπτικό πλαίσιο, την επικίνδυνη παρέμβαση στην ασφάλεια της σιδηροδρομικής συγκοινωνίας και δεν σημαίνει ότι στους κατηγορουμένους αποδίδεται ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο. Η κατηγορία για τον θάνατο των θυμάτων παραμένει, στο υφιστάμενο κατηγορητήριο, ανθρωποκτονία από αμέλεια.
Όλες οι παραπάνω αναφορές περιγράφουν τις κατηγορίες και τους ισχυρισμούς που περιλαμβάνονται στη δικαστική διαδικασία. Η ενοχή ή μη των κατηγορουμένων θα κριθεί από το δικαστήριο μετά την ολοκλήρωση της αποδεικτικής διαδικασίας.