Έκθεση υποστηρίζει ότι η συνεργασία και τα κοινά κλιματικά πρότυπα, ιδιαίτερα με την Κίνα, είναι αποτελεσματικότερη από τον απλό έλεγχο εισαγωγών στα σύνορα της ΕΕ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση καταβάλλει συντονισμένες προσπάθειες για τη μείωση των εκπομπών εντός των συνόρων της, ωστόσο το 35% του ανθρακικού της αποτυπώματος παράχθηκε στο εξωτερικό το 2023, σύμφωνα με στοιχεία του European Climate Foundation (ECF) και της συμβουλευτικής εταιρείας για το κλίμα Matière.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Τα νέα στοιχεία, που δείχνουν ότι πλέον πάνω από το ένα πέμπτο των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου συνδέεται με το διεθνές εμπόριο, δημιουργούν πολιτικό πρόβλημα για τις Βρυξέλλες, οι οποίες επενδύουν μαζικά στην απανθρακοποίηση βιομηχανιών, σταθμών παραγωγής ενέργειας και αυτοκινήτων, ενώ η Ένωση εξακολουθεί να καταναλώνει προϊόντα των οποίων η παραγωγή προκαλεί σημαντικές εκπομπές στο εξωτερικό.
Το νέο Traded Emissions Tracker (πηγή στα Αγγλικά) δείχνει ότι στην Ιρλανδία, τη Σουηδία, την Αυστρία, την Κύπρο, τη Μάλτα και την Ισπανία, οι εισαγωγές αντιστοιχούσαν σε πάνω από 40% του εθνικού ανθρακικού αποτυπώματος το 2023, εξαιρουμένου του ενδοενωσιακού εμπορίου.
Το εργαλείο, που καλύπτει 45 μεγάλες οικονομίες για την περίοδο 2010-2023, δείχνει ότι οι εκπομπές που συνδέονται με το εμπόριο αυξήθηκαν ταχύτερα από τις συνολικές παγκόσμιες εκπομπές, αυξάνοντας το μερίδιό τους κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες μεταξύ 1995 και 2023.
Το ζήτημα της Κίνας
Η έκθεση του ECF και της Matière υποδεικνύει ότι η συνεργασία με εμπορικούς εταίρους, όπως η Κίνα, θα μπορούσε να επιφέρει τις μεγαλύτερες μειώσεις εκπομπών, ιδίως μέσω κοινών προτύπων προϊόντων.
Η σχέση ΕΕ-Κίνας δεν αφορά μόνο την εξάρτηση της Ευρώπης από κινεζικά φωτοβολταϊκά, μπαταρίες, ηλεκτρικά οχήματα, μηχανήματα ή κρίσιμες πρώτες ύλες. Αφορά επίσης τον άνθρακα που είναι ενσωματωμένος στις αλυσίδες εφοδιασμού που στηρίζουν την ευρωπαϊκή κατανάλωση.
Η εναρμόνιση των κλιματικών απαιτήσεων της ΕΕ και της Κίνας για τα προϊόντα θα μπορούσε να επηρεάσει εμπορικές ροές που αντιστοιχούν περίπου στο 7% των παγκόσμιων εκπομπών και σχεδόν στο ένα τρίτο των εκπομπών που συνδέονται με το διεθνές εμπόριο, σύμφωνα με την έκθεση.
«Η διεθνής συνεργασία είναι πιθανό να προσφέρει τη μεγαλύτερη δυνατότητα για τη μείωση των εκπομπών που συνδέονται με το εμπόριο. Η ΕΕ μπορεί να στηρίξει τους εμπορικούς της εταίρους στην απανθρακοποίηση της παραγωγής τους και να συνεργαστεί με άλλες μεγάλες οικονομίες για τη θέσπιση κοινών περιβαλλοντικών προτύπων», ανέφεραν το ECF και η Matière.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Πεκίνο ευθύνεται για το 27,2% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που συνδέονται με την κατανάλωση το 2023, έναντι 7,8% για την ΕΕ.
Η τεράστια ζήτηση της Ένωσης για κινεζικά προϊόντα έχει οδηγήσει το εμπορικό έλλειμμα μεταξύ των δύο πλευρών στο 1 δισ. ευρώ την ημέρα, σύμφωνα με την Επιτροπή. Αξιωματούχοι της ΕΕ προσπαθούν αυτή την περίοδο να περιορίσουν τη ζήτηση στην Ευρώπη και τις πρακτικές κινεζικού ντάμπινγκ, με εν εξελίξει συνομιλίες και επίσημη επίσκεψη στο Πεκίνο που έχει προγραμματιστεί για τον Οκτώβριο με αντικείμενο τις εμπορικές ανισορροπίες.
Μια τέτοια κλιματική εναρμόνιση θα μπορούσε να καταστήσει τα κοινά πρότυπα πιο αποτελεσματικά από τον έλεγχο της περιεκτικότητας σε άνθρακα των επιμέρους εισαγωγών στα σύνορα. Εναλλακτικά, όπως υποδεικνύει το εργαλείο παρακολούθησης, οι ευρωπαίοι νομοθέτες θα πρέπει να διευκολύνουν την επαναφορά της παραγωγής στην Ευρώπη.
Ωστόσο, η έκθεση υπογραμμίζει ότι η επαναφορά της παραγωγής δεν αποτελεί αυτομάτως κλιματική επιτυχία. Αν η ευρωπαϊκή παραγωγή είναι η ίδια ιδιαίτερα ανθρακικά εντατική, η μετεγκατάσταση των εργοστασίων μπορεί απλώς να μετακινήσει γεωγραφικά τις εκπομπές αντί να τις εξαλείψει.
Η ΕΕ έχει ήδη αρχίσει να περιορίζει τις εκπομπές από το εξωτερικό μέσω εργαλείων όπως ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), ο οποίος επιβάλλει τιμή άνθρακα σε ορισμένες εισαγωγές.
Με τον νόμο της Ένωσης κατά της αποψίλωσης, που αναμένεται να τεθεί σε ισχύ στις 30 Δεκεμβρίου 2027, οι Βρυξέλλες απαγορεύουν τις εισαγωγές εμπορευμάτων όπως βοοειδή, κακάο, καφές, φοινικέλαιο, καουτσούκ, σόγια και ξυλεία, εφόσον η παραγωγή τους έχει συμβάλει σε αποψίλωση ή υποβάθμιση των δασών.
«Ενώ ο CBAM και ο Κανονισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Αποψίλωση μπορούν να βοηθήσουν στην ενσωμάτωση του ανθρακικού αποτυπώματος στο εμπόριο, οι δημιουργοί του εργαλείου παρακολούθησης υποστηρίζουν ότι απαιτείται ευρύτερη συνεργασία με τους εμπορικούς εταίρους για ουσιαστική πρόοδο», ανέφεραν το ECF και η Matière.
Μέχρι στιγμής, καμία χώρα δεν έχει θέσει επίσημο στόχο για τη μείωση των εισαγόμενων εκπομπών. Η Γαλλία, η Δανία και οι Κάτω Χώρες αρχίζουν να κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση, ανοίγοντας ενδεχομένως ένα νέο μέτωπο στην εθνική κλιματική πολιτική.